Xây dựng hệ sinh thái đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao ở Trường Cao đẳng nghề số 1

Với Trường Cao đẳng nghề số 1 (Quân khu 1), đây vừa là yêu cầu đổi mới, vừa là cơ hội nâng cao chất lượng nguồn nhân lực kỹ thuật phục vụ phát triển đất nước, xây dựng Quân đội và củng cố quốc phòng.

Lấy năng lực người học làm thước đo

Chủ đề “Đổi mới tư duy - Chuyển biến mạnh mẽ - Kết quả thực chất” của năm học 2026-2027 đặt ra yêu cầu chuyển mạnh từ hoàn thiện thể chế sang tổ chức thực hiện hiệu quả, lấy sự tiến bộ của người học và chất lượng nguồn nhân lực làm thước đo. Quyết định số 1685/QĐ-TTg ngày 30-8-2026 cũng gắn nâng cao chất lượng nguồn nhân lực với tăng năng suất lao động, phát triển thị trường lao động đồng bộ, hiện đại, hiệu quả.

Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Nghề số 1 giới thiệu với Phó chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Lê Xuân Lợi hệ thống thiết bị do doanh nghiệp đầu tư, hỗ trợ nhà trường phục vụ đào tạo.

Đối với giáo dục nghề nghiệp, chất lượng không chỉ thể hiện ở quy mô đào tạo, cơ sở vật chất hay tỷ lệ tốt nghiệp, mà trước hết ở việc người học làm được gì sau đào tạo; có đáp ứng vị trí việc làm, làm chủ công nghệ và thích ứng với thay đổi hay không. Bằng cấp vẫn cần thiết, nhưng phải được bảo chứng bằng kỹ năng nghề, năng lực thực hành và hiệu quả công việc.

Từ yêu cầu đó, chương trình phải thường xuyên được cập nhật theo công nghệ sản xuất và nhu cầu thị trường; chuẩn đầu ra phải bám sát từng vị trí việc làm. Kết quả đầu ra thực chất chính là căn cứ quan trọng nhất để khẳng định uy tín nhà trường.

Học viên Trường Cao đẳng nghề số 1 tìm hiểu, thực hành trên mô hình thiết bị tự động hóa.

Đưa doanh nghiệp vào toàn bộ quá trình đào tạo

Nếu thị trường quyết định nhu cầu nhân lực thì doanh nghiệp không thể chỉ xuất hiện ở khâu tuyển dụng. Nghị định số 308/2026/NĐ-CP mở rộng không gian hợp tác giữa doanh nghiệp và cơ sở giáo dục nghề nghiệp, từ nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ đến xây dựng chương trình, chuẩn đầu ra, học liệu; tổ chức thực hành, thực tập; cử chuyên gia giảng dạy và cùng đánh giá kết quả đào tạo.

Vì vậy, mô hình “nhà trường đào tạo - doanh nghiệp tuyển dụng” cần chuyển thành chuỗi liên kết: Doanh nghiệp xác định nhu cầu; nhà trường và doanh nghiệp cùng xây dựng chương trình, cùng đào tạo, cùng đánh giá và cùng phát triển nhân lực. Khi đó, xưởng sản xuất của doanh nghiệp trở thành không gian thực hành; kỹ sư, chuyên gia trở thành lực lượng tham gia đào tạo; yêu cầu vị trí việc làm trở thành căn cứ xây dựng chuẩn đầu ra.

Hiệu trưởng Trường Cao đẳng nghề số 1 giới thiệu thiết bị công nghệ phục vụ đào tạo của nhà trường.

Sự tham gia của doanh nghiệp phải được đo bằng những kết quả cụ thể, không dừng lại ở các lễ ký kết hợp tác. Điều đó cần được thể hiện qua việc chương trình đào tạo được cập nhật sát thực tiễn, tăng cường thực hành, có sự tham gia của chuyên gia doanh nghiệp, và quan trọng hơn, ở khả năng có việc làm, mức độ đáp ứng yêu cầu công việc của học viên sau tốt nghiệp.

Tự chủ, chuyển đổi số, kết nối hệ sinh thái

Nghị định số 334/2026/NĐ-CP của Chính phủ tạo thêm không gian tự chủ cho cơ sở giáo dục nghề nghiệp trong đào tạo, khoa học - công nghệ, tổ chức, nhân sự, tài chính và sử dụng nguồn lực. Giá trị lớn nhất của tự chủ là giúp nhà trường chủ động điều chỉnh chương trình, tổ chức đào tạo và huy động nguồn lực nhanh hơn trước sự biến đổi của công nghệ và thị trường lao động.

Cùng với tự chủ, chuyển đổi số phải phục vụ thiết thực quản trị, dạy học, kiểm tra và đánh giá. Hiệu quả không nằm ở số phần mềm được đầu tư, mà ở chất lượng chương trình, quyết định quản trị và sự tiến bộ của người học. Khi sản xuất chuyển mạnh sang robot, AI, IoT, xe điện và công nghệ xanh, chương trình và năng lực đội ngũ cũng phải đổi mới tương ứng.

