Xăng E10 chính thức bán rộng rãi: Việt Nam kỳ vọng giảm 2,5 triệu tấn CO2 mỗi năm

Từ ngày 01/06, xăng sinh học E10 được bán rộng rãi tại Việt Nam, đánh dấu bước tiến quan trọng trong lộ trình giảm phát thải khí nhà kính. Theo Bộ Công Thương, việc chuyển đổi này dự kiến giúp cắt giảm khoảng 2,5 triệu tấn CO2 mỗi năm, tương đương với nỗ lực trung hòa carbon thông qua chu trình tuần hoàn của các loại cây nguyên liệu như sắn, mía và ngô.

Cơ chế giảm phát thải và mục tiêu an ninh năng lượng

E10 là loại xăng sinh học được phối trộn từ 10% ethanol nhiên liệu (cồn sinh học) và 90% xăng khoáng truyền thống. Ethanol được xem là nhiên liệu tái tạo, giúp Việt Nam giảm phụ thuộc vào xăng dầu nhập khẩu trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu biến động do xung đột tại Trung Đông.

Ông Đào Duy Anh, Phó cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương), cho biết mỗi lít xăng khoáng tiêu thụ thải ra môi trường khoảng 2,3-2,5 kg CO2. Việc phối trộn 10% ethanol giúp giảm tỷ lệ xăng khoáng tương ứng, tương đương tiết kiệm 1 tỷ lít mỗi năm. "Việt Nam có thể giảm lượng khí thải ra môi trường khoảng 2,5 triệu tấn CO2 mỗi năm", ông Duy Anh nhấn mạnh.

Hiệu quả thực tế qua các đợt thử nghiệm

Nghiên cứu của Đại học Bách khoa Hà Nội phối hợp cùng Tổng công ty Lọc hóa dầu Việt Nam và Toyota trên dòng xe Toyota Corolla Cross tại Hà Nội cho thấy những kết quả khả quan về mặt kỹ thuật:

Giảm khí thải độc hại: Xăng E10 giúp giảm 10,9% khí hydrocarbon (HC) và gần 15% khí CO so với xăng khoáng thông thường.
Tiết kiệm nhiên liệu: Đối với xe Hybrid, xăng E10 giúp tối ưu hóa mức tiêu thụ. Với xe xăng truyền thống, loại nhiên liệu này tiết kiệm 0,3 lít/100 km trong giờ cao điểm và 0,1 lít/100 km vào giờ thấp điểm.

Thách thức về nguồn cung và hạ tầng sản xuất

Mặc dù mang lại lợi ích môi trường, thị trường xăng sinh học vẫn đối mặt với bài toán cung ứng. Hiện nay, nhu cầu tiêu thụ xăng sinh học của Việt Nam khoảng 1 triệu m3 mỗi tháng, tương đương cần 100.000 m3 ethanol. Tuy nhiên, năng lực sản xuất trong nước chỉ đạt khoảng 25.000 m3/tháng, phần còn lại phải nhập khẩu để phối trộn.

Ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, cho biết việc nhập khẩu ethanol (chiếm 70-80%) hiện nay giúp giảm thiểu rủi ro địa chính trị từ các khu vực bất ổn. Về lâu dài, doanh nghiệp cần tăng dần năng lực tự chủ vùng trồng và sản xuất ethanol nội địa để đảm bảo tính bền vững.

Xu hướng toàn cầu và kinh nghiệm từ các quốc gia dẫn đầu

Việt Nam không phải quốc gia duy nhất đẩy mạnh nhiên liệu sinh học. Theo Báo cáo Thống kê năng lượng thế giới 2025, Mỹ và Brazil hiện là hai quốc gia sản xuất xăng sinh học lớn nhất thế giới, lần lượt chiếm 37% và 22% nguồn cung toàn cầu. Các quốc gia khác như Ấn Độ, Thụy Điển và Canada cũng đang tăng tốc phát triển loại năng lượng này nhằm ứng phó với khủng hoảng nhiên liệu.

Một cột bơm xăng với nhiều loại hỗn hợp ethanol tại Nevada, Iowa, Mỹ.

Tại Mỹ, xăng E10 đã được bán rộng rãi từ năm 2010. Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) đánh giá phát thải của xăng khoáng cao hơn 21% so với ethanol khi xét trên toàn bộ vòng đời sản phẩm. Tuy nhiên, giới khoa học lưu ý hiệu quả giảm thải còn phụ thuộc lớn vào quy trình canh tác cây nguyên liệu, bao gồm việc kiểm soát phân bón và thuốc trừ sâu để tránh phát thải ngược khí methane và oxit nitơ (NOx).