Xe tự hành Perseverance của NASA lập kỷ lục về quãng đường di chuyển ngoài hành tinh

Thành tích 45,22 km có được nhờ hệ thống điều hướng tự động AutoNav, công nghệ đã hỗ trợ robot thực hiện hơn 90% hành trình mà không cần con người điều khiển chi tiết từng bước.

Tàu thăm dò sao Hỏa Perseverance của NASA. (Ảnh: NASA)

Ngày 11/10, trong ngày sao Hỏa thứ 2.006 của sứ mệnh, Perseverance vượt qua kỷ lục 45,16 km do tàu tự hành Opportunity thiết lập trước đó. Perseverance đạt cột mốc này sau khoảng 5,5 năm hoạt động, trong khi Opportunity cần gần 15 năm để tích lũy quãng đường tương đương.

Thành tích mới cho thấy những tiến bộ đáng kể trong công nghệ điều hướng tự động, giúp các phương tiện thám hiểm có thể di chuyển xa hơn trên địa hình phức tạp mà không phải liên tục chờ chỉ dẫn từ Trái Đất.

Yếu tố quan trọng đứng sau kỷ lục của Perseverance là AutoNav, hệ thống cho phép xe tự hành nhận diện chướng ngại vật, phân tích địa hình và lựa chọn tuyến đường phù hợp trong quá trình di chuyển.

Thông qua các camera tích hợp, robot chụp ảnh khu vực xung quanh, xây dựng bản đồ 3 chiều về những nguy cơ tiềm ẩn rồi tìm đường an toàn giữa các điểm định vị do các kỹ sư trên Trái đất xác định. Nhờ vậy, Perseverance có thể tự đưa ra nhiều quyết định lái xe mà không cần chờ lệnh điều khiển chi tiết cho từng đoạn đường. NASA mô tả khả năng này là quá trình "suy nghĩ trong khi lái xe".

Theo NASA, AutoNav đã hỗ trợ hơn 90% tổng quãng đường Perseverance di chuyển. Trong khi đó, hệ thống điều hướng tự động trên Opportunity chỉ đảm nhiệm khoảng 5% hành trình, cho thấy bước tiến lớn về khả năng tự vận hành của các robot thám hiểm sao Hỏa.

Perseverance có thể di chuyển tới 412 m trong 1 ngày sao Hỏa. Phần mềm điều hướng của xe xử lý khoảng 600.000 điểm đo trong mỗi lần quan sát địa hình, vượt xa con số 20 điểm mà Sojourner, tàu tự hành sao Hỏa đầu tiên của NASA sử dụng.

Kỷ lục mới được thiết lập sau khi Perseverance hoàn thành thêm một chặng đường dài khoảng 91,31 m, vượt qua thành tích trước đó của Opportunity.

Steven Lee, quản lý dự án các tàu tự hành Curiosity và Perseverance tại Phòng thí nghiệm Sức đẩy Phản lực của NASA, cho biết nhiệm vụ ban đầu chỉ yêu cầu Perseverance di chuyển tối đa khoảng 19,96 km. Tuy nhiên, xe đã vượt xa mục tiêu này.

Ông cho biết các hệ thống di chuyển vẫn hoạt động tốt và kết quả thử nghiệm độ bền trên mặt đất rất khả quan. Vì vậy, nhóm vận hành kỳ vọng Perseverance sẽ tiếp tục lập thêm những kỷ lục mới trong nhiều năm tới.

NASA gần đây đã phê duyệt đợt gia hạn nhiệm vụ đầu tiên cho Perseverance. Theo kế hoạch, xe tự hành sẽ tiếp tục khám phá khu vực miệng hố va chạm Jezero đến khoảng cuối năm 2028. Hiện Perseverance đang di chuyển qua khu vực Lac de Charmes, hướng tới Idubi. Các nhà khoa học hy vọng khu vực này có thể lưu giữ bằng chứng về những hệ thống thủy nhiệt cổ đại, hình thành khi nước nóng tương tác với các loại đá xung quanh.

Những hệ thống như vậy có thể cung cấp manh mối về điều kiện môi trường từng tồn tại trên sao Hỏa, đặc biệt là khả năng nơi đây từng có những điều kiện phù hợp cho sự sống của vi sinh vật.

Trong quá trình khảo sát miệng hố Jezero, Perseverance đã thu thập 29 mẫu đá và đất từ nhiều môi trường địa chất khác nhau, bao gồm khu vực lòng hồ cổ, đồng bằng châu thổ của một dòng sông đã biến mất và vành miệng hố va chạm.

Một số loại đá tại đây được ước tính có niên đại khoảng 4 tỷ năm. Theo NASA, địa hình cổ xưa này có thể bảo tồn những dấu vết địa chất mà trên Trái đất đã bị xói mòn hoặc biến đổi bởi hoạt động kiến tạo mảng qua hàng tỷ năm.

Trước đó, Perseverance từng phát hiện một dấu hiệu sinh học tiềm năng trong mẫu đá mang tên Cheyava Falls. Phát hiện này mới chỉ gợi ý khả năng tồn tại sự sống cổ đại, chưa phải bằng chứng xác nhận sao Hỏa từng có sự sống.

Perseverance cũng đã vượt qua tổng quãng đường di chuyển của các xe tự hành trên Mặt Trăng trong những sứ mệnh Apollo 17 của Mỹ và Lunokhod 2 của Liên Xô.