Xây dựng nông thôn hiện đại, xanh và bền vững
Sau sáp nhập, việc triển khai Chương trình Mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới (NTM), giảm nghèo bền vững, phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi (gọi tắt là chương trình quốc gia - CTQG) gặp nhiều khó khăn, thách thức. Trong khi đó, Bộ tiêu chí NTM quốc gia giai đoạn 2026-2030 có nhiều chỉ tiêu ban hành mới so với giai đoạn trước, một số chỉ tiêu yêu cầu mức độ cao hơn.

Bà Vi Thị Lợi (bìa phải), người dân tộc thiểu số ở xã Nghĩa Trung giới thiệu mô hình kinh tế trồng hồ tiêu, cà phê xen canh trong vườn điều cho hiệu quả kinh tế cao.
Tuy nhiên, Đồng Nai vẫn quyết tâm cao trong triển khai chương trình với mục tiêu tạo sự chuyển biến mạnh mẽ cả về lượng và chất gắn với mục tiêu xây dựng NTM hiện đại, giàu đẹp, bản sắc, thu hẹp dần khoảng cách giữa đô thị và nông thôn, nhất là vùng đồng bào DTTS, miền núi.
Nhiều thách thức trong giai đoạn mới
Trong những năm qua, cấp ủy, tổ chức Đảng, chính quyền các cấp của Đồng Nai đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai quyết liệt CTQG. Với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, sự ủng hộ tích cực của nhân dân, các chương trình mục tiêu quốc gia đã đạt nhiều kết quả quan trọng như: Hệ thống cơ chế, chính sách triển khai chương trình được ban hành đồng bộ, kịp thời, toàn diện. Đặc biệt, hạ tầng kỹ thuật thiết yếu như: điện, đường, trường, trạm được quan tâm đầu tư tương đối đồng bộ. Sản xuất phát triển ổn định theo hướng bền vững, hình thành các vùng sản xuất tập trung gắn với liên kết và tiêu thụ sản phẩm. Thu nhập, chất lượng sống và khả năng tiếp cận dịch vụ của người dân nông thôn ngày càng được nâng lên.
Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Lê Thị Ánh Tuyết khẳng định: Việc triển khai CTQG luôn được các cấp ủy Đảng, chính quyền quan tâm chỉ đạo, triển khai. Qua đó, thành phố đã thực hiện tốt các chính sách đầu tư phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là các chính sách thúc đẩy phát triển sản xuất, giải quyết việc làm, tăng thu nhập, giảm nghèo, ổn định cuộc sống, giữ vững ổn định tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội.
Tuy nhiên, sau sáp nhập, việc triển khai CTQG có nhiều khó khăn, thách thức. Cụ thể, thành phố Đồng Nai có địa bàn rộng, thiên tai, thời tiết diễn biến phức tạp, dân cư phân bố không tập trung, đồng bào DTTS chiếm tỷ lệ cao. Cùng với đó, nguồn lực đầu tư dàn trải, thiếu tập trung; hạ tầng kỹ thuật các vùng sản xuất nông nghiệp thiếu đồng bộ... nên kết quả đạt được của CTQG chưa thực sự bền vững.
Theo đó, một số chỉ tiêu NTM sau khi đạt chuẩn chưa thực sự được giữ vững; một số chỉ tiêu xã NTM còn đạt mức thấp so với yêu cầu đặt ra của giai đoạn 2026-2030, như: Tốc độ tăng thu nhập người dân nông thôn, hệ thống giao thông kết nối, tỷ lệ người dân nông thôn sử dụng nước sạch, công tác thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt, tỷ lệ nghèo đa chiều vùng đồng bào DTTS và miền núi còn cao…
Quyết tâm cao
Nghị quyết số 11-NQ/TU, ngày 28-8-2026 của Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong xây dựng NTM, giảm nghèo bền vững, phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2035 là nghị quyết ban hành sớm nhất trong 5 chương trình mục tiêu quốc gia. So với cả nước, Đồng Nai là một trong 4 địa phương ban hành nghị quyết về thực hiện chương trình sớm nhất cả nước. Đồng Nai cũng đi đầu trong ban hành quyết định về bộ tiêu chí xã NTM thành phố Đồng Nai giai đoạn 2026-2030.
