Xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển đô thị

Thay đổi tư duy, đa dạng thị trường

Xã Trung Kênh có gần 1.200 ha đất canh tác, trong đó gần 800 ha đất cấy 2 vụ lúa/năm, 400 ha đất bãi ven sông Thái Bình. Những năm trước đây, người dân chủ yếu cấy lúa, gieo trồng rau màu để đáp ứng nhu cầu tiêu thụ tại chỗ.

Công nhân Công ty trách nhiệm hữu hạn Nông sản Hải Phòng, xã Trung Kênh sơ chế cà rốt phục vụ xuất khẩu.

Xác định phát triển nông nghiệp theo hướng công nghệ cao, nông nghiệp hàng hóa là hướng đi bền vững, những năm gần đây, xã tập trung chỉ đạo chuyển đổi diện tích cấy lúa và rau màu trên đất bãi sang trồng chuyên canh cà rốt phục vụ nhu cầu người dân khu vực đô thị và xuất khẩu sang Hàn Quốc, Nhật Bản.

Trên diện tích đất bãi chuyên canh rau màu, địa phương thường xuyên phối hợp với các cơ quan, đơn vị như: Viện cây lương thực và cây thực phẩm, Trung tâm Khuyến nông Bắc Ninh triển khai các mô hình sản xuất cà rốt kết hợp du lịch sinh thái, trải nghiệm cho người dân đô thị với quy mô, diện tích khoảng 50-60 ha/năm.

Xã khuyến khích hình thành các khu, vùng canh tác cà rốt tập trung để áp dụng đồng bộ cơ giới hóa, tự động hóa hoặc các mô hình canh tác trong nhà màng, nhà lưới. Theo ông Dương Đình Toản, Giám đốc Trung tâm Cung ứng dịch vụ sự nghiệp công xã Trung Kênh, địa phương đang từng bước hiện đại hóa, ứng dụng công nghệ cao từ khâu chọn giống, gieo trồng, chăm sóc đến thu hoạch và chế biến. Nhờ đó, nông sản của địa phương không chỉ đáp ứng nhu cầu, tiêu chuẩn phục vụ người dân đô thị mà còn có tiềm năng xuất khẩu sang các thị trường khó tính như: Hàn Quốc, Nhật Bản…

Hợp tác xã Lục Ngạn Xanh ở thôn Chay, xã Lục Ngạn gồm 15 xã viên chuyên trồng vải thiều theo tiêu chuẩn VietGAP. Với tổng diện tích gần 30 ha vải, sản phẩm thu được hằng năm của Hợp tác xã ngoài tiêu thụ trong nước còn được xuất khẩu sang Mỹ, Úc, Trung Quốc. Theo ông Bùi Văn Quyến, xã viên Hợp tác xã, gia đình có 1,5 ha vải, mỗi năm thu được 15-16 tấn quả. Để vải thiều sinh trưởng, phát triển tốt, bảo đảm chất lượng, phù hợp nhu cầu người dân khu vực đô thị, ông tuân thủ quy trình chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh hại theo hướng an toàn sinh học, ủ thêm cá, đậu tương, gừng, chuối để bón cho cây nhằm tăng sức đề kháng, tăng độ ngọt tự nhiên của quả. Toàn bộ sản lượng vải thiều thu hoạch được xuất khẩu hoặc tiêu thụ tại hệ thống cửa hàng thực phẩm sạch trong và ngoài tỉnh với giá ổn định, cao hơn từ 30-35% so với tiêu thụ tại các chợ truyền thống.

Định hướng phân vùng phát triển

Những năm qua, toàn tỉnh đã có nhiều mô hình, cách làm hay trong sản xuất nông nghiệp theo hướng hiện đại, đa dạng sản phẩm, đáp ứng các phân khúc thị trường. Theo đại diện lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường, tỉnh Bắc Ninh có rất nhiều lợi thế để phát triển sản xuất nông nghiệp theo hướng hàng hóa phục vụ đô thị như: Tiềm năng, lợi thế về đất đai; trình độ sản xuất; khả năng tiếp cận tiến bộ khoa học kỹ thuật; nhu cầu tiêu thụ lớn; thị trường tiêu thụ rộng. Nhờ vậy, sản xuất nông nghiệp đã phát triển theo hướng bền vững, nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng và tăng cường liên kết theo chuỗi ngành hàng; hình thành nhiều vùng sản xuất hàng hóa tập trung.

