Xây dựng 'vành đai tri thức' nơi phên giậu của Tổ quốc

Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu tại điểm cầu trung tâm. Ảnh: TTXVN

Khẳng định chủ trương đúng đắn, hợp lòng dân

Biên giới đất liền của nước ta trải dài qua hàng trăm xã thuộc các tỉnh miền núi, vùng cao, nơi có điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, hạ tầng chưa được đầu tư đồng bộ, đời sống của đồng bào các dân tộc còn nhiều khó khăn. Đáng chú ý, giáo dục ở những khu vực này luôn là “điểm nghẽn” cản trở sự phát triển, trong đó, tỷ lệ học sinh bỏ học cao hơn mặt bằng chung; nhiều em phải đi hàng chục cây số để đến trường; điều kiện ăn, ở, học tập thiếu thốn khiến việc duy trì sĩ số trở thành thách thức lớn ở cơ sở.

Chính từ thực tiễn đó, xem xét đề nghị của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Chính trị đã thống nhất chủ trương đầu tư xây dựng hệ thống trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở tại toàn bộ 248 xã biên giới đất liền. Đây là một chương trình tổng thể, kết hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa đầu tư cơ sở vật chất, hạ tầng với hoàn thiện cơ chế, chính sách và tổ chức thực hiện công tác giáo dục, đào tạo một cách bài bản nhằm tạo ra một “vành đai tri thức” nơi phên giậu của Tổ quốc - địa bàn có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển bền vững của đất nước.

Bộ Chính trị xác định rõ, việc đầu tư xây dựng trường học cho các xã biên giới đất liền là một nhiệm vụ trọng tâm trong phát triển kinh tế - xã hội và thực hiện chính sách dân tộc nhằm nâng cao dân trí, chất lượng nguồn nhân lực, tạo nguồn cán bộ là người dân tộc thiểu số, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho đồng bào vùng biên giới, góp phần củng cố quốc phòng, an ninh. Thực hiện chủ trương này, năm 2025, các địa phương đã khởi công xây dựng 108 trường (kế hoạch đề ra là 100 trường), trong đó, Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Si Pa Phìn, xã Si Pa Phìn, tỉnh Điện Biên đã hoàn thành, đưa vào sử dụng ngày 31/1/2026. Hiện nay, nhiều trường đang trong giai đoạn hoàn thiện theo đúng kế hoạch đề ra để đáp ứng kịp thời nhu cầu giảng dạy và học tập của giáo viên và học sinh ở các xã biên giới. Những ngôi trường mới không chỉ góp phần thay đổi điều kiện học tập của học sinh, mà còn tạo ra sự chuyển biến rõ rệt trong nhận thức của người dân về vai trò của giáo dục.

Đồng chí Lê Minh Ngân, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Lai Châu tặng quà cho 10 gia đình chính sách tại xã Khổng Lào trong Lễ khởi công, động thổ Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở các xã Khổng Lào, Sin Suối Hồ, Sì Lở Lầu, Pa Ủ, Thu Lũm, Mù Cả (tỉnh Lai Châu). Ảnh: Đức Duẩn

Tiếp nối thành công của giai đoạn 1, trong giai đoạn 2 đồng loạt khởi công xây dựng 121 trường tại 17 tỉnh, thành phố: Cao Bằng, Lạng Sơn, Tuyên Quang, Lào Cai, Lai Châu, Điện Biên, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Huế, Quảng Ngãi, Đắk Lắk, Lâm Đồng, Tây Ninh, Đồng Tháp, An Giang. Quy mô mỗi trường từ 500 đến 1.000 học sinh, với tổng mức đầu tư khoảng 30.000 tỷ đồng. Đây là mô hình trường học hiện đại, đáp ứng yêu cầu dạy và học liên cấp từ tiểu học đến trung học phổ thông, đồng thời bảo đảm điều kiện ăn, ở tập trung cho học sinh ở xa. Đây chính là nền tảng để hình thành một thế hệ công dân mới, góp phần thu hẹp khoảng cách giáo dục giữa vùng cao biên giới với khu vực đồng bằng, thành thị; đồng thời tạo ra nguồn nhân lực tại chỗ, nâng cao chất lượng lao động địa phương, củng cố “thế trận lòng dân” vững chắc ở khu vực biên giới.

