Xây dựng 'bản đồ kết nghĩa' tiếp sức thanh thiếu nhi vùng biên giới

Ngày 9/4, Trung ương Đoàn tổ chức Hội nghị rà soát công tác triển khai Đề án "Thanh niên Việt Nam đồng hành với thanh thiếu nhi vùng biên giới giai đoạn 2025-2030".

Chủ trì hội nghị có anh Nguyễn Tường Lâm - Bí thư T.Ư Đoàn, Chủ tịch Hội LHTN Việt Nam; anh Nguyễn Kim Quy - Ủy viên Ban Thường vụ T.Ư Đoàn, Trưởng Ban Công tác Thanh thiếu nhi, Phó Chủ tịch thường trực Hội LHTN Việt Nam.

Anh Nguyễn Tường Lâm và anh Nguyễn Kim Quy chủ trì hội nghị. Ảnh: Xuân Tùng

Nhiều mô hình, phần việc tiếp sức vùng biên

Tại hội nghị, chị Nguyễn Ny Hương - Bí thư Tỉnh Đoàn Hà Tĩnh cho biết, triển khai đề án, Tỉnh Đoàn đã rà soát nhu cầu thực tế của 7 xã biên giới, phân công các cơ sở Đoàn ký kết nghĩa, đỡ đầu từng địa bàn cụ thể.

Thời gian qua, các cấp bộ Đoàn toàn tỉnh đã huy động nguồn lực xã hội hóa mạnh mẽ để thực hiện nhiều công trình ý nghĩa, như phòng tin học, nhà nhân ái, nhà khăn quàng đỏ.

Đoàn Thanh niên đã phối hợp chặt chẽ với lực lượng Biên phòng triển khai hiệu quả mô hình "Nâng bước em đến trường", "Em nuôi - Con nuôi Đồn Biên phòng", "Bữa cơm cho em" tại các địa bàn dân tộc thiểu số. Bên cạnh đó, tuổi trẻ Hà Tĩnh cũng đưa chuyển đổi số về vùng biên, giúp thanh niên vùng sâu vùng xa tiếp cận công nghệ hiện đại.

Hội nghị diễn ra theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến. Ảnh: Xuân Tùng

Tuy nhiên, theo chị Hương, việc huy động xã hội hóa, nhất là thực hiện các chỉ tiêu dài hạn sẽ gặp không ít thách thức. Đơn cử, chỉ tiêu trao học bổng đối với học sinh khó khăn đến năm 18 tuổi là áp lực lớn đối với nguồn lực tại chỗ của địa phương.

Chị Hương đề xuất T.Ư Đoàn điều phối, định hướng các đội hình tình nguyện từ các trường đại học, cao đẳng lớn tại về hỗ trợ các xã biên giới của Hà Tĩnh trong Chiến dịch tình nguyện hè.

Tăng cường tập huấn, kết nối các chuyên gia để hướng dẫn thanh niên vùng biên kỹ năng quảng bá, tiêu thụ sản phẩm OCOP trên môi trường số.

Anh Lâm Tùng phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Xuân Tùng

Anh Lâm Tùng - Phó Chủ tịch thường trực Hội Sinh viên Việt Nam nhận định, với hệ thống hơn 3.321 xã phường và 600 trường đại học, nguồn lực tài chính và nhân lực trong đoàn viên, học sinh sinh viên là rất lớn. Tuy nhiên, cần tạo được sự tác động mạnh mẽ, thu hút học sinh, sinh viên tham đóng góp.

Anh Tùng cho rằng, cần xây dựng các đầu bài tình nguyện thực sự có giá trị, có tính nhân văn sâu sắc và mang lại sự thay đổi cụ thể cho đối với cuộc sống của thanh thiếu nhi ở địa bàn biên giới, vùng sâu vùng xa. Khi dự án khơi dậy được cảm xúc, lòng trắc ẩn và hiệu quả thực sự, sinh viên sẽ tự nguyện dấn thân và đóng góp nguồn lực.

Đồng thời, để tối ưu hóa nguồn lực, tránh chồng chéo lãng phí, theo anh Tùng cần rà soát định hướng của tổ chức Đoàn, Hội, Đội các tỉnh, thành lớn như Hà Nội, TPHCM và địa phương không có đường biên giới trong việc hỗ trợ tỉnh giáp biên. Căn cứ vào định hướng này để quan tâm xây dựng kết nối nguồn lực, điều phối các đội hình tình nguyện đến đúng địa điểm trọng tâm hoặc bù đắp vào các khu vực còn trống.

