Xã Kiều Phú: Dân chủ ở cơ sở đi vào thực chất từ sự đồng thuận của người dân

Gắn vai trò lãnh đạo của cấp ủy với điều hành của chính quyền

Thực tiễn tại Kiều Phú cho thấy, dân chủ ở cơ sở không thể tách rời vai trò lãnh đạo của Đảng. Đảng ủy xã xác định, đây là nhiệm vụ trọng tâm để củng cố khối đại đoàn kết toàn dân. Việc triển khai Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở được đặt trong tổng thể các nhiệm vụ chính trị, giữ ổn định từ cơ sở. Sức mạnh của hệ thống chính trị tại xã được thể hiện qua sự phối hợp nhịp nhàng, đúng chức năng. Việc triển khai Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở được đặt trong tổng thể các nhiệm vụ chính trị của địa phương, gắn với yêu cầu phát huy quyền làm chủ của nhân dân, giữ ổn định từ cơ sở và giải quyết kịp thời những vấn đề phát sinh ngay tại địa bàn.

Ông Đào Đức Anh, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Kiều Phú phát biểu tại Hội nghị triển khai chương trình công tác năm 2026 về Kế hoạch kiểm tra việc thực hiện Quy chế dân chủ trên địa bàn xã. Ảnh PV

Ông Đào Đức Anh, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Kiều Phú cho rằng, để dân chủ ở cơ sở đi vào thực chất, trước hết phải bảo đảm vai trò lãnh đạo toàn diện của cấp ủy. Đảng ủy định hướng bằng chủ trương, nghị quyết, chương trình công tác; đồng thời thường xuyên kiểm tra, giám sát quá trình tổ chức thực hiện. Trên cơ sở đó, UBND xã cụ thể hóa thành kế hoạch, nhiệm vụ, giải pháp để tổ chức triển khai; HĐND thực hiện giám sát; MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội phát huy vai trò tập hợp, vận động, nắm bắt tình hình nhân dân, tạo nên sự đồng bộ trong toàn hệ thống chính trị. Điều cốt lõi là mối quan hệ giữa cấp ủy với chính quyền, HĐND, MTTQ và các đoàn thể phải được vận hành chặt chẽ, thống nhất, đúng chức năng nhưng không tách rời.

Một điểm đáng ghi nhận ở xã Kiều Phú là tinh thần cầu thị. Việc kiểm tra, giám sát nội bộ không chỉ phát hiện sai phạm mà quan trọng hơn là để hoàn thiện cách làm.

Ban Thường vụ Đảng ủy xã Kiều Phú đã thành lập 3 đoàn kiểm tra việc thực hiện Chỉ thị số 46-CT/TW tại 25 chi bộ thôn và 25 đảng viên là Bí thư chi bộ. Bên cạnh đó, Ban Chỉ đạo thực hiện Quy chế dân chủ xã cũng kiểm tra trực tiếp tại các trường học, trạm y tế và phòng ban chuyên môn. Cùng với việc chỉ ra những hạn chế như: Cập nhật quy định chưa kịp thời, công khai minh bạch còn chậm ở một số thời điểm, chính việc thẳng thắn nhìn nhận này đã tạo đà cho địa phương đưa dân chủ ở cơ sở đi vào chiều sâu hơn.

Phát huy giám sát, đối thoại và tự quản từ cộng đồng dân cư

Nếu vai trò lãnh đạo của cấp ủy là nền tảng, thì hoạt động giám sát và đối thoại là hai "kênh" quan trọng để dân chủ vận hành thực chất. Tại xã Kiều Phú, giám sát không chỉ để "bắt lỗi" mà là để chính quyền sát dân hơn, minh bạch hơn. Xã đã tổ chức 11 cuộc giám sát trực tiếp, tập trung vào các nội dung như giải quyết thủ tục hành chính, công tác môi trường, quản lý đất đai, chính sách xã hội, tiếp nhận và xử lý đơn thư của công dân, công tác bầu cử...

Bà Nguyễn Thị Thu Trang, Chủ tịch Ủy ban MTTQ xã Kiều Phú cho biết, cùng với vai trò giám sát, MTTQ đặc biệt chú trọng nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người dân thông qua các cuộc tiếp xúc, đối thoại, sinh hoạt ở khu dân cư và phản ánh từ ban công tác Mặt trận. Từ đó, nhiều kiến nghị, đề xuất của nhân dân được tổng hợp, chuyển tới cấp ủy, chính quyền xem xét, giải quyết kịp thời. Theo Chủ tịch Ủy ban MTTQ xã, giám sát không chỉ để phát hiện hạn chế, mà quan trọng hơn là góp phần làm cho hoạt động của chính quyền sát dân hơn, minh bạch hơn và đúng với nhu cầu thực tiễn của người dân.

