Xây dựng 'Nông dân số - Nông nghiệp sạch - Môi trường xanh'

Mô hình sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao trên địa bàn xã Thư Lâm giúp tạo ra sản phẩm sạch và nâng cao giá trị nông sản. Ảnh: Hải Yến.

Những bước tiến đầu tiên

Là đô thị đặc biệt với khoảng một nửa dân số sinh sống tại khu vực nông thôn, Hà Nội mang sứ mệnh dẫn đầu trong hiện đại hóa nông nghiệp với một thế hệ “nông dân số” mang tư duy kinh tế tri thức đang dần hình thành.

Giới thiệu về ứng dụng quản lý nhật ký sản xuất điện tử trên điện thoại thông minh, Giám đốc Hợp tác xã Hà Nội Xanh (xã Liên Minh) Bá Thị Nguyệt Thu chia sẻ: "Mọi dữ liệu từ ngày gieo hạt, lượng phân bón hữu cơ đến chu kỳ thu hoạch thảo mộc tại trang trại An Lạc Farm đều được cập nhật minh bạch. Nếu sản xuất xanh quy mô hộ gia đình cứ làm đơn lẻ, quy mô nhỏ, thiếu quy trình chuẩn hóa thì rất khó khẳng định chất lượng hay chen chân vào thị trường lớn. Nhưng khi chuyển đổi số, gắn mã nhận diện, ghi chép nhật ký điện tử và liên kết chuỗi giá trị qua hợp tác xã, nông sản của nông dân không chỉ có chứng nhận minh bạch mà còn đủ sức vươn tới các kênh phân phối hiện đại".

Hợp tác xã Hà Nội Xanh với mô hình​ điểm An Lạc Farm đã đồng hành cùng Hội Nông dân xã Liên Minh triển khai 5 nhóm việc xanh thiết thực: Chuyển đổi sang vật tư sinh học; tận dụng phụ phẩm ủ phân vi sinh, làm nước enzyme; sử dụng tiết kiệm tài nguyên nước; ghi chép nhật ký sản xuất; chế biến sâu tạo câu chuyện thương hiệu. ​Nhờ đó, những mảnh vườn tạp dần biến thành vườn sinh thái có mã nhận diện; những vạt đất trồng tía tô, bạc hà, sả, đinh lăng... nay được thu mua, chưng cất thành trà thảo mộc, tinh dầu, túi thơm có giá trị gia tăng cao gấp nhiều lần nông sản thô.

​Sự thay đổi của Hợp tác xã Hà Nội Xanh là một trong những câu chuyện sinh động về chuyển đổi số nông nghiệp tại Thủ đô. Xác định chuyển đổi số là đòn bẩy chiến lược, Hội Nông dân thành phố Hà Nội đã triển khai hiệu quả mô hình “Cán bộ số - Chi hội số - Nông dân số”.

Chủ tịch Hội Nông dân thành phố Hà Nội Phạm Hải Hoa cho biết: "Với gần 370.000 hội viên sinh hoạt tại hơn 2.430 chi hội, Hội đã thực hiện số hóa, cập nhật 97% dữ liệu hội viên với 46 trường thông tin trên nền tảng “Nông dân Thủ đô số” tích hợp trên ứng dụng “iHanoi”. Đây là cơ sở quan trọng để chuẩn hóa quản lý, khai thác dữ liệu và cung cấp các dịch vụ, tiện ích số trực tiếp đến từng hộ sản xuất".

​Ngoài ra, Hội Nông dân thành phố còn phối hợp chặt chẽ với Liên minh Hợp tác xã thành phố Hà Nội tổ chức hàng loạt chương trình tập huấn, chuyển giao công nghệ. Từ các lớp học ứng dụng AI, thương mại điện tử, livestream bán hàng đến việc lắp đặt hệ thống tưới tiêu tự động, cảm biến giám sát môi trường và tem truy xuất nguồn gốc QR Code hàng chục nghìn lượt nông dân đã biết cách đưa sản phẩm lên sàn giao dịch số, cắt giảm chi phí trung gian và gia tăng giá trị sản phẩm.

