Xe tăng chủ lực T-90M, bước đột phá giúp Nga tiến gần chuẩn tăng chiến đấu hiện đại

Trong suốt thời gian dài sau khi Liên Xô tan rã, lực lượng thiết giáp Nga chủ yếu dựa vào các phiên bản nâng cấp của xe tăng chủ lực T-72 và T-80.

Dù được cải tiến liên tục, các dòng xe này vẫn mang nhiều hạn chế của thiết kế cũ, đặc biệt về khả năng bảo vệ và tác chiến điện tử.

Chính vì vậy, Nga phát triển xe tăng chủ lực T-90M Proryv với mục tiêu tạo ra một mẫu xe tăng hiện đại hơn đáng kể nhưng vẫn tận dụng được nền tảng kỹ thuật sẵn có để giảm chi phí sản xuất.

Trong tiếng Nga, “Proryv” có nghĩa là “đột phá”, phản ánh tham vọng của Moskva khi phát triển biến thể này.

T-90M không phải nâng cấp nhỏ mà là gói hiện đại hóa toàn diện, được xem là phiên bản mạnh nhất của dòng T-90.

Khác biệt lớn nhất của T-90M nằm ở tháp pháo hoàn toàn mới. Thiết kế này cải thiện đáng kể khả năng bảo vệ và tối ưu không gian bên trong cho kíp lái.

Một phần đạn dược được chuyển ra khoang chứa phía sau tháp pháo với các tấm thoát nổ, nhằm giảm nguy cơ phát nổ dây chuyền khi xe bị xuyên giáp.

Đây được xem là thay đổi rất quan trọng bởi các xe tăng Liên Xô trước đây thường bị chỉ trích vì đặt đạn trong thân xe, khiến tháp pháo có thể bị hất tung nếu kho đạn phát nổ.

T-90M được trang bị giáp phản ứng nổ Relikt thế hệ mới, có khả năng chống đạn xuyên giáp động năng và tên lửa chống tăng tốt hơn nhiều loại giáp đời cũ.

Các khối giáp được bố trí dày quanh tháp pháo và thân xe, tạo nên hình dáng góc cạnh đặc trưng.

Ngoài giáp phản ứng nổ, nhiều xe còn được lắp giáp lồng chống UAV cảm tử và đạn chống tăng tấn công từ trên cao.

Điều này phản ánh thực tế chiến trường hiện đại, nơi UAV đã trở thành mối đe dọa đặc biệt nguy hiểm với xe tăng.

T-90M sử dụng pháo nòng trơn 125 mm 2A46M-5 cải tiến, có độ chính xác cao hơn các phiên bản trước.

Hệ thống này có thể bắn đạn xuyên giáp động năng mới, đạn nổ mạnh chống tăng và tên lửa chống tăng dẫn đường Refleks.

Xe cũng được trang bị hệ thống điều khiển hỏa lực Kalina hiện đại hơn, tích hợp kính ngắm ảnh nhiệt cho trưởng xe và pháo thủ. Điều này cho phép T-90M phát hiện, theo dõi và tấn công mục tiêu hiệu quả cả ngày lẫn đêm.

Một ưu thế lớn khác của T-90M là khả năng tác chiến “hunter-killer”, nghĩa là trưởng xe có thể độc lập tìm mục tiêu mới trong khi pháo thủ đang tấn công mục tiêu khác.

Đây là tính năng vốn phổ biến trên xe tăng phương Tây hiện đại nhưng trước đây còn hạn chế trên nhiều xe tăng Nga.

Xe tăng chủ lực T-90M sử dụng động cơ diesel V-92S2F công suất khoảng 1.130 mã lực, cho tốc độ tối đa khoảng 60 km/h trên đường bằng.

Dù không nhanh như T-80BVM dùng turbine khí, T-90M có ưu thế lớn về mức tiêu thụ nhiên liệu và độ tin cậy hậu cần.

Ngoài ra, xe còn được tích hợp hệ thống liên lạc kỹ thuật số mới, hệ thống định vị vệ tinh và nhiều thiết bị điện tử cải tiến nhằm nâng cao khả năng phối hợp tác chiến.

Giới quân sự Nga đánh giá T-90M là bước tiến quan trọng nhất của lực lượng thiết giáp nước này kể từ sau thời Liên Xô.

Trong khi xe tăng chủ lực T-14 Armata quá đắt đỏ và chưa thể sản xuất quy mô lớn, T-90M được xem là giải pháp cân bằng hơn giữa công nghệ và khả năng triển khai thực tế.

Dù vậy, T-90M vẫn không hoàn toàn thoát khỏi triết lý thiết kế cũ của Liên Xô. Không gian bên trong xe vẫn khá chật, trong khi hệ thống bảo vệ chủ động hiện đại như Arena-M chưa được triển khai rộng rãi trên mọi xe.

Trong bối cảnh chiến tranh hiện đại đòi hỏi xe tăng phải liên tục thích nghi trước UAV, tên lửa chống tăng và pháo chính xác cao, T-90M vẫn được xem là nỗ lực lớn nhất của Nga nhằm đưa lực lượng thiết giáp tiến gần hơn tiêu chuẩn xe tăng chiến đấu hiện đại thế hệ mới.