Xét xử cựu Thứ trưởng nhận hối lộ: 'Không chi tiền, hồ sơ của doanh nghiệp sẽ bị ngâm đến 2 năm'
Tại phiên tòa xét xử cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan, có bị cáo khai nếu doanh nghiệp không chi tiền "bôi trơn", hồ sơ xin cấp phép hoạt động đưa người lao động đi có thể bị "ngâm" từ 8 tháng đến một năm, thậm chí hai năm.
Quy định một tháng, nhưng bị "ngâm" rất lâu
Ngày 19/8, phiên tòa sơ thẩm xét xử cựu Thứ trưởng Bộ Lao động Thương binh và xã hội (cũ) Nguyễn Bá Hoan và 27 bị cáo trong vụ án Đưa, Nhận hối lộ, Môi giới hối lộ, Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng, tiếp tục phần xét hỏi.
Cụ thể, phiên tòa xét hỏi với bị cáo phạm tội Môi giới hối lộ là Nguyễn Lâm Sơn - Giám đốc Công ty Luật TNHH Thành Đô, trường hợp duy nhất trong vụ án phạm tội danh trên.
Theo cáo trạng, do các doanh nghiệp phản ánh bị gây khó khăn kéo dài thời gian cấp phép nên Sơn đã móc nối với Nguyễn Thành Hưng và Phan Thị Thu Trang (đều là cựu cán bộ của Cục Quản lý lao động ngoài nước, Bộ LĐTB&XH) để làm trung gian nhận tiền của doanh nghiệp, sau đó đưa tiền cho những người này để "chạy giấy phép trọn gói".

28 bị cáo tại phiên tòa (Ảnh: Phùng Anh).
Sơn bị cáo buộc đã nhận tổng cộng hơn 11 tỷ đồng từ 13 hồ sơ của các doanh nghiệp. Tại tòa, bị cáo Sơn thừa nhận hành vi và khai mình làm "dịch vụ" hỗ trợ doanh nghiệp xin cấp giấy phép. "Mỗi một bộ hồ sơ cấp phép, bị cáo thu của doanh nghiệp từ 650 triệu đồng đến hơn 1 tỷ đồng", Sơn khai.
Theo Sơn, số tiền doanh nghiệp đưa không chỉ để thực hiện các thủ tục pháp lý mà còn bao gồm khoản "chi phí ngoài". Thấy vậy, chủ tọa liền hỏi: "Chi phí ngoài là chi phí gì?".
Sơn đáp, đó là khoản tiền để "bôi trơn", đưa cho một số cán bộ có trách nhiệm trong lĩnh vực cấp phép tại Cục Quản lý lao động ngoài nước.
Sơn phân trần, thực tế nhiều năm qua, doanh nghiệp muốn được cấp phép hoạt động trong lĩnh vực đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài phải "chi một khoản" cho cán bộ của Cục thì hồ sơ mới được thông qua.
"Nếu không chi thì hồ sơ gửi lên Cục sẽ bị ngâm từ 8 tháng đến một năm, có hồ sơ đến hai năm. Trong thời gian đó doanh nghiệp vẫn phải bỏ chi phí để duy trì hoạt động, chờ cấp phép nên rất tốn kém", Sơn trình bày.
Theo bị cáo, chính vì vậy doanh nghiệp chấp nhận bỏ tiền, gọi là "chi phí cơ hội", để được cấp phép sớm và đưa doanh nghiệp vào hoạt động.
Sơn nói thêm rằng, dù hồ sơ không có sai sót, doanh nghiệp vẫn phải chi tiền để được cấp phép đúng thời hạn. "Nếu như một hồ sơ không có tác động ấy, tức là không liên hệ với chuyên viên ấy, thì thường là sẽ không nhận được các văn bản hoặc là những thiếu sót trong hồ sơ để bổ sung cho kịp thời", Sơn khai.
