Vượt khó tác nghiệp trên vùng đất đỏ bazan

Đằng sau mỗi dòng tin, mỗi bức ảnh là sự dấn thân và trách nhiệm của người cầm bút trong hành trình lưu giữ nhịp đập chân thực nhất của vùng đất, con người ở đại ngàn Tây Nguyên.

1. Cuối tháng 10/2025, dòng Đa Nhim trở mình trong cơn thịnh nộ. Nước lũ từ thượng nguồn hồ thủy điện cuồn cuộn đổ về, nhấn chìm nhiều khu dân cư ở Đơn Dương, D’Ran và Đức Trọng (Lâm Đồng). Đó là một trong những chuyến tác nghiệp ám ảnh và khắc nghiệt nhất đối với bất kỳ người làm báo nào.

Giữa màn đêm đặc quánh, mưa như trút xuống không ngớt, gió rít từng hồi dài lạnh buốt. Dòng lũ hung dữ mang theo sức mạnh khủng khiếp, cuốn phăng nhà cửa, hoa màu và những gì người dân đã chắt chiu gây dựng suốt bao năm.

Phóng viên thường trú tại Lâm Đồng tác nghiệp, phỏng vấn một già làng ở xã Đam Rông.

Từ xa, tiếng nước va đập vào bờ kè, tiếng cây cối gãy đổ hòa cùng tiếng gầm rú của dòng sông tạo nên âm thanh dữ dội khi đất trời nổi giận. Trong ánh đèn pin chập chờn và những tia chớp lóe sáng giữa nền trời đen đặc, từng đoàn người tất tả chạy lũ, tiếng gọi nhau thất thanh vang lên trong mưa gió, để lại những hình ảnh không thể nào quên trong ký ức người cầm bút.

Để tiếp cận hiện trường, phóng viên phải vượt qua những cung đường chìm sâu trong nước lũ, nơi dòng nước đục ngầu chảy xiết, cuốn phăng mọi thứ trên đường đi. Có những đoạn ngập đến ngang bụng, chỉ một bước chân lỡ nhịp cũng có thể đối mặt với hiểm nguy.

Khó khăn càng chồng chất khi màn đêm buông xuống, điện lưới bị cắt, cả vùng lũ chìm trong bóng tối đặc quánh. Bùn đất nhão nhoẹt bám kín giày dép, quần áo, trong khi máy ảnh, máy quay phải được bọc nhiều lớp bảo vệ để chống chọi với nước mưa luôn rình rập làm hư hỏng.

Nguy hiểm nhất là những lần tiếp cận các khu dân cư ven sông vừa hứng chịu sức tàn phá của dòng lũ. Nhiều căn nhà chỉ còn là đống đổ nát, nền đất nứt toác, những khối đất đá từ taluy vẫn tiếp tục sạt xuống bất cứ lúc nào. Mỗi bước chân đều phải dè dặt, bởi ranh giới giữa an toàn và hiểm họa đôi khi chỉ cách nhau trong gang tấc.

Phóng viên thường trú ở Lâm Đồng tác nghiệp, phỏng vấn một nghệ nhân cồng chiêng.

Có lẽ, điều ám ảnh nhất không phải là mưa gió hay hiểm nguy rình rập mà là những ánh mắt thất thần, những tiếng khóc nghẹn đến quặn lòng của người dân khi chứng kiến tài sản, nhà cửa và cả công sức tích cóp bao năm bị dòng nước dữ cuốn trôi chỉ sau một đêm. Những vườn rau xanh mướt, những cánh đồng hoa màu đang kỳ thu hoạch phút chốc bị chôn vùi dưới lớp bùn non đặc quánh…

Đứng trước những mất mát ấy, người làm báo không chỉ ghi nhận hiện thực bằng ống kính và trang viết mà còn mang trong lòng nỗi xót xa, đồng cảm với nỗi đau của bà con vùng lũ. Mỗi bức ảnh được truyền về tòa soạn, mỗi dòng tin được gửi đi từ tâm lũ đều là thành quả của sự kiên trì, bản lĩnh và tinh thần trách nhiệm của người cầm bút.

Đó không chỉ là cuộc đua với thời gian để phản ánh chân thực diễn biến thiên tai mà còn là nhịp cầu nối những tấm lòng nhân ái, lan tỏa sự sẻ chia, giúp đồng bào vùng lũ vơi bớt khó khăn, có thêm động lực để đứng dậy sau những ngày tháng khắc nghiệt nhất.

2. Còn nhớ, chiều tối 30/7/2023, khi những cơn mưa lớn kéo dài nhiều ngày liên tiếp phủ kín đèo Bảo Lộc trong màn sương đặc quánh, một vụ sạt lở đất kinh hoàng bất ngờ xảy ra, vùi lấp, hất văng chốt CSGT đèo Bảo Lộc, thuộc Phòng CSGT Công an tỉnh Lâm Đồng.

Lượng đất đá khổng lồ từ trên cao đổ ập xuống trong tích tắc, cướp đi sinh mạng của Thiếu tá Nguyễn Khắc Thường, Đại úy Lê Quang Thành, Thượng úy Lê Ánh Sáng và một người dân. Đó cũng là một trong những hiện trường đau thương, ám ảnh nhất mà những người làm báo tại Lâm Đồng từng chứng kiến.

Từ vụ phá rừng Báo CAND phản ánh, Công an tỉnh Lâm Đồng đã khởi tố vụ án, bắt nhiều đối tượng liên quan.

