Xây dựng hình mẫu con người Đà Nẵng thời kỳ mới

Quang cảnh tọa đàm “Phát triển con người Việt Nam toàn diện trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc: Kinh nghiệm Đà Nẵng” vừa qua. Ảnh: VINH ANH

Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đang xây dựng Đề án Nghị quyết về phát triển con người toàn diện trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc để trình Bộ Chính trị trong năm nay. Đây là lần đầu tiên nội dung này được nghiên cứu độc lập để ban hành một nghị quyết riêng biệt, khẳng định tầm nhìn chiến lược của Đảng đối với nhân tố con người trong giai đoạn mới.

Đà Nẵng là địa phương đầu tiên được lựa chọn để tổ chức tọa đàm lấy ý kiến cho đề án nhằm đúc kết những kinh nghiệm thực tiễn sinh động, phục vụ hoàn thiện các chủ trương, chính sách.

Nền tảng của Đà Nẵng

Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Hồ Quang Bửu, Đà Nẵng đã triển khai đồng bộ các chính sách từ giáo dục, y tế đến khoa học công nghệ, hướng tới mục tiêu lấy người dân làm trung tâm để xây dựng đô thị văn minh, đáng sống.

Các cấu phần cốt lõi trong chính sách phát triển con người toàn diện của thành phố bao gồm: xây dựng thương hiệu an sinh xã hội đặc trưng với các chương trình “5 không, 3 có, 4 an”; phát triển nguồn lực con người toàn diện với các chính sách miễn học phí cho học sinh các cấp theo từng giai đoạn và triển khai rộng rãi mô hình xã hội học tập; định hình nếp sống với việc ban hành quy tắc ứng xử văn hóa văn minh tại công sở, trường học, bệnh viện và các điểm du lịch…

Nguồn nhân lực chất lượng cao đóng vai trò then chốt trong phát triển kinh tế số. Ảnh: ĐVCC

Trên lĩnh vực giáo dục, ông Mai Tấn Linh, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo cho biết, địa phương không chỉ hướng đến tăng trưởng kinh tế đơn thuần mà tập trung xây dựng xã hội học tập, nền kinh tế tri thức và đô thị sáng tạo, lấy con người làm trung tâm của mọi chính sách. Sau khi hợp nhất, Đà Nẵng hội tụ nhiều lợi thế để hiện thực hóa mục tiêu này nhờ nguồn nhân lực trẻ, tỷ lệ lao động qua đào tạo thuộc nhóm đầu cả nước. Thành phố cũng sở hữu hệ thống giáo dục - dạy nghề đồng bộ, môi trường sống chất lượng cao và là địa phương đi đầu về chuyển đổi số.

Hiện nay, với hơn 2.500 doanh nghiệp công nghệ số và khoảng 57.000 nhân sự công nghệ thông tin, Đà Nẵng liên tục dẫn đầu Chỉ số ICT Index Việt Nam. Đây là nền tảng vững chắc để phát triển nguồn nhân lực cho nền kinh tế và xã hội số. Đặc biệt, định hướng tới đây của thành phố sẽ tập trung vào các ngành hàm lượng tri thức cao như: trí tuệ nhân tạo (AI), vi mạch bán dẫn, logistics thông minh, tài chính quốc tế và đổi mới sáng tạo. Những lĩnh vực mũi nhọn này được kỳ vọng sẽ tạo nên diện mạo mới cho kinh tế Đà Nẵng trong các thập niên tới.

Tân cử nhân Công nghệ thông tin - nguồn nhân lực chất lượng cao từ Trường Đại học Sư phạm, Đại học Đà Nẵng trong ngày nhận bằng. Ảnh: NTCC

Trên lĩnh vực y tế, ông Mai Văn Mười, Phó Giám đốc Sở Y tế cho hay, phát triển nguồn nhân lực y tế trong bối cảnh hiện nay không chỉ đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh trước mắt, mà là nhiệm vụ chiến lược. Tính đến hết năm 2025, tổng nhân lực toàn ngành đạt khoảng 21.176 người, cơ bản đáp ứng yêu cầu vận hành hệ thống. Hiện toàn thành phố có 4.417 bác sĩ (đạt tỷ lệ 14,41 bác sĩ/vạn dân), 762 dược sĩ đại học và 7.129 điều dưỡng.

