Xác định rõ điểm nóng an toàn thực phẩm, có biện pháp khắc phục sát thực tế

Buổi làm việc là dịp để nhìn nhận trực diện những đặc thù, thách thức và nỗ lực khắc phục các “điểm nghẽn” về ATTP tại khu vực cửa ngõ phía Tây Thủ đô.

Những "vùng xanh" trong Tháng hành động

Theo báo cáo tại buổi làm việc, cả 8 xã đã chủ động triển khai quyết liệt kế hoạch Tháng hành động vì ATTP năm 2026. Một điểm chung đáng ghi nhận là hệ thống văn bản chỉ đạo được ban hành xuyên suốt, từ kế hoạch hậu kiểm, giám sát nguy cơ đến việc kiện toàn các đoàn kiểm tra liên ngành.

Quang cảnh buổi làm việc tại UBND xã Quảng Oai (Hà Nội). Ảnh: Mai Hoa

Điển hình như xã Quảng Oai, đã ban hành tới 67 văn bản chỉ đạo và thành lập 2 đoàn kiểm tra liên ngành. Xã đã tổ chức kiểm tra 33 cơ sở, kiên quyết xử phạt 8 cơ sở vi phạm với tổng số tiền 57 triệu đồng.

Tại xã Vật Lại, công tác kiểm tra cũng được đẩy mạnh với 35 cơ sở được thanh kiểm tra trong tháng hành động, xử phạt 7 cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống với số tiền gần 50 triệu đồng. Trong khi đó, xã Cổ Đô lại ghi dấu ấn bằng sự phối hợp đa ngành khi thành lập tới 8 đoàn kiểm tra, bao gồm cả đoàn kiểm tra truy xuất nguồn gốc thực phẩm và y tế học đường.

Đáng chú ý, mỗi địa phương trong số 8 xã đều mang những đặc thù riêng biệt, tạo ra những áp lực khác nhau lên công tác quản lý ATTP.

Xã đảo Minh Châu, xã đảo duy nhất của Hà Nội nằm giữa bãi bồi sông Hồng, luôn đối mặt với sự biệt lập và khó khăn trong giao thông. Tuy nhiên, Ban Chỉ đạo ATTP xã Minh Châu đã xây dựng mạng lưới tự giám sát tại cộng đồng, bảo đảm 100% các bếp ăn tập thể trường học và các hộ kinh doanh nhỏ lẻ đều được hướng dẫn sát sao.

Tại xã Ba Vì, nơi sở hữu Khu di tích quốc gia đền Hạ, áp lực ATTP gắn liền với mùa lễ hội và du lịch tâm linh. Xã đã thực hiện ký cam kết với các hộ kinh doanh trong chợ và giải tỏa dứt điểm các tụ điểm kinh doanh tự phát để bảo vệ hình ảnh du lịch địa phương.

Đối với xã Yên Bài, một địa bàn đang có sự chuyển dịch mạnh mẽ về kinh tế, Ban Chỉ đạo đã triển khai các mô hình rất sáng tạo như “Kiểm soát ATTP tại bữa cỗ tập trung đông người” và “Tăng cường kiểm soát ATTP xung quanh cổng trường học”. Đây là những giải pháp đánh trúng vào các nguy cơ tiềm ẩn ngộ độc thực phẩm tập thể trong đời sống dân cư.

Khơi thông "điểm nghẽn" giết mổ nhỏ lẻ, chuyển đổi số trong quản lý

Vấn đề giết mổ gia súc, gia cầm nhỏ lẻ từ lâu đã là "điểm nghẽn" lớn tại các khu vực ngoại thành. Xã Bất Bạt đã có những bước đi rất cụ thể khi làm việc với 31 hộ giết mổ và vận động 28 hộ ký cam kết dừng hoạt động trước ngày 30-6-2026. Xã cũng đã trang bị sổ sách và hướng dẫn các hộ ghi chép hàng ngày để bảo đảm truy xuất nguồn gốc. Tương tự, xã Suối Hai đã ban hành các thông báo yêu cầu các Ban Quản lý chợ quán triệt việc truy xuất nguồn gốc động vật và vận động hộ kinh doanh cam kết chấm dứt giết mổ theo lộ trình của thành phố.

Tại Vật Lại, dù còn 37 cơ sở giết mổ nhỏ lẻ nhưng xã đã hoàn thành việc cho ký cam kết chấm dứt hoạt động.

