Anh đề xuất gắn hợp tác quốc phòng với quyền tiếp cận thị trường EU

Theo tờ The Telegraph ngày 9-8, Thủ tướng Anh Andy Burnham đã trình bày một kế hoạch nhằm mở rộng khả năng răn đe hạt nhân của Anh tại châu Âu, đổi lại quyền tiếp cận Thị trường chung của Liên minh châu Âu (EU) cho hàng hóa của nước này.

Anh đang tìm kiếm quyền tiếp cận thị trường chung EU đối với hàng hóa bằng việc mở rộng “ô hạt nhân” tới một số quốc gia châu Âu hiện không thuộc NATO. Ảnh: Reuters

Kế hoạch do cựu nghị sĩ đảng Bảo thủ Nick Boles đề xuất, hướng tới xây dựng một khuôn khổ hợp tác mới kết nối thương mại với an ninh, quốc phòng giữa Anh và châu Âu.

Theo đề xuất, Anh sẽ cam kết dành 3,5% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) cho quốc phòng và mở rộng “ô hạt nhân” tới một số quốc gia châu Âu hiện không thuộc NATO và chưa nằm trong phạm vi bảo vệ của lực lượng răn đe hạt nhân Trident của Anh. Ukraine, Thụy Sĩ, Na Uy và các nước Tây Balkan nằm trong số những quốc gia được đề xuất tham gia khuôn khổ này.

Đổi lại, Anh sẽ tìm kiếm quyền tiếp cận thị trường chung EU đối với hàng hóa mà không phải chấp nhận nguyên tắc tự do đi lại hoặc gia nhập khu vực đồng euro.

Ông Boles cho rằng châu Âu cần một mô hình hợp tác mới trong bối cảnh ngày càng xuất hiện những lo ngại về mức độ cam kết lâu dài của Mỹ đối với an ninh khu vực. Theo ông, London khó có thể thuyết phục EU nhượng bộ về thương mại nếu chỉ đàm phán vấn đề tiếp cận thị trường. Thay vào đó, Anh cần đưa ra một đề xuất rộng hơn, gắn lợi ích kinh tế với những thách thức lớn mà châu Âu đang đối mặt, trong đó có Ukraine và an ninh khu vực.

Tờ Telegraph trước đó đưa tin Chính phủ Anh đang tìm kiếm một cơ chế giúp hàng hóa nước này tiếp cận thuận lợi hơn Thị trường chung EU. Tuy nhiên, Brussels được cho là không muốn dành cho Anh những ưu đãi tương tự một quốc gia thành viên khi London vẫn đứng ngoài EU.

Một nguồn tin Chính phủ Anh cho biết các đề xuất tăng cường hợp tác giữa London và Brussels đang được xây dựng và dự kiến được thảo luận vào cuối năm nay.

Thủ tướng Anh đang nỗ lực “củng cố những tiến bộ đạt được trong các cuộc đàm phán hiện nay giữa Anh và EU” do người tiền nhiệm Keir Starmer khởi xướng. Tuy nhiên, chưa rõ ông có tiếp tục duy trì các “lằn ranh đỏ” của người tiền nhiệm hay không, trong bối cảnh đảng Lao động đang xây dựng cương lĩnh cho cuộc bầu cử sắp tới, trong đó vẫn loại trừ khả năng Anh trở lại cơ chế tự do đi lại, Thị trường chung hoặc Liên minh thuế quan của EU.

Đề xuất của ông Boles cho thấy an ninh và quốc phòng có thể trở thành một yếu tố mới trong nỗ lực định hình lại quan hệ Anh - EU sau Brexit, giữa lúc châu Âu đẩy mạnh xây dựng năng lực tự bảo đảm an ninh và London tìm kiếm một quan hệ kinh tế gần gũi hơn với khối.

Anh đề xuất gắn hợp tác quốc phòng, mở rộng răn đe hạt nhân tại châu Âu, đổi lấy quyền tiếp cận Thị trường chung EU cho hàng hóa. Nỗ lực định hình lại quan hệ hậu Brexit.