Washington cáo buộc Bắc Kinh mở rộng kho vũ khí hạt nhân và phản ứng của Trung Quốc

Trong ảnh: Tên của hạt nhân Dong Feng-41 của Trung Quốc. Ảnh: Xinhua

Theo tờ The Guardian của Anh, phía Trung Quốc bác bỏ các cáo buộc, cho rằng Washington đang “bôi nhọ chính sách hạt nhân” của Bắc Kinh và khẳng định sẽ không tham gia bất kỳ cuộc chạy đua vũ trang nào.

Hiệp ước New START hết hiệu lực, Mỹ muốn thỏa thuận mới có Trung Quốc

Phát biểu tại Hội nghị Giải trừ quân bị ở Geneva, Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ phụ trách kiểm soát vũ khí và không phổ biến vũ khí hạt nhân Christopher Yeaw cho rằng hiệp ước New START - thỏa thuận kiểm soát hạt nhân giữa Mỹ và Nga - tồn tại nhiều khiếm khuyết nghiêm trọng và không tính đến sự gia tăng nhanh chóng, có chủ ý và thiếu minh bạch của Trung Quốc trong lĩnh vực hạt nhân.

Ông Yeaw cáo buộc Bắc Kinh cố tình và không bị ràng buộc, mở rộng ồ ạt kho vũ khí hạt nhân mà không minh bạch hay cho thấy ý định cuối cùng. Theo ông, Trung Quốc có thể sở hữu đủ vật liệu phân hạch để chế tạo hơn 1.000 đầu đạn hạt nhân vào năm 2030.

Hiệp ước New START chính thức hết hiệu lực ngày 5/2, từng giới hạn Mỹ và Nga mỗi bên triển khai tối đa 1.550 đầu đạn hạt nhân. Washington cho rằng Nga đã vượt ngưỡng này, còn Trung Quốc đang tiến nhanh tới con số tương đương.

Theo Tổ chức Chiến dịch Quốc tế Xóa bỏ Vũ khí Hạt nhân (ICAN) - tổ chức từng đoạt giải Nobel Hòa bình - Mỹ và Nga hiện mỗi nước sở hữu hơn 5.000 vũ khí hạt nhân, nhiều hơn đáng kể so với các cường quốc khác.

Một nguồn tin Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết đã có cuộc gặp “chuẩn bị” với phái đoàn Trung Quốc tại Washington ngay sau khi New START hết hiệu lực và dự kiến sẽ có cuộc họp thực chất hơn tại Geneva.

Ông Yeaw nhấn mạnh Mỹ không “quay lưng hay phớt lờ” kiểm soát vũ khí, đồng thời khẳng định mục tiêu của Washington là đạt được một thỏa thuận tốt hơn, hướng tới một thế giới có ít vũ khí hạt nhân hơn.

Trung Quốc bác bỏ cáo buộc, từ chối đàm phán ba bên

Đáp lại, Đại sứ Trung Quốc tại Geneva Shen Jian tuyên bố Bắc Kinh kiên quyết phản đối việc liên tục bóp méo và bôi nhọ chính sách hạt nhân của mình. Ông khẳng định Trung Quốc sẽ không tham gia bất kỳ cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân nào với bất kỳ quốc gia nào.

Ông Shen nhấn mạnh kho vũ khí hạt nhân của Trung Quốc “không cùng đẳng cấp” với những nước sở hữu số lượng lớn nhất và cho rằng việc yêu cầu Trung Quốc tham gia các cuộc đàm phán ba bên với Mỹ và Nga là “không công bằng, không hợp lý và không thực tế”.

Việc New START hết hiệu lực đánh dấu lần đầu tiên sau nhiều thập kỷ thế giới không còn một hiệp ước nào hạn chế việc triển khai các loại vũ khí hủy diệt mạnh nhất hành tinh, làm dấy lên nỗi lo về một cuộc chạy đua hạt nhân mới.

Tranh cãi về cáo buộc thử nghiệm hạt nhân bí mật

Căng thẳng càng gia tăng khi phía Mỹ tiếp tục cáo buộc Trung Quốc tiến hành các vụ thử hạt nhân bí mật. Ông Yeaw cho biết dữ liệu thu thập từ Kazakhstan cho thấy Trung Quốc đã thực hiện một vụ nổ ngầm vào ngày 22/6/2020.

Washington cho rằng Bắc Kinh đang chuẩn bị cho các vụ nổ có sức công phá lớn hơn. Trước đó, Tổng thống Donald Trump từng tuyên bố Mỹ có kế hoạch nối lại thử nghiệm hạt nhân để “đáp trả” các vụ thử bị cáo buộc là bí mật của Trung Quốc.

Bắc Kinh bác bỏ hoàn toàn cáo buộc này, gọi đây là những tuyên bố vô căn cứ và cho rằng Washington đang sử dụng các cáo buộc làm “cái cớ” để khôi phục thử nghiệm hạt nhân.

Trong một báo cáo gần đây, Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) cho biết không tìm thấy bằng chứng thuyết phục về một vụ nổ, đồng thời hình ảnh vệ tinh không ghi nhận hoạt động bất thường tại Lop Nur - bãi thử hạt nhân lịch sử của Trung Quốc ở khu tự trị Tân Cương.

Việc thiếu vắng một cơ chế kiểm soát ràng buộc giữa các cường quốc hạt nhân lớn nhất thế giới đang đặt ra thách thức nghiêm trọng cho cấu trúc an ninh toàn cầu, trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị ngày càng gia tăng và lòng tin chiến lược tiếp tục xói mòn.

Bảo Hân/Báo Tin tức và Dân tộc