Quy định 5 triệu đồng, thu tới 1 tỷ đồng
Chủ tọa tiếp tục làm rõ số tiền Sơn thu của doanh nghiệp và khoản tiền bị cáo thực tế chuyển cho những người có liên quan.
Đáng chú ý, lời khai của bị cáo Sơn còn cho biết số tiền doanh nghiệp phải bỏ ra cho một hồ sơ cao hơn rất nhiều lần so với khoản lệ phí, chi phí theo quy định. Mặc dù, chi phí theo quy định để cấp phép một bộ hồ sơ khoảng 5 triệu đồng, trong khi Sơn thu của doanh nghiệp từ 650 triệu đến 1,05 tỷ đồng/hồ sơ (gấp 210 lần so với mức theo quy định).
Theo lời khai của Sơn, sau khi nhận tiền từ doanh nghiệp, bị cáo phải chi theo mức đã thỏa thuận với Nguyễn Thành Hưng (cán bộ Văn phòng Cục Quản lý lao động ngoài nước) là 400 triệu đồng cho mỗi hồ sơ cấp mới. Đối với hồ sơ cấp đổi giấy phép, mức chi là 100 triệu đồng/hồ sơ.
Sơn khai trong quá trình tiếp xúc, làm thủ tục xin cấp phép cho doanh nghiệp, bị cáo gặp Hưng và thống nhất mức "chi phí" 400 triệu đồng/hồ sơ. Sau đó, Sơn gặp Phan Thị Thu Trang, cũng là cán bộ Cục Quản lý lao động ngoài nước và tiếp tục chi tiền theo mức đã thống nhất.
Bị cáo đã gặp, đưa cho Trang chi phí để cấp phép 3 bộ hồ sơ, tổng cộng 1,2 tỷ đồng. Bị cáo cũng đưa cho Hưng chi phí cấp phép hồ sơ mới mức 400 triệu đồng/bộ và một hồ sơ cấp đổi mức 100 triệu đồng.
Chủ tọa tiếp tục hỏi Sơn về cách thức giao nhận tiền. Bị cáo khai địa điểm đưa tiền không cố định, tùy hoàn cảnh. Có lúc Sơn giao tiền tại quán cà phê, nhưng đa số đến tận nhà Hưng để đưa.
Theo cáo trạng, từ việc làm trung gian "chạy giấy phép", Sơn đã nhận tổng cộng hơn 11 tỷ đồng từ 13 doanh nghiệp với 14 giấy phép. Trong số này, Sơn đã chuyển cho Nguyễn Thành Hưng 4,1 tỷ đồng và đưa Phan Thị Thu Trang 1,2 tỷ đồng.
Ngoài ra, bị cáo khai đã sử dụng khoảng 252 triệu đồng để nộp lệ phí và chi cho một số cá nhân khi kiểm tra tại doanh nghiệp. Sau khi trừ các khoản đã chi, Sơn hưởng lợi gần 6 tỷ đồng.
Sơn khai số tiền thu được từ doanh nghiệp được sử dụng cho nhiều khoản, trong đó có chi phí hoạt động của công ty luật, trả lương nhân viên và các chi phí ngoài khá.
Cuối phần xét hỏi, Sơn nói trong vai trò một người làm nghề tư vấn pháp luật, việc mình vi phạm pháp luật ngay trong hoạt động nghề nghiệp khiến bị cáo "vô cùng đau xót".
"Bị cáo đã thành khẩn khai báo và nỗ lực khắc phục toàn bộ hậu quả", Sơn trình bày trước tòa.
Theo cáo trạng, từ năm 2017 - 2025, các bị cáo thuộc Cục Quản lý lao động ngoài nước đã nhận hơn 9 tỷ đồng để thẩm định hồ sơ, cấp 29 giấy phép cho 28 doanh nghiệp.
Trong đó, Nguyễn Thành Hưng nhận 7,7 tỷ đồng, Phan Thị Thu Trang nhận 1,2 tỷ đồng và cựu Cục trưởng Tống Hải Nam nhận 100 triệu đồng.
