Vượt khó trở thành môn thể thao triển vọng

Các võ sĩ kurash Thanh Hóa nỗ lực rèn luyện trên sàn tập.

“Kurash” trong tiếng Uzbekistan nghĩa là “vật”. Uzbekistan cũng là quốc gia gắn liền với sự phát triển của môn võ này, đặc biệt là giai đoạn hiện đại. Với lịch sử khoảng hơn 3.000 năm, kurash ghi dấu ấn trong nhiều lĩnh vực, từ xã hội, văn hóa đến quân sự ở khu vực Trung Á.

Hơn 3.000 năm, dù tuyệt vời, song kurash bị giới hạn bởi biên giới Trung Á và mãi sau này mới được du nhập vào Đông Nam Á. Do kurash có nhiều điểm tương đồng với judo, nên lực lượng chính của kurash tại Việt Nam trước đây hầu hết là vận động viên (VĐV) judo chuyển sang, ở nhiều địa phương kurash đều là phân môn trong môn judo.

Với Thanh Hóa, tấm HCV môn kurash mà Hoàng Thị Tình, VĐV thuộc biên chế của đội tuyển judo giành được tại SEA Games 30 năm 2019 đã mở ra triển vọng phát triển môn võ thuật này. Đội tuyển kurash Thanh Hóa được thành lập từ tháng 5/2021 với vỏn vẹn 6 VĐV và Thanh Hóa chính là địa phương tiên phong trong việc lập kurash thành bộ môn riêng nhằm hướng tới những mục tiêu phát triển chuyên sâu, lâu dài.

Cũng giống như nhiều môn thể thao khi mới thành lập, kurash Thanh Hóa bắt đầu từ con số không tròn trĩnh. Lúc ấy khái niệm về kurash vẫn còn rất xa lạ với người hâm mộ và cả chính các nhà quản lý thể thao địa phương. Điều này khiến việc tuyển chọn và đào tạo lực lượng ban đầu gặp rất nhiều khó khăn. Không có sẵn nguồn tuyển, ban huấn luyện (BHL) buộc phải tìm kiếm, phát hiện và thuyết phục các VĐV từ những môn võ khác như judo, vật, taekwondo hay thậm chí cả điền kinh chuyển sang thử sức. Đây là một quyết định không hề dễ dàng, bởi mỗi môn võ đều có đặc trưng kỹ thuật, chiến thuật riêng, đòi hỏi người tập phải thích nghi lại gần như từ đầu. Cùng với đó từ thảm tập, trang phục thi đấu đến các trang thiết bị hỗ trợ đều chưa được đầu tư đồng bộ. Nhiều buổi tập phải tận dụng chung không gian với các môn khác, ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng chuyên môn.

Tuy nhiên, chính trong hoàn cảnh thiếu thốn ấy, tinh thần dám nghĩ, dám làm đã trở thành động lực để những người làm kurash từng bước gây dựng lực lượng. BHL và các VĐV đã chủ động thích nghi, sáng tạo trong phương pháp tập luyện. Những bài tập được điều chỉnh linh hoạt, tận dụng tối đa điều kiện sẵn có, đồng thời tăng cường rèn luyện thể lực và ý chí thi đấu để bù đắp cho những thiếu hụt về trang thiết bị.

VĐV Lê Thị Phương Thảo nhớ lại: “Làm quen với bộ môn mới, còn nhiều khó khăn, thiếu thốn nhưng chúng em không ai nản chí. Mỗi buổi tập đều là cơ hội để các VĐV tiến bộ, rèn luyện được cả kỹ thuật và ý chí vượt khó”.

“Trong điều kiện còn ít cơ hội tiếp cận chuyên gia quốc tế và ít giải đấu để cọ xát, các huấn luyện viên (HLV) đã chủ động nghiên cứu, học hỏi từ nhiều nguồn khác nhau. Giáo án tập luyện không ngừng được điều chỉnh để phù hợp với thể trạng và đặc điểm của VĐV. Bên cạnh đó, yếu tố tinh thần cũng được đội tuyển đặc biệt coi trọng. BHL luôn tạo môi trường đoàn kết, khích lệ các VĐV hỗ trợ lẫn nhau trong tập luyện và thi đấu”, HLV trưởng Nguyễn Thị Quỳnh cho biết.

Được sự quan tâm của Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu thể thao tỉnh, lực lượng VĐV đội tuyển tăng dần qua từng năm. Từ 6 VĐV ban đầu, đến nay đội tuyển có 16 VĐV, trong đó có 4 VĐV tuyến tỉnh, 4 VĐV tuyến trẻ và 8 VĐV năng khiếu. Đa phần các VĐV đều là những gương mặt mới (lứa VĐV đầu tiên chỉ còn 2 người) và rất trẻ, nhiều tuổi nhất mới 20 tuổi. Cơ sở vật chất thi đấu cũng được quan tâm khi đội đã có phòng tập riêng; đồng phục, trang thiết bị tập luyện, thi đấu được đảm bảo.

Chính từ sự kết hợp giữa quyết tâm trong tuyển chọn lực lượng và đổi mới trong phương pháp huấn luyện, đội tuyển kurash đã có những bước tiến đáng kể. Từ chỗ chỉ tham gia các giải đấu với mục tiêu học hỏi, các VĐV đã dần khẳng định được năng lực, giành được những kết quả tích cực trên đấu trường quốc nội, đặc biệt là ở các giải trẻ. Tham gia giải trẻ quốc gia đầu tiên được tổ chức năm 2024, các VĐV của đội tuyển kurash đã được thi đấu đúng lứa tuổi của mình và đã thể hiện rất tốt bản lĩnh thi đấu và giành được kết quả cao với 2 HCV, 5 HCB, 3 HCĐ. Năm 2025 các VĐV mang về 6 HCV, 1 HCB, 6 HCĐ tại giải vô địch trẻ kurash quốc gia; 1 HCB, 1 HCĐ tại giải kurash bãi biển quốc gia. Mới đây VĐV Quách Trần Thanh Hằng đã giành HCV đầu tiên cho đội tuyển ở giải vô địch kurash bãi biển quốc gia năm 2026.

“Lực lượng VĐV rất trẻ nên việc thi đấu thành công ở các giải trẻ những năm qua khẳng định sự đầu tư hiệu quả của bộ môn. Đây chính là nền tảng để sau này các em vững vàng tiến lên đấu trường quốc gia một cách tự tin hơn”, HLV trưởng đội tuyển kurash Nguyễn Quốc Hoàng cho biết.

Sự cạnh tranh trên đấu trường quốc nội ngày càng khốc liệt, đòi hỏi các VĐV không ngừng nâng cao trình độ. Bên cạnh đó, việc đảm bảo kinh phí, cơ sở vật chất và chế độ đãi ngộ cũng là những vấn đề cần được quan tâm. Dẫu vậy, với những gì đã đạt được, có thể khẳng định rằng kurash Thanh Hóa đang đi đúng hướng. Từ một môn thể thao non trẻ, kurash đã từng bước khẳng định vị thế, được kỳ vọng mang về nhiều thành công trong tương lai.