Xanh hóa vật liệu xây dựng: Hành trình tiên phong của doanh nghiệp Việt

Không chỉ dừng ở việc thay đổi công nghệ thi công, nhiều doanh nghiệp lớn trong nước đã chủ động đầu tư phát triển hệ sinh thái vật liệu xây dựng xanh, tạo ra các sản phẩm chất lượng cao, thân thiện môi trường, đáp ứng đồng thời yêu cầu kỹ thuật, thẩm mỹ và hiệu quả kinh tế. Xu hướng này đang góp phần định hình một diện mạo mới cho ngành vật liệu xây dựng.

Thi công xây dựng Nhà máy LG Hải Phòng bằng tấm panel lõi thép gia cường ALC của Viglacera. Ảnh: V.D

Xu thế tất yếu trong bối cảnh phát triển mới

Thống kê của Viện Vật liệu Xây dựng cho thấy các công trình xây dựng sử dụng khoảng 40% nguồn năng lượng, chiếm 50% lượng phát thải, tạo ra 33% lượng khí thải carbon và 40% chất thải rắn xây dựng, tác động không nhỏ đối với môi trường. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về phát triển và sử dụng các vật liệu “xanh” nhằm cắt giảm tiêu hao năng lượng, giảm phát thải và bảo vệ môi trường sống.

Ông Nguyễn Quang Hiệp, Viện trưởng Viện Vật liệu Xây dựng (Bộ Xây dựng), nhấn mạnh: “Vật liệu xanh không chỉ giúp dễ dàng tái chế, giảm khí nhà kính mà còn hỗ trợ ngành xây dựng phát triển bền vững, giảm chi phí vận hành và nâng cao chất lượng môi trường”. Phát triển vật liệu xây dựng xanh đang là một trong những trụ cột quan trọng nhằm thực hiện các cam kết quốc tế của Việt Nam về giảm phát thải khí nhà kính, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050. Vật liệu xanh không chỉ giúp giảm tiêu hao năng lượng trong quá trình sản xuất mà còn góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng trong suốt vòng đời công trình, từ thi công, vận hành đến tháo dỡ, tái chế.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, thách thức hiện vẫn còn lớn như chưa có đầy đủ tiêu chuẩn kỹ thuật cụ thể, chi phí đầu tư ban đầu cao và công nghệ sản xuất vẫn chưa phổ biến. Các doanh nghiệp vừa và nhỏ gặp nhiều khó khăn khi muốn đầu tư dây chuyền sản xuất vật liệu xanh. Điều này đòi hỏi vai trò “đầu tàu” của các doanh nghiệp lớn, những đơn vị có đủ năng lực tài chính, công nghệ và tầm nhìn dài hạn để dẫn dắt thị trường.

Thực tế cho thấy, thời gian qua, nhiều doanh nghiệp trong nước đã chủ động đổi mới dây chuyền sản xuất, nghiên cứu phát triển các dòng sản phẩm vật liệu mới, thân thiện môi trường. Từ vật liệu xây không nung, kính tiết kiệm năng lượng, vật liệu hoàn thiện ít phát thải đến các sản phẩm có khả năng tái chế cao, ngành vật liệu xây dựng Việt Nam đang từng bước tiệm cận với các tiêu chuẩn xanh quốc tế.

Tiên phong kiến tạo hệ sinh thái vật liệu xây dựng xanh

Trong bức tranh chung đó, Tổng Công ty Viglacera - CTCP được xem là một điển hình tiêu biểu trong việc phát triển hệ sinh thái vật liệu xây dựng xanh đồng bộ, phục vụ cho hầu hết các loại hình công trình, từ nhà ở dân dụng đến các dự án đô thị, khu công nghiệp và công trình quy mô lớn. Thay vì phát triển sản phẩm đơn lẻ, Viglacera lựa chọn cách tiếp cận tổng thể, xây dựng một hệ sinh thái gồm nhiều nhóm vật liệu có tính liên kết, bổ trợ cho nhau. Các sản phẩm này bao phủ toàn bộ chuỗi giá trị xây dựng, từ vật liệu thô đến vật liệu hoàn thiện, được sản xuất trên nền tảng công nghệ hiện đại, tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải.

Đáng chú ý, nhiều dòng sản phẩm của Viglacera đã và đang được thị trường đón nhận nhờ khả năng đáp ứng đồng thời các yêu cầu về kỹ thuật, thẩm mỹ và bảo vệ môi trường. Có thể kể đến kính tiết kiệm năng lượng, giúp giảm bức xạ nhiệt và chi phí vận hành công trình; vật liệu xây không nung góp phần giảm khai thác tài nguyên thiên nhiên; các sản phẩm gạch ốp lát, thiết bị vệ sinh được sản xuất theo quy trình kiểm soát chặt chẽ về môi trường, tiết kiệm nước và năng lượng trong quá trình sử dụng. Lãnh đạo Viglacera từng khẳng định, việc đầu tư phát triển vật liệu xây dựng xanh không chỉ là trách nhiệm với xã hội mà còn là chiến lược cạnh tranh dài hạn. Khi yêu cầu về công trình xanh, đô thị xanh ngày càng rõ nét, các sản phẩm vật liệu thân thiện môi trường sẽ trở thành lợi thế quan trọng, giúp doanh nghiệp nâng cao vị thế trên thị trường trong nước và quốc tế.

Không chỉ Viglacera, nhiều doanh nghiệp lớn khác trong ngành vật liệu xây dựng cũng đang tích cực chuyển hướng sang sản xuất xanh. Các nhà máy được đầu tư công nghệ hiện đại hơn, giảm tiêu hao nhiên liệu, tăng tỉ lệ tái sử dụng chất thải công nghiệp làm nguyên liệu đầu vào. Một số doanh nghiệp đã chủ động nghiên cứu, phát triển các dòng sản phẩm mới, phù hợp với tiêu chí công trình xanh, đáp ứng các hệ thống đánh giá và chứng nhận quốc tế.

Đại diện Bộ Xây dựng đánh giá, việc các doanh nghiệp lớn tiên phong phát triển vật liệu xây dựng xanh sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ, thúc đẩy toàn ngành chuyển đổi theo hướng bền vững. Cùng với đó, Bộ đang từng bước hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, đồng thời nghiên cứu các chính sách khuyến khích, hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ, mở rộng sản xuất vật liệu xanh.

Có thể thấy, xanh hóa vật liệu xây dựng không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với ngành xây dựng Việt Nam. Sự chủ động của các doanh nghiệp lớn đang góp phần định hình một hệ sinh thái vật liệu xây dựng hiện đại, thân thiện môi trường và phù hợp với xu thế phát triển bền vững. Trong bối cảnh nhu cầu xây dựng tiếp tục gia tăng, đây sẽ là nền tảng quan trọng để ngành xây dựng Việt Nam phát triển theo hướng hiệu quả, trách nhiệm và dài hạn hơn.

Khánh An