Xây trường nơi biên giới - Thắp sáng ước mơ, bồi đắp tương lai vùng phên dậu Tổ quốc (Bài 5)
Từ một nơi từng phải đối mặt với những khó khăn về khoảng cách, cơ sở vật chất và điều kiện học tập, hôm nay Si Pa Phìn đã có một mái trường nội trú hiện đại, nơi học sinh được học tập, ăn ở, vui chơi và trưởng thành trong môi trường giáo dục toàn diện.
Bài 5: Mái trường mới chắp cánh ước mơ cho học sinh nơi biên giới Si Pa Phìn
Giữa những dãy núi trùng điệp nơi biên giới Si Pa Phìn, một ngôi trường mới khang trang đã trở thành điểm tựa để những bước chân nhỏ tuổi vượt qua khoảng cách bản làng, đến gần hơn với tri thức và những ước mơ. Từ những phòng học hiện đại, khu nội trú đầy đủ tiện nghi đến những sân chơi, thư viện, phòng STEM..., Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở Si Pa Phìn đang mở ra một không gian giáo dục mới, nơi mỗi học sinh được học tập, rèn luyện và nuôi dưỡng khát vọng vươn lên.
Chỉ sau hơn 5 tháng thi công, Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở Si Pa Phìn đã hoàn thành, biến ước mơ của học sinh thành hiện thực. Ảnh: Sùng Dính
Khi khoảng cách đến trường không còn là trở ngại
Xã Si Pa Phìn, tỉnh Điện Biên là địa bàn còn nhiều khó khăn trong phát triển kinh tế - xã hội, trong đó cơ sở vật chất phục vụ giáo còn nhiều hạn chế. Toàn xã có 12 bản, 2.279 hộ với 11.170 nhân khẩu. Phần lớn dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, trong đó dân tộc Mông chiếm 65,4%, dân tộc Thái 21,8%, dân tộc Hoa 6,8% và dân tộc Kinh 5,2%. Địa bàn rộng, nhiều bản cách xa trung tâm, giao thông còn khó khăn, nhất là vào mùa mưa, từng là trở ngại không nhỏ đối với việc duy trì sĩ số, độ chuyên cần và nâng cao chất lượng học tập của học sinh.
Trong năm học 2025-2026, toàn xã có 3.364 trẻ em, học sinh tại 124 nhóm, lớp thuộc 7 cơ sở giáo dục. Dù còn nhiều khó khăn, tỷ lệ huy động trẻ 6 tuổi vào lớp 1 và trẻ 6-10 tuổi học tiểu học đều đạt 100%; tỷ lệ học sinh 11 tuổi vào lớp 6 đạt 100%; 100% học sinh hoàn thành chương trình Tiểu học và 100% học sinh hoàn thành chương trình, tốt nghiệp Trung học cơ sở. Những kết quả ấy cho thấy sự nỗ lực bền bỉ của ngành Giáo dục, các nhà trường, gia đình và chính quyền địa phương trong việc giữ chân học sinh nơi vùng biên.
Thầy cô giáo và học sinh Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học Si Pa Phìn đều rất hạnh phúc, phấn khởi khi được giảng dạy và học tập trong ngôi trường khang trang, hiện đại. Ảnh: Sùng Dính
Thế nhưng, với những học sinh ở các bản xa, hành trình đến trường không chỉ là khoảng cách trên những cung đường đồi núi. Đó còn là câu chuyện về điều kiện ăn ở, sinh hoạt, thời gian tự học và cơ hội được tiếp cận với những phương pháp giáo dục, cơ sở vật chất hiện đại.
Bước ngoặt ấy đã đến khi Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở Si Pa Phìn được hoàn thành và đưa vào sử dụng. Công trình được xây dựng trên diện tích 6,88ha, khởi công ngày 27/7/2025 và hoàn thành sau hơn 150 ngày thi công. Ngày 31/1/2026, trường chính thức được khánh thành. Đây là công trình đầu tiên hoàn thành trong chương trình xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới đất liền theo chủ trương của Bộ Chính trị.
