Xóa mù thời 4.0

Một giờ học của lớp Xóa mù chữ tại Trường Tiểu học số 1 Mường Mươn.

Lớp học được tổ chức từ ngày 8/9/2025, với 18 học viên thuộc 2 bản Mường Mươn 1, Mường Mươn 2 tham gia. Để đảm bảo phù hợp với đặc thù sinh hoạt của học viên, lịch học được trường bố trí vào các buổi tối (từ chủ nhật - thứ 5 hàng tuần). Đặc biệt, trước bối cảnh hội nhập và phát triển các nền tảng số như hiện nay, nhà trường đã cho học viên đăng ký và bố trí mỗi tuần 1 buổi dạy tin học cơ bản và tiếp cận công nghệ cho học viên. Vì vậy, mỗi tối, lớp học không chỉ có tiếng ê a đánh vần đơn thuần, mà còn vang lên tiếng lách cách từ những đôi tay chai sần “mổ cò” trên bàn phím máy tính của các cô, các chú U60 những ngày đầu chinh phục công nghệ số…

Hơn 19 giờ, ông Quàng Văn Yêu, bản Mường Mươn 1 vội vã buông bát đũa, giục vợ: “Bà ơi, nhanh tay lên cho kịp giờ, hôm nay cô giáo bảo được học máy tính đấy!”. Bà Quàng Thị Hồng (vợ ông Yêu) dọn vội mâm cơm, rồi cẩn thận kiểm tra lại đồ dùng học tập. Hai vợ chồng già tất tả lên xe, băng qua con đường dốc hướng về phía ánh điện rực sáng của điểm trường trung tâm.

Đúng 19 giờ 30 phút, tiếng chuông báo hiệu giờ học vang lên, 18/18 học viên đã có mặt đông đủ. Dưới ánh đèn điện sáng choang của phòng máy tính hiện đại, những học viên vốn chỉ quen với cán cuốc, lưỡi cày nay lại bắt đầu chạm tay vào thế giới hiện đại, chinh phục những “con chữ số”.

Ông Yêu và bà Hồng đã từng học hết chương trình Tiểu học, rồi phải nghỉ để lên nương phụ giúp gia đình. Quá nửa cuộc đời không động đến sách vở, quay vần với cuộc sống mưu sinh nên đến giờ cả ông và bà đều quên hết mặt chữ. Nay các con trưởng thành, dựng vợ gả chồng, ông bà mới có thời gian quay lại lớp học, với quyết tâm để mình không bị tụt hậu.

“Giờ đi đâu cũng thấy cần chữ, không học thì ra ngoài ngại với mọi người, làm gì cũng bất tiện. Được các cấp quan tâm tổ chức lớp học như thế này, vợ chồng tôi bảo nhau phải cố gắng. Phấn khởi nhất là được học máy tính, học vào mạng xã hội, bổ ích lắm!”, ông Yêu bộc bạch.

Khác với lớp học XMC thông thường chỉ có bảng đen và phấn trắng, giờ học Tin học lúc nào cũng nhộn nhịp và đầy hào hứng. Lần đầu tiên được chạm tay vào bàn phím, nhìn màn hình sáng lên trước mắt, bà Lò Thị Nhung, bản Mường Mươn 2 không giấu được sự thích thú. Từ việc làm quen với máy tính, tập gõ những dòng chữ đầu tiên, đến việc biết mở một ứng dụng, tiếp cận các nền tảng số… tất cả đều mới mẻ với bà.

Đôi bàn tay vốn thô ráp vì sương gió giờ đây lóng ngóng tập gõ tên mình trên văn bản Word và tìm hiểu về các nền tảng số. Song, mỗi giờ học, bà Nhung đều chăm chú lắng nghe và cẩn thận thực hành theo từng hướng dẫn của giáo viên giảng dạy. Bà Nhung chia sẻ: “Ngày trước thấy con đi học tin học mình không hiểu là cái gì. Giờ được thầy cô chỉ dạy, tôi mới biết máy tính hay lắm. Đến nay, không chỉ biết viết chữ trên giấy, tôi còn biết gõ tên mình trên máy tính; biết vào các trang xem thông tin, bắt nhịp được với xã hội bây giờ, tôi vui lắm!”.