​Chuyển đổi xanh từ nếp nghĩ, cách làm

Nếu chuyển đổi số là “đòn bẩy” thì chuyển đổi xanh lại là “nền tảng” bảo đảm cho sự phát triển bền vững của nông nghiệp Thủ đô.

Chủ tịch Hội Nông dân xã Yên Bài Bạch Đăng Hoàng cho biết: "Cùng với bảo vệ môi trường, Hội chú trọng “chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng xanh - sạch - an toàn”. Nhiều mô hình tiêu biểu được hình thành và nhân rộng trên địa bàn xã như chăn nuôi bò sữa tập trung, ứng dụng kỹ thuật chăn nuôi an toàn sinh học; trồng bưởi đạt chuẩn OCOP mang lại hiệu quả kinh tế cao; sản xuất chè theo tiêu chuẩn VietGAP, hướng đến thị trường tiêu thụ ổn định.

Hội Nông dân xã Yên Bài cũng thường xuyên tổ chức tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật...; vận động hội viên sử dụng phân bón hữu cơ, chế phẩm sinh học, hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học, góp phần xây dựng nền nông nghiệp thân thiện với môi trường. Qua đó, nhiều hộ nông dân mạnh dạn đầu tư mở rộng quy mô, ứng dụng công nghệ cao, liên kết sản xuất - tiêu thụ sản phẩm theo chuỗi, từng bước nâng cao giá trị nông sản và thu nhập cho người dân".

Để sản xuất xanh và chuyển đổi số không dừng lại ở những mô hình điểm nhỏ lẻ, sự liên kết chặt chẽ giữa nông dân - hợp tác xã - các tổ chức hội và chính quyền đóng vai trò quan trọng.

Phó Chủ tịch phụ trách Liên minh Hợp tác xã thành phố Hà Nội Nguyễn Tiến Phong nhấn mạnh: "Muốn nâng cao sức cạnh tranh của nông sản Thủ đô, việc đổi mới phương thức sản xuất và đẩy mạnh liên kết là yêu cầu cấp thiết. Tích tụ, tập trung đất đai hợp lý để hình thành vùng chuyên canh quy mô lớn kết hợp vai trò trung chuyển, chuẩn hóa quy trình của hợp tác xã và vai trò tuyên truyền, kết nối của Hội Nông dân sẽ tạo nên chuỗi giá trị nông sản khép kín. Hợp tác xã đóng vai trò “hạt nhân” giúp chuẩn hóa quy trình kỹ thuật, hướng dẫn ghi chép nhật ký sản xuất, hỗ trợ bao bì, nhãn mác, câu chuyện thương hiệu và tổ chức chế biến sâu, giúp tạo ra giá trị cao gấp nhiều lần nông sản thô". ​

​Đằng sau sự chuyển mình bứt phá của nông dân Hà Nội là sự đồng hành sát sao từ chính quyền, các tổ chức đoàn thể và nguồn lực tài chính. Quỹ Hỗ trợ nông dân thành phố với nguồn vốn gần 900 tỷ đồng cùng các nguồn ủy thác ngân hàng gần 5.000 tỷ đồng đã và đang “tiếp sức” cho hàng trăm nghìn hội viên nông dân mở rộng sản xuất xanh, ứng dụng công nghệ hiện đại.

Chủ tịch Hội Nông dân thành phố Hà Nội Phạm Hải Hoa khẳng định: "Hội tiếp tục phát huy vai trò trung tâm, nòng cốt của nông dân trong ​hành trình xây dựng “Nông dân giỏi - Chuyển đổi xanh - Nông nghiệp sạch - Nông dân trách nhiệm”; xây dựng, phát triển các mô hình nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp đô thị, nông nghiệp sạch, nông nghiệp trải nghiệm; thúc đẩy liên kết sản xuất, tiêu thụ theo chuỗi, nâng cao giá trị sản phẩm và năng lực cạnh tranh của nông sản Thủ đô trên thị trường trong nước, quốc tế. Từ đó tăng thu nhập cho người sản xuất, nâng cao hơn nữa chất lượng đời sống nông dân...".