Xe điện hóa Trung Quốc gặp khó trong việc duy trì giá rẻ

Chi phí sản xuất đang tạo áp lực lớn lên các nhà sản xuất ô tô dùng pin của Trung Quốc - nhất là sau thời gian dài đua bán giá rẻ. Ảnh: Hoàng Linh

Trong các thông báo riêng rẽ được đưa ra, ít nhất 15 hãng xe lớn – gồm BYD, Xiaomi và nhiều liên doanh quốc tế – đã thông báo tăng giá xe hoặc các gói cấu hình tùy chọn.

BYD là nhà sản xuất khởi xướng xu hướng này, khi từ cuối tháng 4 đã thông báo gói hỗ trợ lái nâng cao “God’s Eye B” sử dụng LiDAR dành cho các dòng Dynasty, Ocean và Fangchengbao sẽ tăng từ 9.900 nhân dân tệ (1.500 USD) lên 12.000 nhân dân tệ (1.800 USD), áp dụng từ ngày 1-5-2026.

Tiếp đó, ngày 30-4, Changan Nevo (Qiyuan) cho biết giá chính thức của mẫu Q07 SDA Intelligent Laser Edition sản xuất sau ngày 7-5 sẽ tăng thêm 3.000 nhân dân tệ (400 USD). Cùng thời gian, GAC Aion tăng giá các mẫu như Aion Y Younger và Aion S Plus thêm từ 3.000 nhân dân tệ (400 USD) lên 6.000 nhân dân tệ (900 USD).

Gần đây, xe Xiaomi SU7 ra mắt tháng 3 cũng tăng đồng loạt 4.000 nhân dân tệ (600 USD) cho các phiên bản Standard, Pro và Max. Các thương hiệu liên doanh cũng chịu áp lực tương tự: dòng Volkswagen ID, tăng từ 4.000 nhân dân tệ (600 USD) tới 7.000 nhân dân tệ (1.000 USD), trong khi Toyota bZ4X tăng 6.000 nhân dân tệ (900 USD).

Trong khi có tin đồn Tesla sẽ tăng giá Model Y Long Range và Performance thêm lần lượt 18.000 nhân dân tệ (2.600 USD) và 20.000 nhân dân tệ (2.900 USD), Tesla Trung Quốc đã bác bỏ thông tin này hôm 15-5, nhưng đồng thời siết chặt các ưu đãi tài chính như chương trình vay ưu đãi lãi suất thấp.

Các hãng như Zeekr và Avatr cũng giảm ưu đãi vay 0% lãi suất. Leapmotor và một số nhà sản xuất khác hiện cũng đang cân nhắc tăng giá.

Nguyên nhân chính của làn sóng tăng giá là chi phí chuỗi cung ứng leo thang. Giá lithium carbonate - dùng sản xuất pin - đã tăng từ 75.000 nhân dân tệ (11.000 USD)/tấn vào tháng 7-2025 lên gần 200.000 nhân dân tệ (29.400 USD)/tấn chưa đầy một năm sau. Tính tới ngày 15-5, giá hợp đồng tương lai khoảng 194.000 nhân dân tệ (28.500 USD)/tấn.

Đồng thời, sự bùng nổ AI tạo sinh khiến năng lực sản xuất chip bị dồn sang máy chủ AI, làm thiếu hụt chip nhớ cho ô tô. Giá chip nhớ ô tô đã tăng khoảng 180% trong 3 tháng qua, trong khi bộ nhớ DDR5 cao cấp tăng hơn 300%.

Riêng việc tăng giá chip đã khiến chi phí sản xuất một chiếc xe thông minh tăng thêm từ 3.000 nhân dân tệ (400 USD) tới 7.000 nhân dân tệ (1.000 USD). Ngoài ra, giá nhôm và đồng cũng tăng mạnh. Giá nhôm đã vượt 25.000 nhân dân tệ (3.700 USD)/tấn và đồng đạt 100.000 nhân dân tệ (14.700 USD)/tấn, khiến chi phí nguyên liệu của một mẫu ô tô điện cỡ trung tăng khoảng 1.800 nhân dân tệ (300 USD).

Xe Trung Quốc sẽ phải tìm thế mạnh cạnh tranh khác ngoài giá bán siêu rẻ để khẳng định chỗ đứng trên thị trường quốc tế. Ảnh: Hoàng Linh

Tác động cộng dồn của các chi phí này đang gây áp lực lớn cho ngành ô tô Trung Quốc sau nhiều năm chiến tranh giá. Dữ liệu từ Hiệp hội Xe du lịch Trung Quốc (CPCA) cho thấy biên lợi nhuận ngành ô tô nội địa nước này giảm xuống còn 3,2% trong quý I-2026; riêng giai đoạn tháng 1-2 chạm mức thấp nhất trong 10 năm là 2,9%. Tổng lợi nhuận ngành quý I-2026 giảm 18% so với cùng kỳ, còn 78,4 tỷ nhân dân tệ (11,5 tỷ USD).

Tổng Thư ký CPCA Cui Dongshu cho biết, các hãng xe năng lượng mới cao cấp với biên lợi nhuận trên 20% vẫn có thể hấp thụ phần nào cú sốc chi phí, nhưng các nhà sản xuất phân khúc trung cấp và phổ thông đang gặp khó khăn khi lợi nhuận gần sát điểm hòa vốn.

Nhìn chung, cuộc đua giảm giá của các nhà sản xuất ô tô năng lượng mới Trung Quốc đang đi vào hồi kết, buộc mỗi hãng phải tìm hướng phát triển riêng để thích nghi với bối cảnh mới.

Làn sóng tăng giá cũng được dự báo sẽ sớm tác động tới thị trường nước ta. Hiện nay, số hãng ô tô Trung Quốc hiện diện trong nước đã rất đông đảo, gồm BYD, SAIC (MG), GWM (Haval và Tank), Wuling, BAIC, Dongfeng, Chery (OMODA & JAECOO), Aion, hệ thống Geely (bao gồm cả Zeekr, Lynk & Co và Lotus)…