'Xã lên phường' - hành trình cần bước chuyển năng động

Một góc xã Hoằng Phú.

Xã Thiệu Hóa được hình thành trên cơ sở sắp xếp, hợp nhất toàn bộ diện tích và dân số các xã Thiệu Phúc, Thiệu Công, Thiệu Nguyên và một phần thị trấn Thiệu Hóa, xã Thiệu Long cũ. Với vị trí trung tâm kinh tế của huyện Thiệu Hóa cũ, đồng thời là cửa ngõ phía Tây Bắc của đô thị trung tâm tỉnh, địa phương có nhiều lợi thế cho phát triển đô thị. Không gian phát triển hiện nay là kết quả kế thừa từ chương trình XDNTM, khi 3/4 xã đạt chuẩn NTM nâng cao, NTM kiểu mẫu; 1 xã cơ bản hoàn thành NTM nâng cao; thị trấn Thiệu Hóa đạt chuẩn đô thị văn minh. Đây là nền tảng quan trọng để Thiệu Hóa đẩy nhanh đô thị hóa, hướng tới mục tiêu trở thành phường trước năm 2030.

Một trong những lợi thế nổi bật của Thiệu Hóa là công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp phát triển nhanh với khoảng 2.400 cơ sở sản xuất. Giai đoạn 2020-2025 ghi dấu ấn với nhiều dự án quy mô lớn như Cụm công nghiệp Vạn Hà 1, Vạn Hà 2; cơ sở sản xuất Long Thành Hưng; đặc biệt là dự án giày dép xuất khẩu ALIVIA của Tập đoàn Hoa Lợi (Đài Loan) với vốn đầu tư 1.000 tỷ đồng. Cùng với đó, UBND tỉnh đã ký biên bản ghi nhớ với Tập đoàn WHA (Thái Lan) đầu tư hạ tầng các cụm công nghiệp trên địa bàn. Đây được xem là động lực quan trọng cho phát triển kinh tế, song cũng đặt ra yêu cầu phải gắn chặt phát triển công nghiệp với quy hoạch đô thị và đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật - xã hội, đáp ứng yêu cầu của giai đoạn phát triển mới.

Chủ tịch UBND xã Thiệu Hóa Nguyễn Ngọc Hiểu cho biết, địa phương đang tiếp tục rà soát, điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất đến năm 2030; tổ chức lập quy hoạch chung đô thị Thiệu Hóa đến năm 2050 trình UBND tỉnh phê duyệt. Trong đó, tập trung bổ sung quy hoạch các khu, cụm công nghiệp; quy hoạch chi tiết các tuyến giao thông trung tâm; định hướng hình thành các khu đô thị, khu thương mại hiện đại. Cùng với đó là yêu cầu huy động tối đa nguồn lực để đầu tư kết cấu hạ tầng theo hướng đồng bộ; đẩy nhanh tốc độ đô thị hóa gắn với nâng cao năng lực quản lý đô thị, quản lý kiến trúc, đảm bảo phát triển hài hòa, bền vững, nâng cao chất lượng sống của người dân.

Tại xã Hoằng Hóa, mục tiêu trở thành phường trước năm 2030 được địa phương cụ thể hóa bằng các chương trình hành động với nhiệm vụ, giải pháp rõ ràng cho từng lĩnh vực. Mục tiêu, nhiệm vụ được “lượng hóa” bằng hệ thống chỉ tiêu cụ thể: Tỷ lệ đất giao thông đạt trên 12% đất xây dựng đô thị; mật độ đường có lòng đường từ 7m trở lên đạt trên 8km/km2; trên 90% hộ dân được cung cấp nước sạch qua hệ thống tập trung; mật độ cống thoát nước chính đạt trên 3km/km2; trên 15% nước thải sinh hoạt được xử lý đạt chuẩn; mức tiêu thụ điện sinh hoạt bình quân đạt trên 4kWh/người/năm; trên 80% tuyến đường được chiếu sáng; trên 80% hộ gia đình kết nối internet băng rộng cáp quang. Địa phương hướng đến đầu tư đồng bộ các dự án khu dân cư, khu đô thị mới theo tiêu chí đô thị “sáng, xanh, sạch, đẹp, văn minh”.

Địa phương đang phối hợp với các sở, ban, ngành rà soát, cập nhật kịp thời các chủ trương lớn, các dự án động lực, có tính đột phá vào quy hoạch tỉnh, sớm báo cáo cấp có thẩm quyền phê duyệt làm cơ sở tổ chức thực hiện. Trên nền tảng quy hoạch tỉnh được phê duyệt, tập trung thể chế hóa đồng bộ thành các đồ án quy hoạch chung, quy hoạch phân khu đô thị, quy hoạch chi tiết cấp xã, qua đó tạo lập không gian phát triển, nguồn lực và lợi thế rõ ràng để thu hút đầu tư, trọng tâm là Khu Công nghiệp Phúc Đạt và các khu đô thị mới. Phấn đấu hoàn thành lập và trình duyệt quy hoạch phân khu đô thị Hoằng Hóa trong quý III/2026.

Đối với xã Hoằng Phú - địa phương nằm trong quy hoạch chung đô thị Phú Quý đến năm 2045 với định hướng phát triển là đô thị loại V, chức năng tổng hợp về công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, thương mại, dịch vụ, giáo dục và đầu mối giao thông. Thực tế, trong những năm qua nhiều dự án hạ tầng thiết yếu được triển khai trên địa bàn, tạo tiền đề chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng giảm nông nghiệp, tăng công nghiệp - dịch vụ, phù hợp định hướng đô thị.

Theo Phó Chủ tịch UBND xã Hoằng Phú Lê Quang Thành, mục tiêu của địa phương là phát triển nhanh, bền vững theo hướng đô thị, phấn đấu trở thành phường trước năm 2035. Để hiện thực hóa mục tiêu này, xã đang rà soát, điều chỉnh quy hoạch phù hợp không gian phát triển mới; đồng thời cụ thể hóa quy hoạch bằng các chương trình, dự án và kế hoạch đầu tư trung hạn, ngắn hạn theo từng giai đoạn. Việc phân kỳ đầu tư được xác định rõ trọng tâm, ưu tiên các công trình hạ tầng thiết yếu như giao thông trục chính, đường liên xã, hệ thống thoát nước, xử lý nước thải, điện chiếu sáng, tăng cường kết nối với các khu, cụm công nghiệp, tạo nền tảng cho phát triển đô thị bền vững.

Thực tiễn triển khai tại các địa phương cho thấy, “xã lên phường” là quá trình chuyển đổi mang tính chiến lược, đòi hỏi tầm nhìn dài hạn, cách làm bài bản và quyết tâm cao; trong đó, quy hoạch phải đi trước, hạ tầng đầu tư đồng bộ, quản lý đô thị theo kịp phát triển và chất lượng sống của người dân là thước đo hiệu quả cuối cùng.

Bài và ảnh: Việt Hương