Ngôi trường có 31 phòng học, 14 phòng bộ môn, thư viện, phòng STEM, khu nội trú với 120 phòng ở cho học sinh, nhà công vụ, nhà ăn, nhà đa năng, sân thể thao, bể bơi cùng nhiều công trình phụ trợ. Với quy mô đáp ứng nhu cầu học tập, sinh hoạt của hơn 1.000 học sinh, nơi đây không chỉ tạo nên diện mạo mới cho giáo dục vùng biên mà còn mở rộng cơ hội để học sinh được học tập, rèn luyện và phát triển toàn diện.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Si Pa Phìn Lê Quang Trinh cho biết: “Việc hoàn thành và đưa vào hoạt động Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở Si Pa Phìn là một bước tiến rất quan trọng đối với giáo dục của địa phương, giúp học sinh, nhất là các em ở những bản xa, có điều kiện học tập, ăn ở và rèn luyện tốt hơn; đồng thời tạo nền tảng để địa phương nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, góp phần xây dựng Si Pa Phìn ngày càng phát triển”.
Một mái nhà chung giữa núi rừng biên giới
Phụ huynh phấn khởi đưa con tới nhận lớp học. Ảnh: Sùng Dính
Từ khi đi vào hoạt động, giá trị của ngôi trường không chỉ được nhìn thấy qua những dãy phòng học khang trang mà còn hiện hữu trong từng hoạt động thường nhật của thầy và trò. Trong những lớp học rộng rãi, học sinh được tiếp cận chương trình giáo dục phổ thông, các phòng học bộ môn, tin học, STEM và những thiết bị hỗ trợ dạy học hiện đại.
Sau giờ học, khu nội trú trở thành mái nhà chung của các em. Bữa ăn được tổ chức nền nếp; thời gian nghỉ ngơi, tự học được giáo viên hướng dẫn, quản lý, giúp học sinh hình thành thói quen tự lập, chủ động trong học tập và sinh hoạt.
Ông Nguyễn Văn Dúp, Hiệu trưởng Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở Si Pa Phìn cho biết: “Mục tiêu của nhà trường không chỉ là dạy kiến thức mà còn chăm lo cho học sinh từ việc ăn, ở, nghỉ ngơi đến rèn luyện kỹ năng. Chúng tôi cố gắng xây dựng môi trường giáo dục toàn diện, để mỗi học sinh khi đến trường đều được quan tâm, được phát huy năng lực và có thêm động lực vươn lên”.
Sân bóng lớn tạo điều kiện thuận lợi cho các em học sinh vận động, rèn luyện thể thao. Ảnh: Sùng Dính
Một ngày ở trường vì thế không chỉ có những giờ học trên lớp. Trên sân cỏ, các em cùng nhau đá bóng; ở thư viện, những trang sách mở ra thêm nhiều thế giới mới. Các hoạt động văn nghệ, thể thao, trải nghiệm, sinh hoạt tập thể giúp học sinh thêm tự tin, mạnh dạn trong giao tiếp và gắn kết với bạn bè.
Nhà trường cũng chú trọng trang bị cho học sinh những kỹ năng cần thiết trong cuộc sống như phòng cháy, chữa cháy; phòng, chống đuối nước; phòng tránh tai nạn thương tích; sơ cứu và kỹ năng tự bảo vệ. Những hoạt động ấy giúp kiến thức không chỉ nằm trên trang sách mà trở thành những kỹ năng thiết thực, phù hợp với cuộc sống của học sinh vùng cao.
Trên trang thông tin của nhà trường, nhiều hoạt động cũng được duy trì sôi nổi như Ngày Sách và Văn hóa đọc, tập huấn sử dụng phòng học STEM và trí tuệ nhân tạo, tuyên truyền phòng, chống đuối nước, hoạt động “Ngày Chủ nhật xanh” và các cuộc thi sáng tạo dành cho học sinh. Đặc biệt, học sinh của trường đã đạt thành tích tại Cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng cấp xã năm 2026 với 2 giải Nhất, 1 giải Ba và 1 giải Khuyến khích.
Thầy giáo Đinh Thành Luân chia sẻ: “Cơ sở vật chất mới tạo điều kiện rất thuận lợi cho giáo viên đổi mới phương pháp dạy học. Quan trọng hơn, chúng tôi nhận thấy học sinh hào hứng hơn, mạnh dạn hơn và có nhiều cơ hội để tham gia các hoạt động trải nghiệm, thực hành, qua đó phát triển cả kiến thức và kỹ năng”.
