Xe tăng Nga sắp có thêm 'đôi mắt và nắm đấm' từ UAV FPV

Ông Dmitry Kuzyakin, nhà thiết kế chính tại Trung tâm Giải pháp Không người lái Tích hợp cho biết, các lực lượng Nga đã thử nghiệm những phương tiện bọc thép có khả năng mang và phóng UAV FPV, thậm chí khi đang di chuyển. Nếu được triển khai thực tế, kíp lái xe tăng có thể phóng UAV từ bên trong phương tiện để trinh sát hoặc tấn công mục tiêu ở khoảng cách xa mà không cần trực tiếp rời khỏi xe.

Xe tăng T-90M của Nga trong quá trình triển khai tác chiến tại Ukraina. (Ảnh: MW)

Xe tăng không chỉ còn là pháo và giáp

Ý tưởng này phản ánh xu hướng ngày càng rõ trên chiến trường hiện đại, khi UAV đang được tích hợp sâu hơn vào hoạt động của lực lượng thiết giáp.

Khả năng mang theo UAV có thể giúp xe tăng mở rộng đáng kể phạm vi quan sát và tấn công vượt ra ngoài tầm nhìn trực tiếp của pháo chính. Thay vì phải tự phát hiện mục tiêu bằng các cảm biến trên xe, kíp lái có thể sử dụng UAV để quan sát khu vực phía trước, tìm kiếm mục tiêu hoặc đánh giá tình hình chiến trường trong khi vẫn được bảo vệ bởi lớp giáp của xe tăng.

Việc tích hợp UAV cũng được xem là một trong những đặc điểm quan trọng của xe tăng chiến đấu chủ lực thế hệ thứ tư. Trung Quốc hiện đã phát triển Type 100, mẫu xe tăng thế hệ mới được thiết kế để phối hợp chặt chẽ với UAV và sử dụng dữ liệu mục tiêu do UAV cung cấp để hỗ trợ khai hỏa gián tiếp.

Trong khi đó, chương trình xe tăng thế hệ thứ tư T-14 của Nga đã bị đình trệ đáng kể. Các lực lượng Nga hiện vẫn dựa chủ yếu vào những dòng xe tăng như T-72, T-80 và T-90, vốn có nguồn gốc thiết kế từ T-64, mẫu xe tăng được đưa vào sử dụng từ năm 1964.

Ngành công nghiệp quốc phòng Nga đã chứng minh khả năng tiếp tục hiện đại hóa các dòng xe tăng này bằng cách tích hợp nhiều hệ thống phụ mới. Những phương tiện này cũng được đánh giá là có mức độ tự động hóa cao hơn so với nhiều mẫu xe tăng phương Tây.

UAV FPV đang thay đổi cách xe tăng chiến đấu

Kể từ khi xung đột Nga Ukraine bùng phát trên quy mô toàn diện, UAV FPV đã trở thành một trong những mối đe dọa đáng kể nhất đối với xe tăng và các phương tiện bọc thép.

Với chi phí thấp hơn nhiều loại vũ khí dẫn đường truyền thống, UAV FPV có thể được sử dụng để tấn công xe tăng, xe chiến đấu bộ binh và nhiều mục tiêu khác. Việc loại vũ khí này được sử dụng rộng rãi đã buộc cả Nga và Ukraine phải tăng cường các biện pháp bảo vệ phương tiện, từ bổ sung giáp và kết cấu che chắn cho tới trang bị hệ thống tác chiến điện tử nhằm chống UAV.

Việc đưa UAV FPV lên chính xe tăng có thể tạo ra một cách tiếp cận khác: thay vì chỉ tìm cách bảo vệ xe tăng trước UAV, xe tăng có thể trở thành một phương tiện mang theo và triển khai UAV của riêng mình.

Tuy nhiên, ông Kuzyakin cho rằng không nên đánh giá quá cao vai trò của UAV FPV. Theo ông, hiệu quả của loại vũ khí này phụ thuộc lớn vào điều kiện chiến thuật, đặc biệt là khi chiến tuyến tương đối ổn định.

Khi hai bên duy trì các vị trí cố định trong thời gian dài, UAV có điều kiện liên tục quan sát và tấn công mục tiêu trong khu vực giao tranh. Nhưng khi chiến sự chuyển sang trạng thái cơ động, tình hình có thể thay đổi nhanh chóng.

"Nếu các hoạt động tác chiến bắt đầu và đường tiếp xúc bị phá vỡ, máy bay không người lái truyền thống sẽ không còn là vũ khí tối thượng nữa", ông Kuzyakin nhận định.

Theo ông, khi một lực lượng xuyên thủng tuyến phòng thủ và nhanh chóng tiến sâu vào hậu phương đối phương, việc duy trì hoạt động của UAV sẽ trở nên khó khăn hơn. Trong tình huống đó, các phương tiện truyền thống như xe tăng, pháo binh và trực thăng tấn công có thể một lần nữa đóng vai trò quan trọng.

Xe tăng có thể trở thành trung tâm điều khiển UAV

UAV FPV phát huy hiệu quả nhất khi được kết nối với một mạng lưới trinh sát và tấn công rộng lớn. Người điều khiển cần có liên kết thông tin ổn định, dữ liệu mục tiêu và đủ thời gian để phát hiện, xác định cũng như tấn công đối phương.

Những điều kiện này có thể bị phá vỡ khi chiến trường thay đổi nhanh chóng. Tác chiến điện tử, sự cơ động của lực lượng hai bên và những thay đổi liên tục về vị trí mục tiêu đều có thể ảnh hưởng đến hiệu quả của UAV.

Điều đó không đồng nghĩa UAV sẽ mất vai trò trong chiến tranh cơ động. Kuzyakin cho rằng chúng cần được sử dụng song song với các hệ thống vũ khí truyền thống thay vì thay thế hoàn toàn xe tăng, pháo binh hay máy bay.

Nga được cho là đã phát triển các UAV tấn công chuyên dụng cùng những phương án tác chiến dành cho môi trường cơ động, trong đó UAV phối hợp với xe tăng, máy bay và pháo binh để tạo thành một mạng lưới chiến đấu thống nhất.

Ông Kuzyakin lấy các hoạt động của lực lượng Nga trong giai đoạn đầu chiến dịch quân sự năm 2022 làm ví dụ. Theo ông, một số đơn vị Nga đã tiến công với sự hỗ trợ của các kíp điều khiển UAV FPV cơ động, cho thấy máy bay không người lái có thể đi cùng lực lượng thiết giáp thay vì chỉ hoạt động từ những vị trí cố định.