WHO ghi nhận Việt Nam chủ động trong việc ứng phó với nguy cơ Ebola

Ảnh minh họa.

Trong bối cảnh Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) vừa tuyên bố tình trạng y tế công cộng khẩn cấp gây quan ngại quốc tế (PHEIC) đối với đợt bùng phát bệnh do vi rút Bundibugyo (BVD) một chủng hiếm của Ebola, tại châu Phi, công tác chuẩn bị ứng phó của các quốc gia đang được đặc biệt quan tâm.

Trao đổi với phóng viên, bà Angela Pratt, Trưởng Đại diện Tổ chức Y tế Thế giới tại Việt Nam cho biết WHO ghi nhận sự chủ động của Bộ Y tế Việt Nam trong công tác chuẩn bị sẵn sàng hệ thống và năng lực ứng phó với nguy cơ dịch Ebola xâm nhập.

- Xin bà cho biết, cập nhật mới nhất về tình hình dịch Ebola trên toàn cầu cũng như nguy cơ xâm nhập vào Việt Nam?

Ngày 17/5/2026, Tổng Giám đốc WHO đã tuyên bố tình trạng y tế công cộng khẩn cấp gây quan ngại quốc tế (PHEIC) đối với đợt bùng phát bệnh do vi rút Bundibugyo tại Cộng hòa Dân chủ Congo và Uganda. Đây là một chủng Ebola hiếm gặp, hiện chưa có vắc xin hoặc thuốc điều trị được cấp phép, khiến việc kiểm soát dịch khó khăn hơn so với các đợt bùng phát do chủng Zaire trước đây.

Tính đến ngày 21/5, đã ghi nhận 85 ca bệnh xác định tại hai quốc gia nói trên, trong đó có 10 ca tử vong xác định. Riêng tại CHDC Congo, có 746 ca nghi mắc và 176 ca tử vong nghi liên quan đến Ebola, bao gồm cả nhân viên y tế. Quy mô thực tế của đợt bùng phát có thể lớn hơn do việc phát hiện ca bệnh còn chậm và công tác điều tra dịch vẫn đang được tiến hành.

WHO hiện đánh giá nguy cơ lây lan ở mức rất cao tại các quốc gia có dịch, ở mức cao trong khu vực châu Phi nhưng ở mức thấp đối với toàn cầu, bao gồm cả Việt Nam. Điều quan trọng cần nhấn mạnh là đây chưa phải là một đại dịch toàn cầu.

- WHO khuyến cáo gì đối với các quốc gia, trong đó có Việt Nam?

Điều quan trọng nhất là các quốc gia cần duy trì năng lực giám sát, phát hiện sớm và ứng phó nhanh. Các trọng tâm hiện nay của WHO và các đối tác gồm tăng cường giám sát dịch tễ, truy vết ca bệnh, phòng ngừa và kiểm soát nhiễm khuẩn, mở rộng năng lực cách ly, điều trị cũng như đẩy mạnh truyền thông cộng đồng.

WHO cũng khuyến nghị các quốc gia không áp dụng các biện pháp hạn chế đi lại và thương mại vì điều đó không mang lại hiệu quả kiểm soát dịch rõ rệt, trong khi có thể ảnh hưởng lớn đến kinh tế và hoạt động giao thương quốc tế.

Bà Angela Pratt, Trưởng Đại diện Tổ chức Y tế Thế giới tại Việt Nam.

- WHO đang hỗ trợ Việt Nam như thế nào trong công tác chuẩn bị và ứng phó với nguy cơ Ebola?

Văn phòng WHO tại Việt Nam đang phối hợp chặt chẽ với Bộ Y tế trong nhiều hoạt động. Chúng tôi liên tục cập nhật thông tin dịch tễ và cung cấp các hướng dẫn kỹ thuật mới nhất của WHO liên quan đến giám sát, xét nghiệm, quản lý lâm sàng, kiểm soát nhiễm khuẩn, truyền thông nguy cơ và các biện pháp kiểm soát tại cửa khẩu.

Ngoài ra, WHO đang phối hợp với Bộ Y tế rà soát, cập nhật các hướng dẫn kỹ thuật về bệnh do vi rút Ebola mà Việt Nam đã xây dựng từ năm 2014 nhằm bảo đảm phù hợp với tình hình mới.

Một hoạt động rất quan trọng là triển khai đánh giá nguy cơ nhanh (Rapid Risk Assessment – RRA) để xác định các nguy cơ cụ thể đối với Việt Nam và xây dựng phương án ứng phó phù hợp. Chúng tôi cũng hỗ trợ xây dựng kế hoạch tập huấn bổ sung cho cán bộ y tế về giám sát, phòng chống lây nhiễm, chẩn đoán và quản lý lâm sàng.

- Bà đánh giá như thế nào về công tác chuẩn bị của Việt Nam trước nguy cơ dịch bệnh này?

WHO Việt Nam ghi nhận sự chủ động của Bộ Y tế cũng như sự chỉ đạo khẩn trương của Chính phủ Việt Nam trong công tác chuẩn bị sẵn sàng hệ thống và năng lực ứng phó.

Việc Việt Nam sớm đẩy mạnh truyền thông nguy cơ, cập nhật hướng dẫn chuyên môn, tổ chức đánh giá nguy cơ và chuẩn bị các hoạt động tập huấn cho thấy tinh thần chủ động rất rõ ràng. Đây là những bước đi quan trọng để bảo đảm hệ thống y tế có thể phát hiện sớm, ứng phó nhanh và hạn chế tối đa nguy cơ nếu xuất hiện ca bệnh xâm nhập.

- Xin trân trọng cảm ơn bà!