Tuy nhiên, đại diện các xã cũng thẳng thắn chia sẻ khó khăn: Khi chấm dứt giết mổ tại chỗ, nguồn cung thực phẩm tươi sống sẽ bị ảnh hưởng do các cơ sở giết mổ tập trung nằm quá xa. Xã Suối Hai đã kiến nghị thành phố cho phép bố trí điểm giết mổ tập trung tạm thời trên địa bàn để giải quyết bài toán cung - cầu này.

Một điểm sáng nổi bật được Đoàn kiểm tra đánh giá cao là việc ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác quản lý. Xã Bất Bạt là đơn vị tiên phong khi công khai danh sách các cơ sở đủ điều kiện ATTP, các sản phẩm OCOP, đặc biệt là danh sách các cơ sở vi phạm trên Trang thông tin điện tử và fanpage của xã. Việc "bêu tên" cơ sở vi phạm không chỉ mang tính răn đe mà còn giúp người dân trở thành những người tiêu dùng thông thái.

Xã Suối Hai cũng đã đẩy mạnh tuyên truyền qua fanpage "Suối Hai News", đăng tải hàng chục tin bài và công khai các trường hợp bị xử phạt vi phạm hành chính để cộng đồng cùng giám sát.

Các thành viên Đoàn kiểm tra liên ngành số 01 của thành phố về công tác an toàn thực. phẩm. Ảnh: Mai Hoa

ATTP trường học luôn là ưu tiên hàng đầu của cả 8 xã. Tại xã Ba Vì, UBND xã đã thành lập Tổ đánh giá năng lực các đơn vị cung cấp thực phẩm, lựa chọn được 4 cơ sở đủ điều kiện từ 12 đơn vị đăng ký. Các trường học tại đây thực hiện quy trình 10 bước nghiêm ngặt và công khai minh bạch thực đơn, nguồn gốc thực phẩm tới phụ huynh.

Tại xã Bất Bạt, 100% các nhà trường mầm non và tiểu học đã có sự tham gia của Ban đại diện cha mẹ học sinh trong việc giám sát từ khâu tiếp nhận nguyên liệu đến kiểm tra chất lượng bữa ăn. Những hình ảnh nhập thực phẩm hàng ngày được đăng tải lên fanpage của trường, tạo nên một cơ chế giám sát cộng đồng hiệu quả.

Dù đạt được nhiều kết quả tích cực, Ban Chỉ đạo ATTP của 8 xã vẫn trăn trở với những khó khăn mang tính hệ thống. Nhân lực làm công tác ATTP tại cấp xã còn mỏng, chủ yếu là cán bộ kiêm nhiệm. Việc kiểm soát kinh doanh thực phẩm online, qua các sàn thương mại điện tử (Shopee, Grab...) vẫn là một "vùng xám" khó quản lý.

Các xã đã kiến nghị thành phố sớm xây dựng hệ thống Cơ sở dữ liệu lớn (Big Data) dùng chung để kết nối thông tin truy xuất nguồn gốc từ cấp xã đến thành phố. Đặc biệt, các địa phương mong muốn có một bộ chỉ tiêu đánh giá định lượng cụ thể để việc thẩm định các đơn vị cung ứng suất ăn học đường được thống nhất và khoa học hơn.

Phó Chi cục trưởng Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Hà Nội Nguyễn Quang Trung phát biểu tại buổi làm việc. Ảnh: Mai Hoa

Kết luận buổi làm việc, Phó Chi cục trưởng Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Hà Nội Nguyễn Quang Trung yêu cầu các xã đặc biệt lưu ý công tác truy xuất nguồn gốc thực phẩm, bảo đảm không để xảy sự cố ngộ độc thực phẩm trên địa bàn. Các xã cần lưu ý bố trí cử nhân lực tham gia các lớp tập huấn của thành phố để nâng cao trình độ chuyên môn về quản lý ATTP, đồng thời, làm tốt công tác điều tra cơ bản, xác định rõ các điểm nóng ATTP, từ đó có giải pháp khắc phục sát thực tế.

Đặc biệt, cần quan tâm quản lý chặt chẽ, tăng cường kiểm tra đột xuất bếp ăn tập thể trường học nhằm thực hiện đúng hướng dẫn dinh dưỡng các bữa ăn theo từng nhóm tuổi, bảo đảm sức khỏe và sự phát triển của các em học sinh.