World Cup 2026: Nỗi lo dịch Ebola phủ bóng

Nhân viên y tế kiểm tra nhiệt độ người dân trong nỗ lực kiểm soát dịch Ebola ở Goma, CHDC Congo ngày 19/5/2026. Ảnh: THX/TTXVN

Trong khi Liên đoàn Bóng đá Thế giới (FIFA) vẫn khẳng định giải đấu sẽ diễn ra bình thường, nhiều nước và cơ quan y tế quốc tế đã bắt đầu triển khai các biện pháp kiểm soát khẩn cấp nhằm ngăn nguy cơ dịch bệnh lan rộng.

Tình hình dịch Ebola tại miền Đông Congo đang diễn biến phức tạp với hơn 139 người tử vong và trên 600 ca nghi nhiễm đang được xét nghiệm. Đợt bùng phát lần này liên quan đến chủng Ebola hiếm mang tên Bundibugyo, hiện chưa có vaccine được cấp phép sử dụng và thuốc đặc trị. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã ban bố tình trạng “khẩn cấp y tế công cộng quốc tế”, nâng ảnh báo dịch Ebola ở CHDC Congo lên mức cao nhất và cảnh báo thời gian phát triển vaccine có thể kéo dài nhiều tháng.

Trong bối cảnh đó, đội tuyển quốc gia Congo - lần đầu tiên giành quyền tham dự World Cup kể từ năm 1974 - buộc phải hủy đợt huấn luyện dự kiến tổ chức tại thủ đô Kinshasa và chuyển toàn bộ quá trình chuẩn bị sang Bỉ. Người phát ngôn đội tuyển Jerry Kalemo cho biết quyết định này nhằm bảo đảm an toàn cho cầu thủ và ban huấn luyện trong bối cảnh dịch bệnh lan rộng.

Tuy nhiên, Mỹ đã áp dụng các biện pháp kiểm soát nhập cảnh nghiêm ngặt đối với đội tuyển Congo. Trưởng nhóm đặc trách World Cup 2026 của Nhà Trắng Andrew Giuliani cho biết đội tuyển Congo phải thực hiện cách ly hoàn toàn trong 21 ngày tại Bỉ, trước khi được nhập cảnh vào Mỹ để tham dự giải đấu. Washington cảnh báo bất kỳ vi phạm nào đối với quy trình cách ly đều có thể khiến đội tuyển Congo không được phép tham dự World Cup. Ông Giuliani nhấn mạnh Mỹ đã truyền đạt rõ lập trường này tới FIFA, Chính phủ Congo và liên đoàn bóng đá nước này, đồng thời yêu cầu duy trì nghiêm ngặt “bong bóng an toàn y tế” trước khi đội tuyển tới Houston vào ngày 11/6.

FIFA cho biết đang theo dõi sát diễn biến dịch bệnh và duy trì liên lạc thường xuyên với Liên đoàn Bóng đá Congo nhằm bảo đảm các yêu cầu y tế và an ninh được triển khai đầy đủ. FIFA đồng thời phối hợp với Mỹ, Canada và Mexico để bảo đảm giải đấu diễn ra “an toàn và an ninh”.

Nhưng, phía sau các tuyên bố chính thức, lo ngại vẫn tiếp tục tăng lên về nguy cơ dịch bệnh vượt ngoài phạm vi địa phương và tác động trực tiếp tới World Cup 2026. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) đã công bố lệnh cấm nhập cảnh tạm thời trong 30 ngày đối với công dân nước ngoài từng đến Congo, Uganda hoặc Nam Sudan trong 3 tuần gần đây.

Dịch bệnh cũng đang gây bất ổn nghiêm trọng tại Congo. Tại bệnh viện Rwampara gần thành phố Bunia, tâm dịch thuộc tỉnh Ituri, bạo loạn đã xảy ra sau khi người thân của một thanh niên nghi tử vong vì Ebola tìm cách đưa thi thể về chôn cất nhưng bị lực lượng chức năng ngăn lại vì lo ngại nguy cơ lây nhiễm cao. Một số người ném đá vào nhân viên y tế, đốt lều cách ly và buộc cảnh sát phải nổ súng chỉ thiên để kiểm soát tình hình.

Dịch Ebola cũng đã lan sang Uganda, nơi đã có 2 ca nhiễm được xác nhận và chính quyền phải tạm thời đóng nhiều tuyến giao thông biên giới với Congo. Hoạt động vận tải đường thủy trên sông Semliki cũng bị đình chỉ hoàn toàn.

Các linh vật của World Cup 2026 ra mắt tại lễ bốc thăm (từ trái sang): Nai sừng tấm Canada, Báo đốm Mexico và Đại bàng đầu trắng Mỹ. Ảnh minh họa: THX/TTXVN

Theo kế hoạch, đội tuyển Congo dự kiến có trận mở màn World Cup với Bồ Đào Nha tại Houston (Mỹ) ngày 17/6, trước khi lần lượt đối đầu Colombia và Uzbekistan. Dù giới chức đội tuyển cho biết phần lớn các cầu thủ đang thi đấu tại châu Âu, có ít nguy cơ bị ảnh hưởng trực tiếp của bệnh dịch nhưng các nhân viên, quan chức từng trở về Congo gần đây có thể phải đối mặt với quy định cách ly nghiêm ngặt khi nhập cảnh Mỹ.