Quan điểm, thực hiện chương trình phải bám sát quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ theo chủ trương của Đảng, Nghị quyết số 257/2025/QH15 của Quốc hội; đồng thời gắn với việc thực hiện mục tiêu Nghị quyết Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh (nay là thành phố) Đồng Nai lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 và quy hoạch thành phố Đồng Nai thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Nghị quyết xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên, lâu dài của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Phát triển nông nghiệp, nông thôn phải được đặt trong tổng thể không gian phát triển mới của thành phố, gắn kết chặt chẽ với quá trình đô thị hóa, công nghiệp hóa, phát triển dịch vụ, logistics, kinh tế cửa khẩu, kinh tế rừng và các hành lang, cực tăng trưởng; bảo đảm khu vực nông thôn tham gia và được hưởng lợi từ quá trình phát triển. Đổi mới mạnh mẽ tư duy, chuyển từ xây dựng NTM sang phát triển nông thôn toàn diện, hiện đại, xanh và bền vững.
Cụ thể, phải tổ chức lại sản xuất nông nghiệp theo hướng hàng hóa quy mô lớn, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, liên kết chuỗi giá trị, nâng cao giá trị gia tăng và sức cạnh tranh; gắn giảm nghèo với phát triển sinh kế, tạo việc làm, nâng cao thu nhập và năng lực tự vươn lên của người dân. Lấy người dân làm trung tâm, là chủ thể và động lực của quá trình phát triển. Lấy việc nâng cao thu nhập, đời sống vật chất, tinh thần, chất lượng sống và mức độ hài lòng của nhân dân làm thước đo kết quả thực hiện.
Đồng thời phát triển kinh tế nông thôn theo hướng xanh, tuần hoàn, sinh thái, ứng dụng công nghệ cao gắn với cơ cấu lại ngành nông nghiệp, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo; phát huy vai trò chủ thể của người dân, cộng đồng và các thành phần kinh tế. Trong đó, từng bước thu hẹp chênh lệch phát triển giữa các vùng, miền, nhóm dân cư, nhất là vùng đồng bào DTTS và miền núi, xã biên giới; đảm bảo hài hòa giữa phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ môi trường, bản sắc văn hóa và giá trị truyền thống, làm nền tảng cho phát triển toàn diện khu vực nông thôn và vùng đồng bào DTTS của thành phố…
Thành ủy viên, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đồng Nai Nguyễn Thị Cát Tiên cho biết: Xây dựng NTM là quá trình phát triển toàn diện, thường xuyên, liên tục và bền vững; giảm nghèo phải thực chất, đa chiều, hạn chế tái nghèo. Trọng tâm là phát triển sản xuất, tạo sinh kế, việc làm bền vững, nâng cao thu nhập và khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản của người dân. Mục tiêu của thành phố là xây dựng NTM hiện đại, giàu đẹp, bản sắc, bền vững, gắn với đô thị hóa và thích ứng với biến đổi khí hậu; thực hiện giảm nghèo đa chiều, bao trùm và bền vững, bảo đảm an sinh xã hội, bình đẳng giới, nâng cao thu nhập, chất lượng sống và khả năng tiếp cận dịch vụ cơ bản góp phần tăng chỉ số hạnh phúc trong nhân dân.
Mục tiêu đến năm 2030, Chương trình Mục tiêu quốc gia về xây dựng NTM, giảm nghèo bền vững, phát triển vùng đồng bào DTTS và miền núi phấn đấu 100% xã đạt chuẩn NTM theo bộ tiêu chí giai đoạn 2026-2030. Trong đó trên 10% số xã đạt chuẩn NTM hiện đại. Thu nhập bình quân chung đầu người đạt 120 triệu đồng/năm.

