Xu hướng quản trị công nghệ tại Đông Nam Á: Tăng cường đối thoại chính sách và hợp tác khu vực

Sáng ngày 09/4/2026, tại Hà Nội, Học viện Chính sách và Phát triển phối hợp với Viện Nghiên cứu Công nghệ vì Cộng đồng (Tech for Good Institute - TFGI, Singapore) đồng tổ chức Hội thảo quốc tế “Xu hướng quản trị công nghệ tại Đông Nam Á: Chính sách phát triển công nghệ tiên phong".

Hội thảo có sự tham dự của nhiều đại biểu, chuyên gia, đại diện các cơ quan, trường đại học, tổ chức trong nước và quốc tế.

Hội thảo thu hút sự tham dự của nhiều đại biểu, chuyên gia trong nước và quốc tế.

Trong kỷ nguyên Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, việc hoàn thiện thể chế và xây dựng hành lang pháp lý nhằm thúc đẩy kinh tế số, xã hội số là ưu tiên hàng đầu. Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã khẳng định rõ nhiệm vụ tạo bước đột phá trong phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, trong đó có vai trò quan trọng trong nghiên cứu, đào tạo và tham mưu chính sách, đặc biệt trong lĩnh vực quản trị công nghệ và kinh tế số.

Hội thảo quốc tế “Xu hướng quản trị công nghệ tại Đông Nam Á: Chính sách phát triển công nghệ tiên phong" nhằm tạo diễn đàn trao đổi chính sách, chia sẻ kinh nghiệm quốc tế và thảo luận các giải pháp về quản trị công nghệ tiên phong trong bối cảnh chuyển đổi số khu vực, với trọng tâm là các chính sách về dữ liệu, trí tuệ nhân tạo (AI), nền tảng số và mô hình kinh doanh mới.

Tăng cường đối thoại chính sách và thúc đẩy hợp tác trong quản trị công nghệ

Phát biểu khai mạc Hội thảo, NGƯT. PGS.TS Trần Trọng Nguyên - Giám đốc Học viện Chính sách và Phát triển nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết về việc "đi trước một bước" trong hoàn thiện thể chế.

Theo PGS.TS Trần Trọng Nguyên, trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, việc kiến tạo hành lang pháp lý không chỉ dừng lại ở việc ban hành văn bản mà quan trọng hơn là nâng cao năng lực thực thi để các quy định thực sự trở thành động lực thúc đẩy tăng trưởng. Nhấn mạnh quan điểm "lấy con người làm trung tâm" của mọi chính sách công nghệ, PGS.TS Trần Trọng Nguyên cho rằng, phát triển công nghệ phải song hành với việc bảo vệ các giá trị xã hội, đảm bảo sự cân bằng giữa đổi mới sáng tạo với đạo đức và trách nhiệm, nhằm hướng tới một tương lai số bền vững và thịnh vượng cho mọi người dân.

NGƯT, PGS.TS Trần Trọng Nguyên - Giám đốc Học viện Chính sách và Phát triển phát biểu khai mạc Hội thảo

Phát biểu tại Hội thảo, bà Arifah Sharifuddin - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Công nghệ vì Cộng đồng (TFGI) nhấn mạnh ý nghĩa của việc tăng cường đối thoại chính sách và thúc đẩy hợp tác khu vực trong lĩnh vực quản trị công nghệ.

Theo bà Arifah Sharifuddin cũng nhấn mạnh rằng khu vực Đông Nam Á đang đứng trước những cơ hội lớn từ sự phát triển nhanh chóng của kinh tế số, song cũng đối mặt với không ít thách thức liên quan đến quản trị dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng và sự khác biệt về năng lực thể chế giữa các quốc gia. Do đó, việc tăng cường hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm và xây dựng các cơ chế điều phối khu vực là yếu tố then chốt để bảo đảm sự phát triển bền vững, bao trùm và có trách nhiệm. "Các nội dung trao đổi tại Hội thảo sẽ đóng góp thiết thực cho quá trình hoàn thiện chính sách, đồng thời góp phần thúc đẩy một hệ sinh thái công nghệ năng động, an toàn và đáng tin cậy trong toàn khu vực", bà Arifah Sharifuddin bày tỏ.