Bà Nguyễn Thị Thu Trang, Chủ tịch Ủy ban MTTQ xã Kiều Phú phát biểu trong Lễ phát động ủng hộ Quỹ "Vì biển, đảo Việt Nam". Ảnh: PV

Cùng với giám sát, công tác tiếp dân, đối thoại với dân được duy trì thường xuyên. Từ 1-7-2025 đến nay, đồng chí Bí thư Đảng ủy xã đã tiếp công dân 17 cuộc, ghi nhận 38 kiến nghị; trong đó đã giải quyết 31 kiến nghị, 6 kiến nghị đang được giải quyết và 1 kiến nghị được giải quyết một phần. Chủ tịch UBND xã đã tổ chức 39 ngày tiếp dân, tiếp 756 công dân; tiếp nhận 355 đơn thư, trong đó có 337 đơn thuộc thẩm quyền, đã giải quyết xong 296 đơn, đạt tỷ lệ 87,8%. Đặc biệt, xã đã bước qua việc "ghi nhận ý kiến" để chuyển sang "giải quyết vấn đề" thông qua các hội nghị đối thoại chuyên đề, như hội nghị với nông dân, ghi nhận và phân công xử lý 82 kiến nghị thuộc 6 nhóm vấn đề. Việc tiếp thu, phân công các bộ phận chuyên môn xem xét, giải quyết sau đối thoại cho thấy tinh thần không né tránh, không để đối thoại chỉ dừng ở việc ghi nhận ý kiến.

Dân chủ ở cơ sở tại xã Kiều Phú còn được thể hiện rõ ở cấp thôn, nơi người dân trực tiếp bàn bạc và thống nhất những vấn đề gắn với đời sống hằng ngày. 25/25 thôn trên địa bàn xã đã tổ chức hội nghị đại biểu nhân dân, với 1.482 đại biểu tham dự, ghi nhận 81 ý kiến thảo luận trực tiếp. Nội dung tập trung vào sửa đổi hương ước, quy ước, huy động đóng góp tự nguyện, bảo vệ môi trường, giữ gìn an ninh trật tự.

Ông Tạ Văn Thu, Trưởng thôn Liệp Mai chia sẻ, quy chế dân chủ ở cơ sở được thực hiện rõ nhất tại các cuộc họp dân, nơi mọi chủ trương liên quan đến cộng đồng đều được đưa ra công khai để nhân dân bàn bạc, thống nhất. Khi người dân được tham gia từ đầu, được nói lên ý kiến và trực tiếp giám sát việc thực hiện, sự đồng thuận sẽ cao hơn, các công việc ở thôn cũng thuận lợi hơn.

Ông Tạ Văn Thu, Trưởng thôn Liệp Mai, xã Kiều Phú, phát biểu tại cuộc họp dân, nơi mọi chủ trương liên quan đến cộng đồng được đưa ra công khai để người dân bàn bạc, thống nhất. Ảnh: PV

Bên cạnh đó, vai trò tự quản cộng đồng tiếp tục được củng cố thông qua hệ thống hương ước, quy ước, tổ hòa giải, Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng. Hiện 25/25 thôn của xã đã hoàn thành xây dựng quy ước, hương ước theo đúng quy định; xã có 31 thành viên Ban Thanh tra nhân dân, 180 thành viên Ban Giám sát đầu tư cộng đồng, tham gia giám sát 48 công trình đang thi công trên địa bàn, đến nay chưa phát hiện vi phạm. Xã cũng duy trì 32 tổ hòa giải với 192 hòa giải viên, tham gia hòa giải 16 vụ việc phát sinh từ 1-7-2025 đến nay.

Mô hình thực hiện dân chủ ở cơ sở tại xã Kiều Phú là minh chứng rõ nét cho thấy: Khi người dân được tham gia từ đầu, được nói lên tiếng nói của mình và trực tiếp giám sát việc thực thi, mọi khó khăn đều có thể tháo gỡ. Đây là bài học quý giá về xây dựng khối đại đoàn kết, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của địa phương trong giai đoạn mới.