Theo ông Nguyễn Thanh Hồng, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, yêu cầu quan trọng hiện nay là phải xây dựng được hệ giá trị và hình mẫu con người Đà Nẵng trong thời kỳ mới. Hệ giá trị đó cần vừa kế thừa truyền thống tốt đẹp của con người xứ Quảng, vừa đáp ứng yêu cầu của một đô thị sáng tạo, hội nhập và chuyển đổi số; với các phẩm chất cốt lõi như yêu nước, nghĩa tình, trung thực, kỷ cương, hiếu học, sáng tạo, văn minh và hội nhập.

Xây dựng hệ giá trị con người

Lãnh đạo Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam cho biết, việc chọn Đà Nẵng làm địa phương đầu tiên tổ chức tọa đàm phục vụ đề án, bởi đây là một trong những điểm sáng năng động, sáng tạo. Thành phố đạt nhiều kết quả nổi bật trong phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng chính quyền số, giáo dục, y tế, văn hóa và bảo đảm an sinh xã hội.

Việc liên kết hợp tác góp phần nâng cao chất lượng dạy và học, đóng góp nhân lực chất lượng cao cho xã hội. Ảnh: THU HÀ

Tại tọa đàm “Phát triển con người Việt Nam toàn diện trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc: Kinh nghiệm Đà Nẵng”, do Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tổ chức mới đây, các chuyên gia, nhà khoa học gợi mở nhiều định hướng chiến lược phát triển con người Đà Nẵng.

GS-TS. Võ Khánh Vinh, nguyên Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam gợi ý thành phố tạo bước ngoặt về thể chế nhằm thu hút, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cũng như đội ngũ nhân tài.

Gợi mở sâu hơn, GS-TS. Đặng Nguyên Anh, nguyên Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam nhìn nhận, giáo dục, y tế, khoa học công nghệ và văn hóa là 4 mảnh ghép cốt lõi để phát triển con người Việt Nam toàn diện trong kỷ nguyên mới.

Về khoa học công nghệ, kỳ vọng Đà Nẵng không dừng lại ở việc nhập khẩu công nghệ mà phải tự chủ sáng tạo. Trong giáo dục, hệ thống đào tạo cần trang bị cả nền tảng vững chắc lẫn kỹ năng tương lai. Đặc biệt, với vị thế là cực tăng trưởng, thành phố mở, Đà Nẵng phải trang bị cho học sinh tư duy hội nhập và tầm nhìn toàn cầu. Đây chính là bệ phóng để tự ươm mầm, nuôi dưỡng nhân tài nội lực thay vì đi vay mượn. Đối với y tế, hướng đi sắp tới phải là nền y tế thành phố thông minh, hiện đại và đủ sức thu hút các nguồn lực quốc tế đầu tư.

Đà Nẵng đang nghiên cứu xây dựng khung phương án nhân lực công nghệ thông tin toàn thành phố, xác định nhu cầu nhân lực theo từng ngành. Trong ảnh: Sinh viên Trường Đại học Bách khoa (Đại học Đà Nẵng) tại giờ học thực hành khoa học công nghệ. Ảnh: MAI QUẾ

GS-TS. Đặng Nguyên Anh nhìn nhận, văn hóa xứ Quảng là dòng chảy của bản lĩnh và sự cần cù. Bản sắc ấy cần được tiếp nối bằng việc nâng cấp thương hiệu an sinh “5 không, 3 có, 4 an” lên phiên bản mới tinh tế, chất lượng và hiệu quả hơn. Riêng với ngành du lịch, thương hiệu Đà Nẵng phải được định vị bằng sự tử tế, chân thành thay vì chỉ có cảnh đẹp đơn thuần. Đó mới là “thỏi nam châm” giữ chân nhân tài, khiến họ đến đây không chỉ để tham quan mà để cống hiến và gắn bó lâu dài.

“Ở bất cứ lĩnh vực nào, Đà Nẵng cũng cần tư duy mở, vượt ra khỏi ranh giới địa phương để hội nhập và bứt phá mạnh mẽ”, GS-TS. Đặng Nguyên Anh nói.