Cả nước hướng về biên cương, vì tương lai con em đồng bào các dân tộc

Phát biểu tại Lễ khởi công, động thổ công trình Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở Đồng Đăng, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính khẳng định, việc xây dựng trường nội trú tại 248 xã biên giới đất liền là một chủ trương lớn, có ý nghĩa chiến lược trong sự nghiệp phát triển giáo dục - đào tạo gắn với phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh, giữ vững chủ quyền biên giới quốc gia; thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước đối với con em đồng bào các dân tộc ở khu vực biên giới.

Bám sát chủ trương của Bộ Chính trị và chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã tập trung chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương triển khai thực hiện quyết liệt; ban hành Kế hoạch hành động của Chính phủ, phân công nhiệm vụ cụ thể cho các bộ, ngành, địa phương theo tinh thần 6 rõ: Rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ kết quả. Quá trình triển khai thực hiện, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo các bộ, cơ quan, địa phương liên quan tập trung tháo gỡ kịp thời những khó khăn, vướng mắc, đồng thời tiếp tục rà soát nhu cầu và điều kiện thực tiễn tại các xã biên giới để triển khai xây dựng trường theo chủ trương của Bộ Chính trị, hướng tới mở rộng đến các đặc khu.

Đồng chí Hồ Văn Niên, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi và đồng chí Nguyễn Hoàng Giang, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi tặng quà cho con em đồng bào các dân tộc tại Lễ khởi công, động thổ xây dựng Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở xã Bờ Y. Ảnh: Lê Văn Chương

Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Tổng Bí thư Tô Lâm ghi nhận, đánh giá cao sự chủ động, trách nhiệm của Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương trong việc thực hiện chủ trương nhân văn này. Đồng thời nhấn mạnh, trong suốt quá trình xây dựng và phát triển của đất nước, Đảng và Nhà nước luôn quan tâm chăm lo cho sự nghiệp phát triển giáo dục - đào tạo nước nhà. Các nhiệm kỳ Đại hội gần đây, Đảng ta xác định giáo dục - đào tạo cùng với khoa học - công nghệ là quốc sách hàng đầu.

Để các công trình trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới hoàn thành đúng kế hoạch đề ra, kịp thời phục vụ năm học mới 2027-2028, Tổng Bí thư yêu cầu các cấp ủy Đảng, chính quyền các địa phương quyết liệt vào cuộc, coi đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng trong nhiệm kỳ này; thường xuyên kiểm tra, giám sát và đôn đốc tiến độ thực hiện; tuyệt đối không để xảy ra tiêu cực, tham nhũng, lãng phí. Tổng Bí thư khẳng định, sau khi hoàn thành 248 trường ở các xã biên giới đất liền, sẽ tiếp tục xây dựng trường học ở các xã ven biển, hải đảo, đặc khu và các xã còn nhiều khó khăn để bảo đảm cho các cháu đều được đến trường.

Tổng Bí thư đề nghị ngành giáo dục chú trọng xây dựng môi trường giáo dục hiện đại, toàn diện; đặc biệt chú trọng dạy người, bồi dưỡng lý tưởng, đạo đức, lòng yêu nước và ý thức kỷ luật cho học sinh. Nhà trường không chỉ là nơi dạy và học mà phải thực sự trở thành “ngôi nhà thứ hai”, bảo đảm tốt các điều kiện ăn, ở, sinh hoạt, vệ sinh và an toàn thực phẩm để phụ huynh yên tâm khi gửi gắm con em mình.

Lê Hữu Tình