Từ sự yên tâm của cha mẹ đến niềm vui của con trẻ
Với phụ huynh, thay đổi dễ nhận thấy nhất là sự yên tâm. Khi con em được học tập, ăn ở và sinh hoạt trong môi trường nội trú an toàn, khoảng cách từ bản đến trường không còn là trở ngại lớn như trước. Cha mẹ có thêm niềm tin để gửi gắm con em mình cho nhà trường.
Bà Sùng Thị Dính, bản Phìn Hồ tâm sự: “Nhà tôi cách trường hơn 10km. Do đường xa, việc đi học của các con gặp nhiều khó khăn. Học bán trú thì đầu tuần đưa đi, cuối tuần ra đón về. Có hôm tôi bận không ra đón được hoặc trời mưa quá, các cháu phải tự đi bộ hơn 10km về nhà. Bây giờ có trường nội trú khang trang, các cháu được ăn ở, học tập đầy đủ tại trường nên tôi rất yên tâm. Chúng tôi mong các con chăm ngoan, học tốt để sau này có nghề nghiệp, cuộc sống tốt hơn, không vất vả như bố mẹ”.
Học sinh được thưởng thức những bữa ăn thơm ngon trong nhà ăn riêng, tách biệt nơi học tập và ngủ nghỉ. Ảnh: Sùng Dính
Còn với học sinh, ngôi trường mới được cảm nhận bằng những điều rất giản dị: Một lớp học đẹp hơn, một bữa ăn đầy đủ hơn, một sân bóng để chơi sau giờ học, một thư viện để đọc sách và những người bạn cùng chia sẻ từng ngày.
Em Lò Long Nhi, học sinh lớp 9A1, hào hứng chia sẻ: “Em rất vui khi được học tập trong ngôi trường mới. Ở đây, chúng em được tham gia nhiều hoạt động và có thời gian sinh hoạt, học tập cùng các bạn. Em sẽ cố gắng học tập, rèn luyện thật tốt để thực hiện được ước mơ của mình”.
Những thay đổi ấy đang tạo nên những chuyển biến tích cực. Sau học kỳ đầu tiên tại ngôi trường mới, học sinh có thêm điều kiện tiếp cận phương pháp học tập hiện đại, rèn luyện kỹ năng và phát triển toàn diện. Trong năm học 2025-2026, toàn xã Si Pa Phìn có 100% học sinh hoàn thành chương trình Tiểu học và 100% học sinh hoàn thành chương trình Trung học cơ sở; 130/224 học sinh thi đỗ vào các trường Trung học phổ thông, đạt 58,04%, trong đó 22 em vào các trường Phổ thông dân tộc nội trú. Có 74 học sinh đăng ký học nghề, đưa tổng số học sinh thi đỗ lớp 10 và đăng ký học nghề lên 204/224 em, đạt 91,07%.
Mở những chân trời từ mái trường biên giới
Nơi ở của học sinh được trang bị giường, đệm, chăn màn sạch sẽ, đảm bảo an toàn. Ảnh: Sùng Dính
Từ một nơi từng phải đối mặt với những khó khăn về khoảng cách, cơ sở vật chất và điều kiện học tập, hôm nay Si Pa Phìn đã có một mái trường nội trú hiện đại, nơi học sinh được học tập, ăn ở, vui chơi và trưởng thành trong môi trường giáo dục toàn diện. Ngôi trường cũng trở thành điểm tựa để thầy cô yên tâm cống hiến, phụ huynh thêm tin tưởng và chính quyền địa phương thêm kỳ vọng vào thế hệ trẻ.
Từ mái trường mới, những chân trời mới đang mở ra. Đó không chỉ là chân trời của tri thức, mà còn là chân trời của kỹ năng, khát vọng và cơ hội. Với sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, sự đồng hành của các cấp, các ngành, nhà trường, gia đình và cộng đồng, những học sinh hôm nay sẽ có thêm hành trang để bước xa hơn trên con đường phía trước, góp phần xây dựng Si Pa Phìn trở thành vùng biên ngày càng phát triển, giàu bản sắc và vững vàng nơi phên dậu của Tổ quốc.