Xây dựng chính quyền số từ những việc gần dân

Từ “quản lý” sang “phục vụ” bằng nền tảng số

Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, cùng các chương trình, kế hoạch của Thành ủy, UBND thành phố Hà Nội, các xã, phường trên địa bàn đã xác định chuyển đổi số là một trong những nhiệm vụ đột phá của nhiệm kỳ. Mục tiêu không chỉ dừng ở việc ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động hành chính mà còn xây dựng chính quyền số vận hành trên dữ liệu, phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Điểm cốt lõi của chính quyền số là thay đổi phương thức điều hành. Dữ liệu được kết nối, chia sẻ giữa các cơ quan giúp người dân không phải khai báo nhiều lần cùng một thông tin. Hồ sơ được xử lý trên môi trường điện tử, tiến độ giải quyết được theo dõi theo thời gian thực, giảm đáng kể thời gian và chi phí cho cả người dân lẫn cơ quan quản lý.

Xã Dân Hòa xây dựng nền hành chính minh bạch, gần dân, vì dân. Ảnh: Bình Minh

Tam Hưng là một trong những địa phương đẩy mạnh xây dựng chính quyền số. Ngoài việc vận hành hiệu quả các hệ thống dùng chung của thành phố như quản lý văn bản, điều hành tác nghiệp, dịch vụ công trực tuyến, hệ thống báo cáo số, từ tháng 4-2026, UBND xã đã triển khai nền tảng Hanoiwork tới 100% cán bộ, công chức.

Việc ứng dụng Hanoiwork không đơn thuần là thay đổi công cụ làm việc mà còn tạo ra sự chuyển biến trong phương thức quản trị. Thay vì xử lý công việc theo từng vụ việc phát sinh, xã chuyển sang điều hành theo mục tiêu, tiến độ và sản phẩm cụ thể; giao việc rõ người, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn và thường xuyên kiểm đếm kết quả thực hiện.

Mỗi cán bộ đều được đánh giá hằng tháng thông qua các chỉ số OKR/KPI gắn với kết quả xử lý công việc, mức độ ứng dụng nền tảng số và hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính. Cách làm này giúp nâng cao tinh thần chủ động, trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đồng thời tạo môi trường làm việc minh bạch, chuyên nghiệp hơn.

Một dấu mốc quan trọng là 100% văn bản đến và đi của xã được xử lý trên môi trường điện tử; toàn bộ văn bản đi đều được ký số theo quy định. Nhờ đó, thời gian luân chuyển văn bản được rút ngắn đáng kể, giảm chi phí in ấn, lưu trữ, từng bước hình thành mô hình “văn phòng không giấy”.

Hiện nay, tỷ lệ đảng viên đóng đảng phí trực tuyến đạt trên 90%; các chi bộ được đề nghị cấp chữ ký số chuyên dùng để tiến tới giải quyết các thủ tục hành chính của Đảng trên Cổng Dịch vụ công quốc gia.

Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Tam Hưng Bùi Đình Thái cho biết: “Chuyển đổi số không chỉ là nhiệm vụ của chính quyền mà là quá trình thay đổi toàn diện. Chúng tôi xác định phải làm thực chất, lấy hiệu quả phục vụ người dân làm thước đo”.

Nếu xã Tam Hưng tạo dấu ấn ở việc đổi mới phương thức điều hành thì xã Dân Hòa lại nổi bật ở chất lượng quản trị. Theo kết quả công bố tháng 4-2026, địa phương đứng thứ 5 trong nhóm các xã có chất lượng quản trị và điều hành tốt của thành phố Hà Nội, với tổng điểm 92,63/100.

Kết quả này có được nhờ địa phương triển khai đồng bộ ba trụ cột, gồm hiện đại hóa bộ phận một cửa, số hóa toàn trình các thủ tục hành chính và xây dựng chính quyền trách nhiệm giải trình.

Bộ phận một cửa được bố trí khoa học, quy trình tiếp nhận và xử lý hồ sơ được chuẩn hóa trên môi trường số. Người dân có thể tra cứu tình trạng giải quyết hồ sơ trực tuyến, hạn chế tối đa việc phải đi lại nhiều lần.

Theo Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Dân Hòa Đinh Hữu Bình, địa phương duy trì thường xuyên các đợt kiểm tra công vụ đột xuất. Nội dung kiểm tra không chỉ tập trung vào giờ giấc làm việc mà còn đánh giá thái độ phục vụ, quy trình xử lý hồ sơ và tinh thần trách nhiệm của cán bộ.

