Xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao trong bối cảnh hội nhập

Sau hợp nhất, cùng với lợi thế về hạ tầng giao thông, hệ thống khu công nghiệp và môi trường đầu tư ngày càng được cải thiện, nhu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao của tỉnh cũng trở nên cấp thiết. Thực tế cho thấy, khi lựa chọn địa điểm đầu tư, nhiều doanh nghiệp công nghệ cao không chỉ quan tâm đến quỹ đất hay chính sách ưu đãi mà còn đánh giá kỹ khả năng cung ứng lao động kỹ thuật, đội ngũ kỹ sư, chuyên gia và lực lượng lao động có kỹ năng số.

Học viên Trường Cao đẳng Kỹ thuật – Công nghệ Vĩnh Phúc trong giờ thực hành nghề điện.

Vì vậy, phát triển nguồn nhân lực được xác định là một trong những khâu đột phá chiến lược của tỉnh. Dự thảo Nghị quyết của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về phát triển nguồn nhân lực giai đoạn 2026 đến 2030, tầm nhìn đến năm 2045 nhấn mạnh: Phát triển nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao là yếu tố quyết định nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh và chất lượng tăng trưởng; đồng thời phải gắn chặt với khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và khả năng làm việc trong môi trường quốc tế.

Thực tế, nguồn nhân lực của tỉnh vẫn còn những hạn chế. Năng suất lao động chưa tương xứng với tiềm năng; tỷ lệ lao động có trình độ chuyên môn cao còn khiêm tốn; nguồn nhân lực đáp ứng các ngành công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, logistics, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo chưa đáp ứng nhu cầu phát triển. Đây cũng là những điểm nghẽn khiến khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu của doanh nghiệp địa phương còn hạn chế.

Ông Lee Seung Hwan - Giám đốc hành chính nhân sự Công ty TNHH Jahwa Vina (KCN Khai Quang) cho biết: “Doanh nghiệp không thiếu lao động phổ thông mà thiếu lao động có kỹ năng vận hành thiết bị tự động, có khả năng sử dụng ngoại ngữ trong công việc và thích ứng nhanh với công nghệ mới. Chất lượng nguồn nhân lực sẽ quyết định sức hấp dẫn của địa phương trong thu hút các dự án công nghệ cao”.

Phân xưởng sản xuất linh kiện điện tử tại Công ty TNHH Jahwa Vina (KCN Khai Quang).

Khi nhiều tập đoàn quốc tế đang tái cơ cấu chuỗi cung ứng, nhu cầu tuyển dụng lao động kỹ thuật ngày càng tăng. Không chỉ kỹ sư tự động hóa, cơ điện tử, công nghệ thông tin, các doanh nghiệp cần lực lượng lao động thành thạo kỹ năng số, làm việc theo quy trình quốc tế, có tư duy đổi mới sáng tạo và khả năng học tập liên tục. Điều đó đặt ra yêu cầu phải chuyển mạnh từ đào tạo theo khả năng của cơ sở giáo dục sang đào tạo theo nhu cầu của thị trường lao động.

Những mục tiêu trên không chỉ hướng tới nâng cao chất lượng nguồn nhân lực mà còn tạo nền tảng để Phú Thọ chuyển dịch sang mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất, đổi mới sáng tạo và giá trị gia tăng cao.

Một điểm đáng chú ý là tỉnh xác định giáo dục nghề nghiệp giữ vai trò trụ cột trong phát triển nguồn nhân lực. Không còn là mô hình đào tạo khép kín, giáo dục nghề nghiệp được định hướng gắn kết chặt chẽ với doanh nghiệp từ khâu xây dựng chương trình, tổ chức thực hành đến tuyển dụng sau đào tạo. Đây là xu hướng đã được nhiều quốc gia phát triển áp dụng nhằm rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu sử dụng lao động.

Tiến sĩ Hà Vũ Tuyến - Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Kỹ thuật - Công nghệ Vĩnh Phúc cho rằng: “Người lao động hôm nay không chỉ cần một nghề mà cần năng lực thích ứng với nhiều công nghệ khác nhau. Do đó, chương trình đào tạo đang được đổi mới theo hướng tăng thực hành, kỹ năng số, ngoại ngữ, kỹ năng mềm và cập nhật thường xuyên theo yêu cầu doanh nghiệp...”

Không chỉ chú trọng đào tạo, tỉnh còn định hướng xây dựng hệ sinh thái phát triển nguồn nhân lực theo hướng hiện đại. Trong đó có việc xây dựng cơ sở dữ liệu nhân lực thống nhất, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong dự báo cung cầu lao động, phát triển sàn giao dịch việc làm điện tử, hình thành trung tâm đổi mới sáng tạo, thúc đẩy hợp tác giữa cơ sở đào tạo, doanh nghiệp và các tổ chức quốc tế. Đây là những giải pháp mang tính dài hạn, tạo nền tảng cho phát triển thị trường lao động hiện đại và linh hoạt.

Theo đồng chí Nguyễn Khắc Hiếu - Phó Chủ tịch UBND tỉnh, lợi thế cạnh tranh bền vững của một địa phương trong thời gian tới không nằm ở tài nguyên mà nằm ở con người. Khi sở hữu lực lượng lao động có kỹ năng số, ngoại ngữ, tư duy sáng tạo và khả năng học tập suốt đời, địa phương sẽ có nhiều cơ hội thu hút đầu tư chất lượng cao và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Có thể thấy, trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và toàn xã hội. Từ việc đổi mới giáo dục nghề nghiệp, tăng cường liên kết giữa Nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp đến thu hút nhân tài, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, tất cả đều hướng tới xây dựng đội ngũ lao động có đủ năng lực để đáp ứng yêu cầu phát triển mới.

Nếu trước đây, lợi thế của địa phương được đo bằng tài nguyên hay vị trí địa lý thì hôm nay và trong tương lai, lợi thế được đo bằng chất lượng nguồn nhân lực. Đầu tư cho con người vì thế không chỉ là đầu tư cho hiện tại mà còn là khoản đầu tư chiến lược, tạo nền móng để Phú Thọ nâng cao năng lực cạnh tranh, đón những cơ hội mới của nền kinh tế số và khẳng định vị thế trong tiến trình hội nhập quốc tế.