WHO: Tuyên bố 'Đại dịch' hối thúc nỗ lực toàn cầu chống lại Covid-19

WHO đã chính thức công bố Covid-19 là đại dịch toàn cầu (Ảnh: REUTERS)

Đại dịch là gì?

Trang web của WHO định nghĩa đại dịch là “sự lây lan trên toàn thế giới của một bệnh dịch mới”.

Đại dịch không nhất thiết phải đề cập đến mức độ nghiêm trọng của bệnh, nhưng liên quan đến sự quan ngại về quy mô địa lý lây lan của bệnh. Một định nghĩa khác được đưa ra trong cuốn sách “Dịch tễ học 101” nói rằng, một đại dịch là “một dịch bệnh xảy ra trên toàn thế giới, hoặc trên một khu vực rất rộng, vượt qua các ranh giới quốc tế và thường ảnh hưởng đến một số lượng lớn người”.

WHO cho hay, thuật ngữ này thường được sử dụng cho các chủng cúm mới, “đại dịch cúm xảy ra khi một loại virus cúm mới xuất hiện và lây lan trên khắp thế giới, và hầu hết mọi người chưa có miễn dịch. Các virus đã gây ra đại dịch trong quá khứ thường có nguồn gốc từ virus cúm động vật”.

Tại sao Covid-19 là đại dịch?

Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus nói rằng “đây là đại dịch đầu tiên gây ra bởi một chủng của virus corona”. Thực tế trước đây, hai chủng của virus corona gây ra dịch SARS (2002-2003) và dịch MERS (bùng phát năm 2012) đều không được công bố là đại dịch.

Dịch SARS dù có tỉ lệ tử vong khoảng 35% và ảnh hưởng tới 26 quốc gia và vùng lãnh thổ, nhưng dịch này được nhanh chóng khống chế và chỉ có một số quốc gia và vùng lãnh thổ bị ảnh hưởng nghiêm trọng là Trung Quốc, Hồng Kông và Đài Loan (Trung Quốc), Singapore, Canada. MERS bùng phát tại A-rập Xê-út hồi năm 2012 và lan tới 27 quốc gia và vùng lãnh thổ (chủ yếu tại khu vực Trung Đông) với tỷ lệ tử vong khoảng 34%, mặc dù vẫn chưa hoàn toàn bị loại bỏ hoàn toàn, song WHO cũng chưa bao giờ công bố đây là đại dịch.

Theo báo cáo của WHO tại thời điểm công bố Covid-19 là đại dịch toàn cầu, đã có hơn 118 nghìn ca nhiễm Covid-19 ở 114 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có 4.291 người tử vong do Covid-19.

Người đứng đầu WHO Tedros cảnh báo, số ca nhiễm, tử vong, cũng như các quốc gia ghi nhận các ca Covid-19 sẽ tiếp tục gia tăng trong những ngày tới, tuần tới.

Trong khi tình hình Covid-19 tại Trung Quốc, tâm điểm bùng phát dịch Covid-19, đã có những dấu hiệu tích cực, thì tại châu Âu và nhiều phần khác trên thế giới đang chứng kiến sự gia tăng các ca nhiễm Covid-19 nhanh chóng, đặc biệt là Italy đã trở thành quốc gia có số ca tử vong vì Covid-19 nhiều nhất bên ngoài Trung Quốc. Bên cạnh đó, vẫn còn nhiều quốc gia lơ là trong cuộc chiến chống Covid-19.

Phát biểu tại trụ sở WHO, Tổng giám đốc Tedros một lần nữa khẳng định, “sẽ là sai lầm với bất cứ quốc gia nào từ bỏ nỗ lực khống chế Covid-19”.

Giám đốc chương trình y tế khẩn cấp của WHO Mike Ryan nói rằng, WHO đã tiến hành rất nhiều tham vấn cả trong và ngoài tổ chức để đánh giá việc công bố Covid-19 là "đại dịch".

Giám đốc y tế của Anh và cố vấn khoa học của Bộ Y tế và Chăm sóc Xã hội Chris Whitty nhận định, “tuyên bố (đại dịch Covid-19) này của WHO phản ánh tình hình toàn cầu đang thay đổi. Hiện đang có sự lây truyền ở nhiều quốc gia”.

“Sẽ có nhiều thách thức ở phía trước, và chúng ta cần có sự đóng góp của mỗi cá nhân”, ông Chris nhấn mạnh.

Hồi chuông kêu gọi nỗ lực toàn cầu

Tuy nhiên, WHO nhấn mạnh, việc Covid-19 là đại dịch toàn cầu không đồng nghĩa với sự thay đổi trong cách đánh giá của WHO đối với mối đe dọa mà chủng virus corona này gây ra, và cũng không nhằm thay đổi về những gì mà WHO và các quốc gia đang làm trong cuộc chiến ứng phó với Covid-19.

Tổng giám đốc WHO cũng lưu ý, “nếu sử dụng sai của từ “đại dịch", có thể gây ra nỗi sợ hãi vô lý, hoặc chấp nhận một cách vô lý rằng cuộc chiến đã kết thúc, dẫn đến đau khổ và cái chết không cần thiết”.

WHO khẳng định, việc công bố đại dịch với Covid-19 là nhằm “gióng lên hồi chuông cảnh báo to hơn và rõ ràng hơn, kêu gọi tất cả các quốc gia thực hiện hành động khẩn cấp và quyết liệt” trong cuộc chiến chống lại sự lây lan của Covid-19.

Tiến sĩ Nathalie MacDermott, giảng viên lâm sàng học Viện Nghiên cứu sức khỏe quốc gia, Đại học King (London, Anh) nhận định: “Việc sử dụng thuật ngữ “đại dịch” (với Covid-19) nhằm nêu bật tầm quan trọng của các quốc gia trên toàn thế giới cần hợp tác, cởi mở với nhau và cùng nhau trở thành một mặt trận thống nhất trong nỗ lực chung để kiểm soát tình hình hiện nay”.

Liên quan đến việc các quốc gia có nên đóng cửa trường học, biên giới và sân bay như một phần của các biện pháp phòng ngừa khi Covid-19 trở thành đại dịch toàn cầu hay không, Tiến sĩ Mike Ryan, người đứng đầu chương trình ứng phó y tế khẩn cấp của WHO khẳng định, đây là quyết định của chính phủ mỗi quốc gia.

Theo Tiến sĩ Ryan, hành động của các quốc gia dựa trên những đánh giá của họ về mức độ rủi ro và tính khả thi của các biện pháp, đồng thời nhấn mạnh tính hiệu quả của việc loại bỏ dịch Covid-19 hiện nay.

Cho đến nay, trên trang web của WHO vẫn không có bất kỳ khuyến cáo hạn chế đi lại trên toàn cầu trước tình hình bùng phát Covid-19.

WHO tiếp tục hối thúc tất cả các quốc gia phải thực hiện các biện pháp ứng phó Covid-19 trên quy mô toàn chính phủ, toàn xã hội, xây dựng một chiến lược toàn diện ngăn chặn dịch bệnh, cứu sống người dân và giảm thiểu các tác động.

N.T

Theo WHO,UN, Xinhua, Guardian