Xăng sinh học E10: Bước đi chiến lược cho mục tiêu Net Zero và an ninh năng lượng

Người tiêu dùng sử dụng xăng sinh học E10

Tại buổi tọa đàm chiều 1/6, ông Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, Bộ Công Thương, cho biết: Bộ Công Thương đã xây dựng và ban hành lộ trình nhiên liệu sinh học như tại Thông tư 50, theo đó từ ngày 1/1/2026, dừng tiêu thụ tất cả xăng khoáng không chì theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hiện hành, QCVN 01:2022. Quy chuẩn này vừa được sửa đổi bởi QCVN 01:2026 để ban hành quy chuẩn về nhiên liệu.

Lý giải băn khoăn của phần lớn người dân là tại sao phải sử dụng nhiên liệu xăng sinh học E10, ông Đào Duy Anh cho biết: Mục tiêu đầu tiên là bảo vệ môi trường. Qua tính toán, cứ giảm đốt 1 lít xăng thì giảm phát thải khoảng 2,5 kg CO2.

Trong bối cảnh nguồn nhiên liệu khoáng là tài nguyên hữu hạn, càng ngày càng cạn kiệt qua quá trình khai thác. Đồng thời, với mục tiêu cần phải xây dựng một nền kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn để hướng tới phát triển bền vững đất nước, chúng ta đã đặt ra rất nhiều mục tiêu, định hướng về việc giảm phát thải, cũng như thực hiện các cam kết quốc tế đưa phát thải ròng về 0 vào giữa thế kỷ này.

Bên cạnh đó, nước ta cần phát triển kinh tế xã hội, đặc biệt là đầu ra cho các sản phẩm nông nghiệp cũng như giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Nhiên liệu sinh học là nhiên liệu có khả năng tái tạo, là từ các sản phẩm nông nghiệp mà nước ta có thể chủ động được để đáp ứng việc sản xuất ra nhiên liệu sinh học.

Theo ông Đào Duy Anh, phát triển một ngành công nghiệp nhiên liệu sinh học thì có thể phát triển cả một chuỗi từ vùng trồng cho đến các nhà máy và logistics cho việc phân phối sử dụng. Qua đó góp phần thức đẩy phát triển kinh tế xã hội và thúc đẩy tăng trưởng.

Điều hết sức quan trọng, theo ông Đào Duy Anh, qua việc nâng cao sử dụng nhiên liệu sinh học, nước ta sẽ giảm phụ thuộc vào nhiên liệu khoáng. Trong bối cảnh gần đây, nhiên liệu khoáng nguy cơ "đứt gãy" chuỗi cung ứng luôn luôn hiện hữu do xung đột chính trị hay xung đột vũ trang. Vì vậy, nâng cao khả năng tự chủ ở trong nước thông qua các nguồn nhiên liệu mới thì sẽ giảm phụ thuộc vào nhiên liệu khoáng và góp phần bảo đảm cho an ninh năng lượng quốc gia.

Ông Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, Bộ Công Thương

Các chỉ tiêu kỹ thuật của xăng E10 hoàn toàn tương đồng với xăng khoáng

Ông Đào Duy Anh cho biết: Từ cuối năm 2024, Bộ Công Thương đã tiến hành xây dựng một lộ trình mới. Để thực hiện, Bộ đã thực hiện rất chi tiết, cụ thể, từng bước tuần tự; đầu tiên là đánh giá tình hình thực hiện Quyết định 53 của Thủ tướng Chính phủ, từ đó rút ra những nguyên nhân của thành công cũng như việc chưa đạt được như mong muốn, trên cơ sở đó đặt ra các mục tiêu cho lộ trình mới.

Đồng thời, tổ chức nhiều cuộc khảo sát, làm việc với các nhà khoa học để thực hiện các nghiên cứu cũng như gửi thông tin đến Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) và Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM) để đánh giá tính tương thích của các loại xe lưu thông tin trên lãnh thổ Việt Nam.

Trên cơ sở rà soát, thu thập tất cả thông tin, ý kiến nhà khoa học trên thế giới, "chúng tôi đánh giá rằng, nhiên liệu sinh học đạt được nhiều mục tiêu, đồng thời khá an toàn với các phương tiện đang lưu thông qua các số liệu từ các nhà sản xuất xuất ô tô, xe máy, từ các hiệp hội", ông Đào Duy Anh nói.

Đồng quan điểm, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam Bùi Ngọc Bảo cho biết: Việc triển khai Thông tư 50 đánh dấu bước chuyển đổi quan trọng từ xăng khoáng sang xăng sinh học E10, tiếp nối lịch sử với 4 lần thay đổi nhiên liệu sâu sắc của Việt Nam từ những năm 1980.

Khác với các lần chuyển đổi trước đây (như từ tiêu chuẩn GOST sang ASTM những năm 90 hay từ xăng có chì sang không chì năm 2000) mang tính bị động do phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn cung nhập khẩu, đợt chuyển đổi sang xăng sinh học lần này là một bước đi chủ động và có tính toán kỹ lưỡng.

Theo ông Bùi Ngọc Bảo, kể từ khi bắt đầu thay thế xăng khoáng 92 bằng xăng E5 vào cuối năm 2017, Chính phủ đã chuẩn bị một lộ trình bài bản dựa trên nguồn lực nội tại từ các nhà máy lọc dầu và chương trình phát triển nhiên liệu sinh học.

Mục tiêu chiến lược của việc chuyển đổi bao gồm: Phát triển xanh và bảo vệ môi trường, nhằm giảm phát thải khí nhà kính. Đảm bảo an ninh năng lượng, giảm sự phụ thuộc vào nguồn nhiên liệu hóa thạch. Hỗ trợ nông nghiệp, tạo đầu ra bền vững cho nông dân thông qua việc xây dựng các vùng nguyên liệu sản xuất ethanol.

Về mặt kỹ thuật, ông Bùi Ngọc Bảo cho rằng, các nhà khoa học và chuyên gia đã có 10 năm khảo nghiệm thực tế với xăng E5 để khẳng định tính phù hợp với điều kiện vận hành tại Việt Nam. Các chỉ tiêu kỹ thuật của xăng E10 hoàn toàn tương đồng với xăng khoáng, đặc biệt là các thông số về hệ số kích nổ (RON) và độ chưng cất (quyết định khả năng khởi động và tăng tốc của động cơ). Điểm khác biệt duy nhất là hàm lượng oxy trong ethanol cao hơn giúp quá trình cháy hiệu quả hơn.

"Việc chuyển đổi sang xăng E10 không chỉ là một cải tiến về chất lượng nhiên liệu mà còn là thành quả của một quá trình chuẩn bị dày công từ các cơ quan quản lý và doanh nghiệp nhằm hướng tới sự bền vững", ông Bùi Ngọc Bảo nói.