Xã viên Hợp tác xã Nông nghiệp sạch Trí Yên, phường Tân An chăm sóc dưa lưới trồng trong nhà màng theo hướng công nghệ cao phục vụ tiêu thụ cho các bếp ăn doanh nghiệp, trường học.

Hiện trên địa bàn tỉnh đã hình thành 479 vùng sản xuất nông sản chủ lực, đặc trưng quy mô lớn được số hóa; 4 sản phẩm được đăng ký và cấp bằng bảo hộ tại nước ngoài; một số sản phẩm được nâng tầm, định vị thương hiệu nông sản đặc trưng của tỉnh như: Vải thiều, gà đồi, cà rốt, khoai tây….

Ngành Nông nghiệp và Môi trường hiện quản lý 315 mã số vùng trồng xuất khẩu với diện tích 18.500 ha. Gần 3.000 cơ sở trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản đã ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, công nghệ cao vào sản xuất, trong đó có 50 cơ sở với tổng diện tích 4.255 ha được cấp chứng nhận đạt các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ.

Trên địa bàn tỉnh đã hình thành 479 vùng sản xuất nông sản chủ lực, đặc trưng quy mô lớn được số hóa; gần 3.000 cơ sở trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản đã ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, công nghệ cao vào sản xuất, trong đó 50 cơ sở với tổng diện tích 4.255 ha được cấp chứng nhận đạt tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ.

Theo ông Nguyễn Hồng Quang, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, sản xuất nông nghiệp hàng hóa phục vụ nhu cầu của các đô thị là hướng đi tất yếu nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế, thu nhập cho nông dân. Những năm qua, ngành Nông nghiệp và Môi trường đã chú trọng điều chỉnh cơ cấu sản xuất nông nghiệp gắn với lợi thế cạnh tranh và yêu cầu thị trường.

Cùng đó, tỉnh Bắc Ninh ban hành nhiều cơ chế, chính sách tạo điều kiện cho người dân tiếp cận nguồn vốn tín dụng ưu đãi và mở rộng hình thức cho vay tín chấp để tập trung chuyển đổi cơ cấu giống cây trồng, vật nuôi, đưa vào sử dụng các giống chất lượng cao. Hỗ trợ xúc tiến thương mại và quảng bá thương hiệu sản phẩm OCOP.

Để phát triển hơn nữa sản xuất nông nghiệp hàng hóa phục vụ đô thị, thời gian tới, ngành Nông nghiệp và Môi trường, các địa phương tiếp tục tập trung triển khai hiệu quả, đồng bộ các giải pháp, trong đó chú trọng: Quy hoạch và phát triển các vùng sản xuất tập trung, áp dụng quy trình sản xuất tiên tiến theo các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị sản phẩm nông nghiệp.

Quan tâm xây dựng và phát triển các sản phẩm chủ lực có uy tín, thương hiệu, chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu của thị trường trong nước và quốc tế. Tập trung phát triển nông nghiệp 4.0, ứng dụng công nghệ số, dữ liệu lớn trong canh tác chính xác; công nghệ robot và thiết bị thông minh; phát triển các mô hình kinh doanh nông nghiệp mới; đẩy mạnh phát triển kinh tế trang trại, thu hút doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao, công nghiệp chế biến, xây dựng vùng nguyên liệu sạch đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu.

Tỉnh định hướng không gian phát triển nông nghiệp thành các vùng sản xuất. Trong đó, vùng nông nghiệp ven đô là vùng nằm trong vành đai công nghiệp - đô thị - dịch vụ của Vùng Thủ đô Hà Nội sẽ phát triển theo hướng nông nghiệp hiện đại, sinh thái, gắn với nhu cầu tiêu dùng của khu vực đô thị và các khu công nghiệp đáp ứng tiêu chuẩn an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc; vùng nông nghiệp chất lượng cao chủ yếu sản xuất lúa hàng hóa, rau màu canh tác theo hướng thâm canh, quy mô lớn kết hợp phát triển không gian nông nghiệp đô thị theo hướng xanh, sinh thái, góp phần cải thiện cảnh quan và môi trường; vùng nông nghiệp sinh thái, bền vững, kết hợp hài hòa giữa sản xuất nông - lâm nghiệp và bảo vệ môi trường.