Nhận được tin báo, các phóng viên lập tức lên đường trong đêm. Để tiếp cận hiện trường không hề dễ dàng. Đèo Bảo Lộc lúc ấy đã bị phong tỏa hoàn toàn để phục vụ công tác cứu hộ, cứu nạn. Hàng chục điểm sạt lở lớn nhỏ xuất hiện dọc tuyến đèo khiến việc di chuyển vô cùng nguy hiểm.

Trong màn đêm đen đặc, mưa vẫn rơi xối xả, ánh đèn xe cứu hộ, xe chuyên dụng chớp nháy giữa mưa lạnh tạo nên khung cảnh căng thẳng đến nghẹt thở. Các phóng viên phải dừng xe từ đỉnh đèo Bảo Lộc, mang theo máy ảnh, máy quay, máy tính rồi lội nhiều cây số trong mưa để tiếp cận khu vực gần hiện trường nhất có thể. Đất đỏ bazan nhão nhoẹt bám đầy giày dép. Có những đoạn đường vừa đi vừa nơm nớp lo sợ bởi đất đá có thể lăn từ trên sườn đồi xuống bất cứ lúc nào.

Nỗi ám ảnh lớn nhất của chúng tôi không phải là mưa lạnh hay sự mệt mỏi sau nhiều giờ di chuyển mà là cảm giác bất lực khi chứng kiến hàng trăm CBCS, công nhân cứu hộ căng mình đào bới từng mét đất trong hy vọng mong manh tìm kiếm đồng đội. Giữa đêm khuya, tiếng máy xúc gầm vang hòa cùng tiếng bộ đàm liên lạc liên hồi. Tất cả đều hiểu rằng bên dưới khối đất đá khổng lồ ấy là những con người đã anh dũng ở lại vị trí công tác cho đến những giây phút cuối cùng.

Phóng viên Báo CAND vượt suối, tác nghiệp trong rừng sâu.

Với người làm báo, đó là cuộc tác nghiệp đặc biệt. Không chỉ là cuộc đua với thời gian để chuyển tải thông tin chính xác, kịp thời đến bạn đọc mà còn là hành trình đối mặt với hiểm nguy ngay giữa tâm điểm thiên tai. Giữa mưa gió, giữa những vách núi có thể đổ sập bất cứ lúc nào, những phóng viên vẫn kiên trì bám hiện trường, ghi lại từng khoảnh khắc của cuộc tìm kiếm đầy gian nan và nước mắt.

Hôm nay, mỗi khi nhắc lại vụ sạt lở đèo Bảo Lộc, nhiều người vẫn không khỏi nghẹn lòng. Đó không chỉ là một thảm họa thiên nhiên mà còn là câu chuyện về sự hy sinh của những người chiến sĩ Cảnh sát nhân dân trong khi thực thi nhiệm vụ. Với những người làm báo từng có mặt tại hiện trường đêm ấy, hình ảnh những chiếc áo mưa ướt sũng giữa bùn đất, những ánh đèn xuyên màn mưa và cuộc tìm kiếm thần tốc vẫn là ký ức không thể nào quên trên hành trình tác nghiệp nơi vùng đất Tây Nguyên.

3. Nhiều vụ phá rừng xảy ra ở những khu vực cách xa khu dân cư hàng chục kilomet. Muốn tiếp cận hiện trường, phóng viên phải băng qua các cánh rừng nguyên sinh, lội suối, leo dốc trong nhiều giờ. Có những chuyến đi bắt đầu từ lúc trời chưa sáng. Con đường mòn xuyên rừng trơn trượt vì mưa, vắt bám đầy ống quần. Những con suối nước chảy xiết, lạnh buốt. Máy ảnh, máy quay, máy tính phải được bọc kín trong nhiều lớp túi chống nước. Chỉ cần một cú trượt chân giữa dòng suối cũng có thể khiến toàn bộ thiết bị tác nghiệp hư hỏng.

Phóng viên Báo CAND bên một cây thông hai lá dẹt bị lâm tặc cưa hạ nhưng chưa kịp lấy đi.

Nhưng điều đáng sợ nhất không phải là những khó khăn ấy. Điều khó khăn nhất là phải ghi nhận sự thật giữa những cánh rừng đang bị tàn phá. Những gốc cây cổ thụ hàng chục năm tuổi nằm ngổn ngang. Tiếng cưa máy đã tắt từ lâu nhưng những vết thương trên thân rừng vẫn còn đó. Đứng giữa khoảng rừng bị “xẻ thịt”, người phóng viên hiểu rằng mỗi dòng chữ mình viết ra không chỉ là thông tin mà còn là tiếng nói góp phần bảo vệ màu xanh của đại ngàn.

Trong hành trình tác nghiệp của phóng viên Báo CAND, đó là những đêm theo chân các trinh sát phá án. Có khi là chuyên án ma túy kéo dài nhiều tháng, nay đã tới lúc “hạ màn”. Có khi là những vụ án giết người, cướp tài sản gây chấn động dư luận. Có khi là hành trình truy bắt đối tượng lẩn trốn trong rừng sâu hoặc vùng giáp ranh...

Khi thời điểm phá án đến, tất cả đều căng như dây đàn. Khoảnh khắc cánh cửa bị phá tung, đối tượng bị khống chế hay những giọt mồ hôi lăn dài trên gương mặt người chiến sĩ sau nhiều ngày mất ngủ đều là những hình ảnh chân thực nhất mà người làm báo may mắn được chứng kiến. Nhiệm vụ của người phóng viên là kể lại hành trình ấy bằng sự trung thực, khách quan và trách nhiệm.