Còn theo ông Cà Văn Khánh, bản Mường Mươn 1 chia sẻ, không chỉ tiếp thu được nhiều kiến thức mới, lớp học mang lại sự thay đổi tích cực trong nếp sinh hoạt của nhiều gia đình. Ông Khánh cho biết, riêng bản Mường Mươn 1 hiện có 11 người theo học lớp này. Trước kia, tối đến đàn ông thường hay tụ tập uống rượu, có nhà thì đi ngủ sớm. Song từ ngày có lớp, ai cũng chăm chỉ đi học, không nghỉ buổi nào.

Gắn bó với lớp XMC ngay từ những ngày đầu, cô Lò Thị Hồng, giáo viên Tin học nhớ lại: “Những buổi đầu tiếp cận máy tính, bà con lóng ngóng và nhiều người cũng lo lắng lắm. Có người không dám chạm vào vì sợ làm hỏng máy của trường. Chúng tôi phải động viên bà con tự tin, cầm tay từng người, hướng dẫn cách di chuột, cách bật nguồn… Đến giờ thì cơ bản đều thành thạo hết rồi!”.

Cô giáo Lò Thị Hồng hướng dẫn học viên sử dụng máy tính, tiếp cận các nền tảng số.

Cũng theo cô Hồng chia sẻ, thông thường, giảng dạy tin học cho học sinh tiểu học đã khó, phổ cập cho người lớn ở lớp XMC còn vất vả hơn. Thế nhưng, khi nhìn sự tò mò, hào hứng và đầy quyết tâm của học viên, cô lại có thêm động lực để cố gắng. Nhiều tối, đã hết giờ mà học viên vẫn hào hứng muốn học hỏi thêm, cô Hồng và các thầy cô được giao nhiệm vụ đều nán lại để giải đáp cho bà con.

Cô giáo Phạm Thị Ngân, Hiệu trưởng Trường Tiểu học số 1 Mường Mươn cho biết, để đảm bảo chương trình giảng dạy, nhà trường phân công 1 giáo viên chủ nhiệm và 4 giáo viên phụ trách các môn học. Năm nay, lớp học được tổ chức ngay tại điểm trường trung tâm nên đảm bảo mọi điều kiện về cơ sở vật chất giảng dạy, bao gồm cả phòng tin học. Đây là lợi thế lớn, giúp bà con đi lại thuận tiện, yên tâm theo học lâu dài. “Không chỉ dừng lại ở việc biết đọc, biết viết, người học còn được trang bị những kỹ năng cơ bản để tiếp cận thông tin, sử dụng các nền tảng số. Đây là yêu cầu cấp thiết trong đời sống hiện nay, nhằm giúp bà con bắt kịp công nghệ phục vụ nâng cao hiệu quả sản xuất, giao thương, nhất là tiếp cận dịch vụ công” - cô Ngân chia sẻ.

Suốt nhiều tháng qua, đa phần những buổi học “xóa mù số” ở Mường Pồn chỉ kết thúc khi đồng hồ đã điểm qua 22 giờ đêm. Các ngả đường từ trường về bản chìm trong màn đêm tĩnh mịch. Thế nhưng, Trường Tiểu học số 1 Mường Mươn vẫn sáng đèn. Với sự nỗ lực của thầy cô, cùng tinh thần học tập chăm chỉ, bền bỉ của các học viên, ánh sáng từ lớp học XMC đang thắp sáng niềm tin và khát khao đổi đời bằng công nghệ cho đồng bào biên giới. Để mỗi phím bấm máy tính hôm nay sẽ mở ra những cánh cửa ấm no cho ngày mai…

Hà Linh