Bà Arifah Sharifuddin - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Công nghệ vì Cộng đồng (TFGI) nhấn mạnh ý nghĩa của việc tăng cường đối thoại chính sách và thúc đẩy hợp tác khu vực trong lĩnh vực quản trị công nghệ.

"Chìa khóa" bảo đảm các chính sách công nghệ kiến tạo, khả thi cao

Các phiên tham luận chuyên sâu với sự tham gia của đại diện các tổ chức quốc tế, cơ quan quản lý nhà nước, chuyên gia và nhà nghiên cứu cho thấy rõ hơn các xu hướng chính cũng như những khuyến nghị để thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực quản trị công nghệ tại khu vực Đông Nam Á.

Thông tin về cách tiếp cận và xu hướng chính sách về quản trị công nghệ ở một số nước ASEAN”, ông Keith Detros, Quản lý Chương trình, Viện Nghiên cứu Công nghệ vì Cộng đồng (TFGI) cung cấp một bức tranh toàn diện về sự phát triển của quản trị công nghệ trong nhóm quốc gia SEA-6 (Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam), cho thấy các quốc gia trong khu vực đang phải đồng thời thích ứng với nhiều biến động từ bối cảnh địa chính trị toàn cầu, sự gián đoạn chuỗi cung ứng, áp lực chi phí năng lượng cũng như sự dịch chuyển của dòng vốn đầu tư. Trên cơ sở đó, các ưu tiên chính sách nổi bật được xác định bao gồm quản trị trí tuệ nhân tạo (AI), tăng cường an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu, cũng như hoàn thiện khung pháp lý đối với các nền tảng số.

Báo cáo đặc biệt nhấn mạnh một xu hướng quan trọng là vai trò của chính phủ đang chuyển dịch mạnh mẽ, không chỉ thực hiện chức năng quản lý mà còn đóng vai trò kiến tạo thị trường, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và xây dựng hệ sinh thái công nghệ. Đồng thời, các quốc gia ASEAN cũng đang đẩy mạnh các chiến lược “chủ quyền số”, với những cách tiếp cận đa dạng về hạ tầng dữ liệu, điện toán đám mây và mô hình quản trị, hướng tới bảo đảm tính tự chủ và nâng cao khả năng chống chịu của nền kinh tế số.

Ông Keith Detros - Quản lý Chương trình TFGI trình bày tham luận về xu hướng chính sách quản trị công nghệ tại ASEAN

Với báo cáo “Chính sách thúc đẩy phát triển công nghệ và kinh tế số: Kiến tạo động lực cho tăng trưởng nhanh và bền vững”, TS. Nguyễn Thế Hùng, Phó Giám đốc Học viện Chính sách và Phát triển thay mặt nhóm nghiên cứu phác họa bức tranh toàn cảnh về kinh tế số Việt Nam với những con số ấn tượng. Bên cạnh việc ghi nhận các thành tựu về thương mại điện tử và dịch vụ công trực tuyến, nhóm nghiên cứu nhận diện những "điểm nghẽn" cốt lõi đang cản trở tiến trình này, bao gồm: hạ tầng số thiếu tính đồng bộ, chi phí nghiên cứu và phát triển (R&D) còn khiêm tốn, và đặc biệt là năng lực hấp thụ công nghệ của khối doanh nghiệp trong nước còn hạn chế. Trên cơ sở đó, nhóm chuyên gia đề xuất hệ thống giải pháp mang tính chiến lược, nhấn mạnh vào việc hoàn thiện thể chế, khơi thông nguồn lực đầu tư công - tư và chú trọng đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao để tạo đà cho sự phát triển bền vững và bao trùm.

