Xây dựng Bắc Ninh theo mô hình đô thị đặc sắc: "Văn hóa - Công nghiệp công nghệ cao"

Bắc Ninh - Kinh Bắc luôn được các triều đại phong kiến đặc biệt coi trọng với vị trí phên giậu vững chắc chấn giữ kinh thành Thăng Long. Nằm ở cửa ngõ phía Bắc của Thủ đô Hà Nội, tỉnh Bắc Ninh giữ vai trò gắn kết giữa các địa phương trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, trung tâm của tam giác tăng trưởng kinh tế Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh.

Thượng tọa Thích Đức Thiện, Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Điện Biên.

Là vùng đất cổ, giàu truyền thống lịch sử, văn hóa mang đậm bản sắc Kinh Bắc, Bắc Ninh là quê hương của nhiều di sản văn hóa thế giới, vùng đất khoa bảng, hiếu học, sản sinh các bậc quân vương, hiền tài cho quốc gia. Hiện nay, Bắc Ninh là một trong những địa phương có tốc độ công nghiệp hóa, đô thị hóa và thu hút đầu tư nước ngoài thuộc nhóm dẫn đầu cả nước. Thành quả phát triển kinh tế - xã hội tạo nền tảng quan trọng để tỉnh đáp ứng các tiêu chí của một thành phố trực thuộc Trung ương.

Việc xây dựng Bắc Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương không chỉ là sự thay đổi về mô hình quản lý hành chính, mà còn là bước phát triển có ý nghĩa chiến lược trong tiến trình hiện thực hóa chủ trương phát triển hệ thống đô thị quốc gia, tạo không gian phát triển mới, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh, tăng cường liên kết vùng, phát huy vai trò là cực tăng trưởng của khu vực phía Bắc, giảm áp lực về dân số, hạ tầng và dịch vụ công cho Thủ đô Hà Nội. Tôi mong muốn xây dựng thành phố Bắc Ninh phải tạo ra một mô hình phát triển đô thị rất riêng biệt và bền vững. Tôi đề xuất Bắc Ninh phát triển theo mô hình đô thị đặc sắc: "Văn hóa - Công nghiệp công nghệ cao".

Về văn hóa: Bắc Ninh sở hữu 8 di sản đã được UNESCO công nhận và ghi danh, gồm: Dân ca quan họ, tín ngưỡng thờ Mẫu Tam Phủ, hát then, nghi lễ trò chơi kéo co, ca trù, tranh Đông Hồ, mộc bản chùa Vĩnh Nghiêm, Quần thể danh thắng Yên Tử, Vĩnh Nghiêm, Côn Sơn - Kiếp Bạc. Việc bảo tồn và lan tỏa giá trị di sản là cơ hội để nâng tầm các giá trị văn hóa gắn liền với cội nguồn dân tộc trong một không gian đô thị văn minh, hiện đại.

Về công nghiệp công nghệ cao: Việc nâng cấp địa giới hành chính và cơ chế quản lý theo mô hình chính quyền kiến tạo sẽ giúp Bắc Ninh thu hút mạnh mẽ hơn nữa các chuỗi cung ứng công nghệ cao, R&D, bán dẫn. Đồng thời, chú trọng đầu tư công nghệ cho các làng nghề truyền thống nhằm xử lý triệt để ô nhiễm môi trường, bảo tồn, phát huy giá trị sản phẩm gắn với công nghiệp văn hóa, sản phẩm văn hóa có giá trị nhận diện thương hiệu Bắc Ninh.

Trên cương vị của đại biểu Quốc hội, tôi đề nghị Chính phủ và chính quyền địa phương đặc biệt quan tâm một số vấn đề sau:

Một là, Bắc Ninh cần xác định rõ mục tiêu xây dựng thành phố trực thuộc Trung ương không chỉ là đạt các tiêu chí về quy mô dân số, diện tích hay tỷ lệ đô thị hóa, mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng quản trị đô thị, chất lượng sống của người dân và hiệu quả cung cấp dịch vụ công.

Hai là, quá trình phát triển cần bảo đảm hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với bảo tồn các giá trị văn hóa đặc sắc của vùng Kinh Bắc; không để quá trình đô thị hóa làm mai một bản sắc văn hóa, các di tích lịch sử, làng nghề truyền thống và không gian văn hóa quan họ.

Ba là, cần ưu tiên đầu tư hệ thống hạ tầng giao thông liên vùng, hạ tầng số, hạ tầng xã hội, chú trọng bảo vệ môi trường, xử lý ô nhiễm tại các khu công nghiệp và làng nghề; hướng tới mô hình đô thị xanh, thông minh, hiện đại và phát triển bền vững.

Bốn là, sau khi trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế phân cấp, phân quyền phù hợp, tạo điều kiện để chính quyền đô thị chủ động hơn trong huy động nguồn lực, thu hút đầu tư, phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.