Song song với đó, xã mở rộng nhiều kênh tiếp nhận phản ánh, kiến nghị của người dân thông qua đường dây nóng, hộp thư điện tử và các nền tảng trực tuyến. Mỗi phản ánh đều được tiếp nhận, phân loại, xử lý và phản hồi công khai. Chính cách làm minh bạch này đã góp phần nâng cao sự hài lòng của người dân và cải thiện chất lượng quản trị địa phương.

Từ chính quyền số đến niềm tin của người dân

Công nghệ chỉ thực sự có ý nghĩa khi tạo ra những thay đổi trong trải nghiệm của người dân. Vì vậy, chuyển đổi số tại các xã, phương của Hà Nội không chỉ hướng đến hiện đại hóa bộ máy hành chính mà còn xây dựng một nền quản trị công khai, minh bạch và gần dân hơn.

Tổ chuyển đổi số cộng đồng tại xã Tam Hưng hướng dẫn người dân cài đặt các ứng dụng trên điện thoại để giao dịch điện tử tiện lợi, an toàn. Ảnh: Ánh Ngọc

Tại Tam Hưng, các thông tin về quy hoạch, đất đai, đầu tư, các chương trình phát triển kinh tế - xã hội đều được công khai trên Cổng thông tin điện tử của xã. Người dân có thể chủ động tìm kiếm thông tin, giảm tình trạng phải trực tiếp đến cơ quan hành chính để hỏi hoặc xác minh.

Một điểm sáng khác là việc xã huy động nguồn lực xã hội hóa để trang bị 22 máy tính cho 22 nhà văn hóa thôn từ tháng 3-2026. Những điểm truy cập công cộng này giúp người dân, đặc biệt là người cao tuổi hoặc người chưa thành thạo công nghệ, có điều kiện tiếp cận dịch vụ công trực tuyến ngay tại nơi sinh sống.

Cùng với hệ thống thiết bị, các Tổ chuyển đổi số cộng đồng thường xuyên hướng dẫn người dân đăng ký tài khoản định danh điện tử, nộp hồ sơ trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt và khai thác các tiện ích số. Đây được xem là "cầu nối" giúp thu hẹp khoảng cách số giữa các nhóm dân cư, bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau trong tiến trình chuyển đổi số.

Bà Tạ Thị Miên, Bí thư Chi bộ thôn Quảng Minh, xã Tam Hưng chia sẻ: “Việc đặt máy tính tại nhà văn hóa thôn rất thiết thực. Những người chưa quen công nghệ, nhất là người lớn tuổi, vẫn có thể nhờ các thành viên tổ chuyển đổi số cộng đồng hỗ trợ. Điều đó cho thấy chính quyền thực sự quan tâm đến người dân”.

Hiệu quả của chuyển đổi số cũng được thể hiện rõ qua cảm nhận của những người trực tiếp sử dụng dịch vụ công.

Ông Nguyễn Văn Hòa, người dân thôn Canh Hoạch, xã Dân Hòa cho biết: “Trước đây, mỗi lần làm giấy tờ phải đi lại nhiều lần, có khi chờ đợi khá lâu. Nay đến bộ phận một cửa, cán bộ hướng dẫn rất cụ thể, thủ tục nhanh gọn, nhiều việc còn có thể làm trực tuyến. Người dân chúng tôi thấy rất thuận tiện”.

Những đánh giá tích cực từ người dân cho thấy chuyển đổi số không còn là những khái niệm mang tính kỹ thuật mà đã hiện diện trong từng thủ tục hành chính hằng ngày. Việc giảm thời gian chờ đợi, minh bạch quy trình giải quyết hồ sơ, nâng cao trách nhiệm của đội ngũ cán bộ đang từng bước củng cố niềm tin của người dân đối với chính quyền cơ sở.

Trong bối cảnh Hà Nội đặt mục tiêu xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số đồng bộ, cấp xã chính là mắt xích quan trọng nhất bởi đây là nơi giải quyết phần lớn các thủ tục hành chính gắn với đời sống người dân. Khi chuyển đổi số được triển khai thực chất ngay từ cơ sở, dữ liệu được kết nối, dịch vụ công được cung cấp thuận tiện và bộ máy vận hành minh bạch, hiệu quả quản trị sẽ được nâng lên rõ rệt.