Học viên trải nghiệm công nghệ thực tế ảo, góp phần đa dạng hóa phương pháp và môi trường đào tạo nghề.

Trên nền tảng đó, Trường Cao đẳng nghề số 1 cần được đặt trong mạng lưới liên kết với doanh nghiệp, cơ quan quản lý, ngành công nghiệp trọng điểm, trung tâm đổi mới sáng tạo, cơ sở nghiên cứu và đối tác quốc tế. Nhà trường giữ vai trò đào tạo, chuẩn hóa kỹ năng; doanh nghiệp cung cấp nhu cầu, công nghệ và môi trường sản xuất; cơ sở nghiên cứu, trung tâm đổi mới sáng tạo hỗ trợ cập nhật, chuyển giao công nghệ; đối tác quốc tế góp phần nâng chuẩn chương trình và đội ngũ.

Tư duy hệ sinh thái cũng cho phép nhìn nhận đầy đủ hơn về trường nghề chất lượng cao. Nhà trường không nhất thiết phải tự sở hữu mọi thiết bị hiện đại nhất, nhưng phải có khả năng kết nối, khai thác hiệu quả nguồn lực của các chủ thể: Xưởng trường gắn với xưởng doanh nghiệp; giảng viên phối hợp với chuyên gia; đào tạo gắn với nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và việc làm. Hợp tác quốc tế cũng phải hướng tới sản phẩm cụ thể như chương trình được nâng chuẩn, công nghệ được chuyển giao, giảng viên được bồi dưỡng và kỹ năng của người học được công nhận.

Biến lợi thế kỷ luật thành chất lượng nhân lực

Đối với trường nghề Quân đội, phát triển nhân lực chất lượng cao, nhân lực kỹ thuật và nhân lực số còn gắn với công nghiệp quốc phòng, an ninh và các ngành, lĩnh vực chiến lược. Lợi thế về truyền thống, môi trường kỷ luật phải được chuyển hóa thành phẩm chất của người lao động: Vững tay nghề, tác phong chính quy, tuân thủ quy trình, trách nhiệm với sản phẩm, có khả năng làm việc trong môi trường kỹ thuật cao và tinh thần phụng sự Tổ quốc.

Tuy nhiên, kỷ luật mà thiếu công nghệ thì chưa đủ; tay nghề tốt nhưng không thích ứng với số hóa, tự động hóa cũng khó đáp ứng yêu cầu mới. Người lao động kỹ thuật phải vừa có kỷ luật, vừa biết sáng tạo; vừa giỏi nghề, vừa làm chủ công nghệ và thích ứng nhanh với môi trường làm việc.

 Hiệu trưởng Trường Cao đẳng nghề số 1 tìm hiểu mô hình công nghệ tại Vietnam - Australia Tech-Connect Forum 2026 (Sydney, Australia).

Với Trường Cao đẳng nghề số 1, hướng phát triển sẽ được cô đọng trong bốn mối liên kết: Đào tạo gắn với doanh nghiệp - Công nghệ - Việc làm - Hội nhập quốc tế. Trọng tâm là xây dựng chương trình gần thị trường hơn; đưa doanh nghiệp tham gia sâu hơn; tăng hàm lượng công nghệ trong quản lý, giảng dạy và thực hành; đồng thời kiểm chứng chất lượng đầu ra bằng khả năng làm việc của người học.

Chính sách đã mở ra không gian phát triển, nhưng không tự tạo ra chất lượng. Một cơ sở đào tạo không thể trở thành trường chất lượng cao chỉ vì có thêm nhà xưởng, trở thành trường thông minh chỉ vì có phần mềm, hay đào tạo gắn với doanh nghiệp nếu doanh nghiệp chỉ hiện diện trong các bản ghi nhớ. Khâu quyết định vẫn là năng lực tổ chức thực hiện và kết quả thực chất.

Giảng viên Trường Cao đẳng nghề số 1 hướng dẫn học viên thực hành nghề hàn, chú trọng rèn luyện kỹ năng và tác phong nghề nghiệp.

Khai giảng năm học 2026-2027 vì thế không chỉ bắt đầu một chu kỳ đào tạo mới, mà còn là thời điểm Trường Cao đẳng nghề số 1 đẩy mạnh đổi mới cách làm, từng bước xây dựng cơ sở giáo dục nghề nghiệp chất lượng cao, hiện đại, thông minh. Giá trị cuối cùng phải được thể hiện ở những học viên sau khi rời trường có thể làm được việc, làm chủ công nghệ, đáp ứng yêu cầu doanh nghiệp, tạo ra giá trị cho xã hội; đồng thời có bản lĩnh, kỷ luật, tác phong công nghiệp và tinh thần phụng sự Tổ quốc. Đó chính là cách thiết thực để góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng tiềm lực quốc phòng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.