Xây dựng bộ nhận diện thương hiệu chè Thái

HTX trà Nguyên Long, xã Tân Cương, liên kết với hàng chục hộ dân để mở rộng vùng nguyên liệu sản xuất chè theo tiêu chuẩn VietGAP.

Bảo vệ nhãn hiệu tập thể "Chè Thái Nguyên"

Tháng 8-2006, Cục Sở hữu trí tuệ thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ đã cấp giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu tập thể “Chè Thái Nguyên” và Hội Nông dân tỉnh được giao là chủ sở hữu. Đây cũng là sản phẩm đặc thù đầu tiên của tỉnh được bảo hộ nhãn hiệu tập thể.

Đến nay, nhãn hiệu tập thể “Chè Thái Nguyên” đã được đăng ký bảo hộ thành công tại Hoa Kỳ, Trung Quốc, Đài Loan (Trung Quốc), Nga, Nhật Bản và Hàn Quốc. Đây không chỉ là niềm vui lớn đối với những người làm chè trên địa bàn tỉnh mà còn là sự khẳng định vững chắc đối với uy tín, chất lượng, danh tiếng và giá trị của chè Thái Nguyên.

Tuy nhiên, thời gian vừa qua đã xuất hiện tình trạng làm giả, làm nhái thương hiệu, sản phẩm trà Thái Nguyên. Đây là hành vi cần lên án mạnh mẽ, bởi hệ lụy tiêu cực mang lại rất lớn, gây nguy hiểm cho sức khỏe và an toàn của người tiêu dùng, ảnh hưởng đến thương hiệu chè của tỉnh.

Nhằm ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, UBND tỉnh đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo các sở, ngành thành viên Ban Chỉ đạo 389 tỉnh, UBND các xã, phường chủ động, tập trung xử lý dứt điểm và xóa bỏ các điểm nóng về xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ tồn tại kéo dài, không để tái diễn.

Chỉ tính từ ngày 7 đến ngày 25/5/2026, toàn tỉnh đã phát hiện, xử lý 28 vụ xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, tổng số tiền xử phạt 224 triệu đồng, trị giá hàng hóa vi phạm hơn 500 triệu đồng. Số vụ phát hiện, xử lý tăng 47,3% so với tháng 5-2025.

Lực lượng Quản lý thị trường tăng cường kiểm tra, hướng dẫn các HTX xây dựng bộ nhận diện, bao bì, nhãn mác, nhằm chống việc làm nhái, làm giả.

Qua công tác kiểm tra, Sở Khoa học và Công nghệ đã kiểm tra 5 cơ sở sản xuất, kinh doanh chè và bao bì, phát hiện 5 cơ sở xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu tập thể “Chè Thái Nguyên”, chỉ dẫn địa lý “Tân Cương”, xử phạt vi phạm hành chính tổng số tiền là 44 triệu đồng.

Cùng với việc tăng cường công tác kiểm tra, xử lý nghiêm các sai phạm về quyền sở hữu trí tuệ của các lực lượng chức năng, nhiều doanh nghiệp, HTX sản xuất chè trên địa bàn tỉnh đã chủ động, sáng tạo, đầu tư xây dựng bộ nhận diện nhằm bảo vệ và phát triển thương hiệu, cũng như nâng cao giá trị sản phẩm trà.

Gia tăng giá trị sản phẩm

HTX trà Vân Dũng, phường Quang Trung, có vùng nguyên liệu trên 5ha tại xóm Đồi Chè, xã Đại Phúc, liên kết với 20 hộ dân sản xuất chè hữu cơ. Bà Đào Thị Hồng Nhung, Giám đốc HTX trà Vân Dũng, cho biết: Các sản phẩm như trà mộc, tôm nõn, trà đinh, HTX đều ghi rõ ràng trên bao bì và có mã QR để khách hàng có thể kết nối trực tiếp đến website của HTX, nhằm truy xuất nguồn gốc, cũng như biết cách phân biệt các dòng trà.

Để tránh tình trạng làm giả, làm nhái sản phẩm, HTX đã xây dựng bộ nhận diện thương hiệu sản phẩm trà, có thông tin chi tiết từng mẫu mã. Khi đưa ra thị trường, khách hàng dễ dàng phân biệt các dòng trà của HTX, góp phần bảo vệ thương hiệu chè Thái Nguyên.

Với cách làm trên, giá trị của các sản phẩm trà được nâng lên từ 20-30%. Hiện, HTX có các sản phẩm như: Mộc trà, Trà đinh, Trà ướp hoa nhài, Trà ướp hoa sen, với giá bán từ 300 nghìn đồng đến 4 triệu đồng/kg tùy sản phẩm.

Sản phẩm Độc đáo trà ướp hoa của HTX trà Sơn Dung là 1 trong 9 sản phẩm mới được cấp chứng nhận OCOP 4 sao.

HTX trà Sơn Dung hiện có 14 thành viên và gần 50 hộ liên kết. Diện tích trồng chè khoảng 50ha, tập trung tại 3 xã: Tân Cương, Đại Phúc. Để nâng cao giá trị sản phẩm trà, HTX đã nghiên cứu, chế biến và cho ra thị trường dòng sản phẩm riêng, đó là ướp trà từ hoa sói, hoa nhài, hoa mộc hương, hoa sen và hoa bưởi.

Khi đề cập đến vấn đề bảo vệ thương hiệu chè của HTX cũng như của tỉnh Thái Nguyên, chị Nguyễn Thị Như Trang, Giám đốc HTX trà Sơn Dung, nhấn mạnh: Để bảo vệ và nâng cao giá trị thương hiệu Trà Sơn Dung, cũng như thương hiệu chè Tân Cương Thái Nguyên, trên mỗi bao bì sản phẩm, HTX đều ghi đầy đủ nhãn mác, địa chỉ nơi sản xuất, số điện thoại liên hệ được đặt làm tại các nhà máy đạt tiêu chuẩn quốc tế.

Vì thế, việc làm nhái, làm giả khó hơn rất nhiều so với việc dán tem lên bao bì sản phẩm. Từ việc tạo dựng thương hiệu đã giúp HTX sản xuất, chế biến, tiêu thụ mỗi năm hàng trăm tấn trà búp khô cung ứng ra thị trường trong và ngoài nước.

Thái Nguyên là tỉnh dẫn đầu cả nước về diện tích, năng suất, sản lượng, giá trị thu nhập trên một ha đất trồng chè. Đến nay, toàn tỉnh có khoảng 24.000ha chè, về chất lượng, được mệnh danh là “Đệ nhất danh trà”.

Tháng 2-2025, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên ban hành Nghị quyết số 11-NQ/TU về phát triển ngành chè tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2025-2030. Theo đó, tỉnh xác định chè là cây trồng chủ lực, thế mạnh, cần đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu giống chè theo hướng trồng mới, cải tạo những nương chè trung du già cỗi, năng suất, chất lượng thấp bằng các giống chè có năng suất, chất lượng cao; đồng thời chú trọng ứng dụng tiến bộ khoa học trong sản xuất, chế biến chè an toàn, hữu cơ.

Với định hướng lớn của tỉnh nhằm tập trung nguồn lực phát triển ngành chè và sự chủ động sáng tạo của các HTX, giá trị và thương hiệu sản phẩm chè Thái Nguyên ngày một nâng cao không chỉ ở thị trường trong nước mà cả giá trị xuất khẩu.