Xây dựng góc trải nghiệm, mở rộng không gian phát triển cho trẻ mầm non

Mỗi hoạt động trải nghiệm mở ra cho trẻ thêm một cách học hỏi.

Ở lứa tuổi mầm non, một môi trường được thiết kế phù hợp, những khu vực được bố trí linh hoạt sẽ tạo thêm cơ hội để trẻ lựa chọn theo sở thích, tương tác với bạn bè và tự mình hoàn thành những nhiệm vụ vừa sức. Đây cũng là cách nhiều cơ sở giáo dục mầm non đang từng bước đổi mới phương pháp chăm sóc, giáo dục trẻ, dành nhiều hơn những khoảng mở để trẻ tự do tương tác và thể hiện khả năng sáng tạo.

Được thành lập đầu năm 2026, Trường Mầm non Ivy Nordic, phường Hạc Thành, xác định chăm sóc, giáo dục trẻ theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm. Nhà trường kết hợp chương trình giáo dục mầm non theo định hướng của Bộ Giáo dục và Đào tạo với những giá trị phù hợp từ giáo dục Phần Lan.

Điểm nhấn trong cách tiếp cận là chuyển từ việc “giáo viên dạy - trẻ tiếp nhận” sang “giáo viên kiến tạo môi trường - trẻ chủ động trải nghiệm, khám phá và hình thành hiểu biết”. Quá trình giáo dục được bắt đầu từ việc quan sát trẻ, nhận diện sở thích, nhu cầu và những câu hỏi nảy sinh trong quá trình học tập. Trên cơ sở đó, giáo viên thiết kế những hoạt động phù hợp, đồng thời giữ vai trò đồng hành, hỗ trợ, từ đó, trẻ được tự mình lựa chọn, thử nghiệm, tìm cách giải quyết vấn đề thay vì áp đặt một cách học duy nhất.

Cô giáo tận tình hướng dẫn, khuyến khích trẻ tự mình sáng tạo, khám phá.

Tại Ivy Nordic, lớp học được chia thành những khu vực mở như góc đọc sách, nghệ thuật, xây dựng, cảm giác, gia đình và ngôn ngữ. Mỗi không gian một cách tiếp cận khác nhau, giúp trẻ được phát triển đồng thời khả năng vận động, tư duy, giao tiếp và sáng tạo.

Góc Nghệ thuật - khuyến khích trẻ tự do sáng tạo, thể hiện cảm xúc và phát triển cảm nhận thẩm mỹ thông qua nhiều chất liệu và hình thức nghệ thuật.

Theo cô giáo Phạm Thị Đào, Hiệu trưởng Trường Mầm non Ivy Nordic, một môi trường giáo dục hiệu quả không nằm ở việc có thật nhiều đồ dùng hay được trang trí cầu kỳ, mà quan trọng là trẻ cảm thấy an toàn, được lựa chọn, được đặt câu hỏi và nhìn thấy giá trị từ những điều mình tạo ra.

Góc sách tạo cơ hội cho trẻ nghe, kể chuyện, trao đổi, mở rộng vốn từ và tự tin diễn đạt suy nghĩ.

Từ cách tiếp cận ấy có thể thấy, với giáo dục mầm non, môi trường học tập có vai trò quan trọng trong việc hình thành cho trẻ sự chủ động ngay từ những năm đầu đời. Đây cũng là hướng Trường Mầm non Mậu Lâm, xã Mậu Lâm lựa chọn khi từng bước làm mới không gian giáo dục của mình.

Là một xã miền núi, điều kiện cơ sở vật chất vẫn còn những hạn chế. Thay vì chờ đủ điều kiện mới tổ chức các hoạt động, cán bộ, giáo viên Trường Mầm non Mậu Lâm chủ động cải tạo khuôn viên, sắp xếp và hình thành những khu vực phù hợp với nhu cầu vui chơi, học tập của trẻ. Khu vận động, góc khám phá thiên nhiên, hay những không gian trải nghiệm theo chủ đề được bố trí đan xen trong khuôn viên. Tại đây, trẻ có thể trực tiếp quan sát, tham gia vận động hoặc nhập vai vào những công việc quen thuộc trong cuộc sống.

Nhiều không gian được hình thành từ chính sự sáng tạo của đội ngũ giáo viên.

Đằng sau sự thay đổi ấy là sự sáng tạo của đội ngũ giáo viên. Tận dụng những vật liệu sẵn có, chỉnh trang từng khu vực, bổ sung đồ dùng phù hợp với từng độ tuổi, nhà trường từng bước biến khuôn viên trường thành một môi trường học tập trực quan, gần gũi với trẻ. Cách làm này cũng giúp nhà trường khai thác tốt hơn những điều kiện hiện có, trở thành một “lớp học mở” để trẻ được vận động nhiều hơn, và quan trọng hơn là có cơ hội dần hình thành kỹ năng thông qua chính những trải nghiệm của mình.

Khơi gợi sự tò mò và hứng thú ở trẻ.

Cô giáo Nguyễn Thị Huyền, Hiệu trưởng Trường Mầm non Mậu Lâm cho biết: “Nhà trường mong muốn tạo dựng một không gian tuổi thơ để mỗi ngày trẻ đến trường đều được vui chơi, khám phá và từng bước trưởng thành. Sự chủ động, sáng tạo của giáo viên cùng sự đồng hành của phụ huynh là động lực để nhà trường tiếp tục hoàn thiện môi trường giáo dục theo hướng lấy sự phát triển của trẻ làm trung tâm”.

Với những cách làm phù hợp với điều kiện thực tế, các trường mầm non đang từng bước đưa việc học của trẻ đến gần hơn với cuộc sống. Khi mỗi khoảng sân, góc lớp đều được sử dụng có chủ đích, trường học không chỉ là nơi chăm sóc, dạy dỗ mà còn trở thành môi trường để trẻ hình thành những thói quen, kỹ năng và sự tự tin đầu tiên trên hành trình trưởng thành.