Anh Nhất Linh phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Xuân Tùng

Anh Nguyễn Nhất Linh - Bí thư Đoàn Thanh niên cơ quan MTTQ, các đoàn thể T.Ư kiến nghị, hoạt động tình nguyện cần chuyển dịch sang theo hướng lâu dài, bền vững và theo chuỗi liên kết tại cùng một địa điểm, để giải quyết tận gốc vấn đề của địa phương thay vì chỉ giải quyết các đơn đặt hàng mang tính thời điểm.

Bên cạnh đó, theo anh Linh, việc hỗ trợ không chỉ dừng lại ở tiền bạc mà cả cơ hội tiếp cận tri thức. “Cần cho các em biết học gì để có việc làm, nắm bắt được năng lực số, kỹ năng giao tiếp và xu hướng công nghệ. Những chuyến tham quan nhà máy, phân xưởng sẽ là động lực mạnh mẽ để các em thay đổi nhận thức, hội nhập và tìm kiếm cơ hội nghề nghiệp tương lai”, anh Linh bày tỏ.

Anh Lê Hải Long - Ủy viên Ban Thường vụ T.Ư Đoàn, Phó Trưởng ban Công tác Thanh Thiếu nhi, Phó Chủ tịch thường trực Hội đồng Đội T.Ư phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Xuân Tùng

Anh Nguyễn Xuân Khôi - Phó Bí thư Đoàn thanh niên Các cơ quan Đảng Trung ương phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Xuân Tùng

Xác định rõ ràng trách nhiệm từng đơn vị

Phát biểu tại hội nghị, anh Nguyễn Tường Lâm - Bí thư T.Ư Đoàn, Chủ tịch Hội LHTN Việt Nam nhấn mạnh, Đề án "Thanh niên Việt Nam đồng hành với thanh thiếu nhi vùng biên giới giai đoạn 2025-2030" là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, thể hiện vai trò xung kích của tuổi trẻ trong việc đồng hành cùng vùng khó khăn. Tổ chức Đoàn các cấp phải quán triệt tinh thần rõ người – rõ việc – rõ nguồn lực – rõ trách nhiệm.

“Đây không chỉ là hỗ trợ biên giới, mà còn là cách chúng ta đổi mới phương thức điều hành, thể hiện uy tín và trách nhiệm của tổ chức Đoàn”, anh Lâm nói.

Anh Nguyễn Tường Lâm phát biểu kết luận hội nghị. Ảnh: Xuân Tùng

Để Đề án được triển khai hiệu quả, anh Lâm yêu cầu toàn hệ thống phải tập trung vào 16 nhóm chỉ tiêu định lượng rất cụ thể. Xác lập cơ chế đơn vị kết nghĩa xã biên giới, xác định rõ ràng trách nhiệm của từng đơn vị.

Với 34 tỉnh, thành Đoàn, 4 Đoàn trực thuộc, 6 đơn vị trực thuộc, cùng các đơn vị báo chí, đơn vị sự nghiệp của Đoàn, đơn vị của Hội LHTN Việt Nam… đều phải vào cuộc.

Anh Lâm cho biết, sau hội nghị, T.Ư Đoàn sẽ thành lập Ban Chỉ đạo để theo dõi, kiểm đếm công việc định kỳ. "Chúng ta cần sự quyết liệt. Phải có sự kiểm đếm để cuối năm nhìn lại, toàn hệ thống có thể tự hào đưa ra những con số thực, hình ảnh thực về vai trò của thanh niên. Điều này khác hẳn với việc chỉ phát động rồi để đó”, anh Lâm nói.

Anh Lâm yêu cầu các tỉnh, thành Đoàn và các đơn vị trực thuộc khẩn trương rà soát danh sách, hoàn thành việc đăng ký kết nghĩa vào đầu tuần tới.

Mục tiêu lớn nhất là tại lễ ra quân Chiến dịch Thanh niên tình nguyện Hè năm 2026 tại An Giang sắp tới, T.Ư Đoàn sẽ công bố một “bản đồ kết nghĩa” minh bạch, có thể định lượng và kiểm đếm được kết quả.

“Chiến dịch Hè là giai đoạn quan trọng nhất để hoàn thành 16 chỉ tiêu của đề án. Nếu chúng ta quyết tâm và làm bài bản, đây sẽ là dấu ấn đậm nét của tổ chức Đoàn trong việc tham gia bảo vệ và phát triển vùng biên cương của Tổ quốc”, anh Lâm nói.