Xây dựng hệ sinh thái dữ liệu và đổi mới sáng tạo

Khánh Hòa đang đứng trước yêu cầu phải chuyển sang mô hình phát triển mới dựa trên năng suất, tri thức, dữ liệu, công nghệ và năng lực đổi mới sáng tạo. Địa phương đã và đang thúc đẩy hợp tác để thực hiện chuyển đổi số, xây dựng hệ sinh thái số.

Một góc dự án Vega City (tên thương mại là Libera Nha Trang), tại dãy núi và bãi tắm Cô Tiên, phường Bắc Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa. Ảnh minh họa: Kha Phạm/TTXVN

“Chuyển đổi” cách tiếp cận

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực quan trọng hàng đầu thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới. UBND tỉnh Khánh Hòa đã xây dựng kế hoạch đánh giá trình độ và năng lực công nghệ sản xuất; xây dựng bản đồ công nghệ, lộ trình công nghệ và đổi mới công nghệ trên địa bàn tỉnh đến năm 2035.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Nguyễn Thanh Hà nêu rõ, địa phương hướng tới đánh giá khách quan, toàn diện trình độ và năng lực công nghệ trên địa bàn để xác định hiện trạng công nghệ, khả năng hấp thụ, làm chủ và mức độ sẵn sàng đổi mới công nghệ của từng ngành, lĩnh vực trọng điểm. Kết quả này cũng là cơ sở để Khánh Hòa đề xuất các cơ chế, chính sách thúc đẩy chuyển giao, ứng dụng công nghệ tiên tiến; khuyến khích phát triển công nghệ cao, mô hình sản xuất thông minh gắn với chuyển đổi số và phát triển bền vững.

Tỉnh tập trung đánh giá, khảo sát tại các tổ chức, viện nghiên cứu, Trường Đại học trên địa bàn tỉnh và tối thiểu 50 doanh nghiệp hạt nhân. Các nhóm ngành dự kiến: Nhóm ngành Kinh tế biển; Nhóm ngành Công nghiệp Chế biến, Chế tạo và Tự động hóa; Nhóm ngành Y tế, Chăm sóc sức khỏe và Dược phẩm; Nhóm ngành nông nghiệp thông minh; Công nghệ sản xuất năng lượng.

Tiến sĩ Phạm Thị Hồng Phượng, Trưởng Cộng đồng Công nghệ Ecotech - Techfest Việt Nam đề xuất tỉnh Khánh Hòa tiếp cận chính sách khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo 4 chuyển đổi căn bản. Một là chuyển từ “ứng dụng công nghệ” sang “tái thiết kế mô hình phát triển bằng công nghệ”. Hai là chuyển từ “phong trào chuyển đổi số” sang “quản trị bằng dữ liệu”. Ba là chuyển từ “nghiên cứu theo đề tài” sang “đặt hàng theo bài toán phát triển”. Bốn là chuyển từ “đổi mới sáng tạo ở cấp tỉnh” sang “đổi mới sáng tạo đến từng xã, phường”. Khánh Hòa cần có một chương trình cấp tỉnh đủ mạnh, thống nhất giữa khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, cải cách hành chính, phát triển doanh nghiệp, đào tạo nhân lực và phát triển kinh tế số. Chương trình này cần xác định rõ mục tiêu đến năm 2030: kinh tế số trở thành một cấu phần quan trọng của GRDP; chính quyền số vận hành liên thông từ tỉnh đến xã/phường; các ngành kinh tế chủ lực đều có chương trình công nghệ hóa và các địa phương cấp cơ sở đều có kế hoạch đổi mới sáng tạo riêng.

Hợp tác phát triển hạ tầng số

Theo công bố của Bộ Khoa học và Công nghệ, Khánh Hòa xếp 16/34 địa phương về DTI (Bộ chỉ số đánh giá chuyển đổi số) năm 2024. Bộ chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) năm 2025 đạt 46,54 điểm, đứng thứ 9 toàn quốc. Đây là tín hiệu tích cực nhưng cũng đặt ra yêu cầu phải duy trì đà cải thiện bằng các kết quả thực chất ở cấp ngành, cấp doanh nghiệp và cấp xã/phường.

UBND tỉnh Khánh Hòa đã hợp tác với Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) nhằm tiếp tục tạo sự phát triển đột phá về công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 2026 - 2030.

Theo ông Tô Dũng Thái, Chủ tịch Hội đồng thành viên Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT), Tập đoàn sẽ đồng hành cùng Khánh Hòa triển khai hiệu quả Nghị quyết số 57-NQ/TW và Nghị quyết số 71/NQ-CP về Sửa đổi, bổ sung cập nhật Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, góp phần xây dựng hạ tầng số, nâng cao năng lực quản trị và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Đơn vị tham gia tư vấn, triển khai các chương trình phát triển hạ tầng số tổng thể như mạng băng rộng 4G/5G/6G, điện toán đám mây, IoT, nền tảng dữ liệu và các giải pháp bảo đảm an toàn, an ninh mạng. Tập đoàn nghiên cứu đầu tư hạ tầng viễn thông cho các dự án chiến lược giai đoạn 2026-2030, góp phần đưa Khánh Hòa trở thành trung tâm kết nối giao thương kinh tế giữa Việt Nam, các nước ASEAN và khu vực.

Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Khánh Hòa thông tin, địa phương có hạ tầng và tiềm lực chuyển đổi số tương đối phát triển. Toàn tỉnh có 3.584 trạm thu phát sóng di dộng, trong đó có 275 trạm 5G. Tuyến cáp quang có chiều dài 16.712km, trong đó có 2.325km đã được hạ ngầm. Mạng Truyền số liệu chuyên dùng cấp II đã kết nối đến 100% các cơ quan Đảng và chính quyền từ tỉnh đến cơ sở…

Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Nguyễn Việt Hùng cho biết, tỉnh đang ưu tiên triển khai hoàn thành trung tâm điều hành thông minh IOC tỉnh Khánh Hòa đảm bảo theo hướng dẫn của Bộ Khoa học và Công nghệ. Dữ liệu các ngành được chuẩn hóa; ứng dụng các nền tảng AI phục vụ điều hành dự báo và cung cấp dịch vụ cho người dân, thúc đẩy phát triển hạ tầng mạng 5G. Điều này nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển công nghiệp, thu hút đầu tư và chuyển đổi số, tạo nền tảng cho chuyển đổi số, kinh tế số và xã hội số tại tỉnh Khánh Hòa…

Với định hướng xây dựng hệ sinh thái dữ liệu, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển hạ tầng số đồng bộ, Khánh Hòa đang từng bước chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng dựa vào tri thức, công nghệ và kinh tế số. Đây là bước đi chiến lược để địa phương hiện thực hóa mục tiêu trở thành đô thị thông minh, trung tâm kinh tế biển và cực tăng trưởng của khu vực Nam Trung Bộ - Tây Nguyên trong tương lai.