TS. Nguyễn Thế Hùng - Phó Giám đốc Học viện Chính sách và Phát triển trình bày báo cáo về chính sách phát triển công nghệ và kinh tế số tại Việt Nam

Trong khi đó, Báo cáo với chủ đề “Xu hướng chính sách quản trị công nghệ tại Việt Nam” do TS. Nguyễn Minh Thảo, Viện Chiến lược và Chính sách Kinh tế - Tài chính (Bộ Tài chính) trình bày đã tập trung phân tích sâu quá trình chuyển dịch và hoàn thiện khung khổ pháp lý trong lĩnh vực này. Nghiên cứu cho thấy bước tiến mang tính đột phá của Việt Nam trong năm 2025 với việc xây dựng và ban hành đồng bộ các đạo luật then chốt như Luật Dữ liệu, Luật Trí tuệ nhân tạo và Luật Công nghiệp công nghệ số.

TS. Nguyễn Minh Thảo nhấn mạnh xu hướng quản trị hiện đại theo hướng tiếp cận dựa trên rủi ro và lấy dữ liệu làm trung tâm, đồng thời khẳng định tầm quan trọng của việc xây dựng các cơ chế thử nghiệm (sandbox) để thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Đồng thời cho thấy quyết tâm của Việt Nam trong việc kiến tạo một môi trường pháp lý minh bạch, hiện đại, đảm bảo sự cân bằng hài hòa giữa việc hỗ trợ các công nghệ mới phát triển và bảo vệ quyền lợi, giá trị xã hội của người dân.

TS. Nguyễn Minh Thảo - Viện Chiến lược và Chính sách Kinh tế - Tài chính trình bày tham luận về xu hướng chính sách quản trị công nghệ tại Việt Nam

Phiên thảo luận bàn tròn với chủ đề “Xu hướng quản trị công nghệ tại Đông Nam Á: Chính sách phát triển công nghệ tiên phong” với sự tham gia của các chuyên gia và nhà quản lý và đại diện doanh nghiệp đã trao đổi thẳng thắn, đa chiều tập trung vào những vấn đề chung trong quá trình phát triển và quản trị công nghệ hiện nay, đặc biệt là yêu cầu tiếp tục hoàn thiện hệ thống chính sách, nâng cao hiệu quả thực thi và tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý, tổ chức nghiên cứu và khu vực doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, các đại biểu cũng chia sẻ nhiều góc nhìn thực tiễn về những cơ hội và thách thức trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thúc đẩy đổi mới sáng tạo, mở rộng hợp tác và xây dựng môi trường thuận lợi để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào quá trình chuyển đổi số. Các ý kiến trao đổi không chỉ mang tính học thuật mà còn gắn với thực tiễn triển khai, qua đó góp phần làm rõ những vấn đề đặt ra, đồng thời gợi mở các định hướng chính sách phù hợp, phục vụ tiến trình hội nhập và phát triển công nghệ của Việt Nam trong thời gian tới.

Các chuyên gia, nhà quản lý cùng đại diện cộng đồng doanh nghiệp trong nước và quốc tế tham dự Hội thảo.

TS. Nguyễn Thế Hùng, Phó Giám đốc Học viện Chính sách và Phát triển đánh giá cao các ý kiến trao đổi thực chất từ các chuyên gia, nhà quản lý cùng đại diện cộng đồng doanh nghiệp. Các phiên thảo luận làm rõ những chuyển dịch quan trọng trong quản trị công nghệ: từ tư duy tập trung xây dựng khung pháp lý sang chú trọng thực thi hiệu quả và nâng cao năng lực thích ứng thực tiễn.

Khuyến nghị những định hướng thời gian tới, TS. Nguyễn Thế Hùng nhấn mạnh rằng trong bối cảnh các công nghệ đột phá như AI và Dữ liệu lớn đang định hình lại nền kinh tế, yêu cầu cấp thiết là phải tăng cường sự phối hợp liên ngành và gắn kết chặt chẽ "ba nhà": Nhà nước - Nhà khoa học - Doanh nghiệp. Đây chính là "chìa khóa" để bảo đảm các chính sách công nghệ vừa mang tính kiến tạo, vừa có tính khả thi cao, phù hợp với đặc thù phát triển của Việt Nam.