Xứ Lạng – điểm đến đang chuyển mình

Không chỉ có những địa danh quen thuộc như Mẫu Sơn, Bắc Sơn, chợ Đông Kinh hay những lễ hội giàu bản sắc, vùng đất biên cương này còn sở hữu hệ thống cảnh quan địa chất, sinh thái và văn hóa đặc sắc. Việc Công viên địa chất Lạng Sơn được UNESCO công nhận là Công viên địa chất toàn cầu sẽ là điểm nhấn để Lạng Sơn tăng cường thu hút khách du lịch đến với đị phương. Danh hiệu quốc tế này ghi nhận những giá trị nổi bật về địa chất, cảnh quan, sinh thái và văn hóa của Lạng Sơn, đồng thời mở ra cơ hội để địa phương phát triển du lịch theo hướng bền vững hơn.

Theo ông Dương Minh Tuệ, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lạng Sơn, để phát huy và quảng bá thu hút khách tới Công viên địa chất địa phương sẽ xây dựng, tham mưu ban hành bộ tiêu chí xã, phường, thôn, làng,khu phố… kiểu mẫu có cách làm hay, sáng tạo, hiệu quả, toàn diện trong bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn và triển khai thí điểm một số mô hình; tiếp tục tập trung nâng cao chất lượng hoạt động của 38 điểm tham quan trên 4 tuyến du lịch Công viên địa chất Toàn cầu UNESCO Lạng Sơn. Bên cạnh đó, tỉnh Lạng Sơn triển khai các gói thầu: Xây dựng Sổ tay điểm du lịch Công viên địa chất; Nâng cấp Website cho Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn; Thiết kế, sản xuất đồ lưu niệm, áo đồng phục Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn; Hình thành và vận hành không gian GeoKids…

Cũng theo ông Tuệ, 9 tháng năm 2026, toàn tỉnh ước đón 4.612.000 lượt khách, tăng 23% so với cùng kỳ năm 2025, đạt 98,1% kế hoạch năm; trong đó khách quốc tế 269.000 lượt, đạt 48,9% kế hoạch, tăng 24,5%; khách trong nước đạt 4.343.000 lượt khách, đạt 87,2%, tăng 19,9%. Tổng thu từ khách du lịch ước đạt 4.275 tỷ đồng, tăng 19,9% so với cùng kỳ năm 2025, đạt 87,2% kế hoạch năm.

Rời những tuyến phố đông đúc, hành trình về Hữu Liên đưa du khách đến một không gian hoàn toàn khác: núi đá vôi bao quanh những thung lũng xanh, cánh đồng trải dài dưới chân núi, dòng suối len qua bản làng và những ngôi nhà sàn nằm bình yên giữa màu xanh cây cối.

Hữu Liên nằm trong không gian có giá trị cao về đa dạng sinh học và cảnh quan karst, đồng thời thuộc vùng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn. Hệ thống núi đá vôi, rừng, hang động, suối ngầm và các hồ ngập nước theo mùa tạo nên một không gian sinh thái đặc trưng.

Nhưng điều khiến Hữu Liên khác biệt không chỉ nằm ở cảnh sắc. Đó còn là cách người dân địa phương đang biến những giá trị vốn có của quê hương thành sản phẩm du lịch. Du khách có thể nghỉ trong những ngôi nhà sàn truyền thống, thưởng thức món ăn địa phương, đi bộ khám phá bản làng, đạp xe giữa các thung lũng, chèo kayak trên mặt nước, cắm trại giữa thiên nhiên hoặc đơn giản là ngồi bên hiên nhà, nghe tiếng gió và trò chuyện với người dân bản địa. Nếu Hữu Liên là một tổng thể hài hòa giữa thiên nhiên và văn hóa cộng đồng thì thảo nguyên Đồng Lâm chính là một trong những điểm nhấn tạo nên thương hiệu của vùng đất này.

                                                     Hữu Liên là một tổng thể hài hòa giữa thiên nhiên và văn hóa cộng đồng                                                        Ảnh: Trúc Lam

Cách khu trung tâm xã không xa, Đồng Lâm mở ra trước mắt du khách một không gian rộng lớn với những triền cỏ xanh, núi đá vôi bao quanh và dòng suối uốn lượn. Có những thời điểm, đàn ngựa thong dong gặm cỏ trên thảo nguyên tạo nên khung cảnh đậm chất miền sơn cước.

Điều thú vị của Đồng Lâm là cảnh quan không đứng yên. Vào mùa khô, những thảm cỏ xanh mở rộng dưới chân núi, thích hợp cho dã ngoại, trekking, chụp ảnh, cưỡi ngựa và cắm trại. Khi mùa mưa đến, nước dâng tạo thành những vùng ngập nước rộng, biến Đồng Lâm thành một bức tranh sơn thủy khác biệt. Chính sự biến đổi theo mùa ấy khiến Đồng Lâm có sức hấp dẫn riêng: mỗi lần trở lại là một lần bắt gặp một Đồng Lâm khác.

                                                            Hướng đi phù hợp với xu thế du lịch sinh thái và du lịch cộng đồng.                                                                              Ảnh Trúc Lam

Nếu Đồng Lâm mang vẻ đẹp khoáng đạt thì khu vực hồ Nong Dùng lại đem đến cảm giác nhẹ nhàng hơn. Một chiếc kayak, một mái chèo và mặt nước phẳng lặng giữa núi rừng – đôi khi chỉ cần như vậy là đủ cho một buổi chiều. Không có tiếng động cơ, không có sự chen chúc của những điểm du lịch đại trà; chỉ có tiếng mái chèo khua nước, tiếng gió và những dãy núi soi bóng. Các sản phẩm trải nghiệm như chèo kayak, cắm trại, trekking và khám phá thiên nhiên đang góp phần làm phong phú hệ thống sản phẩm du lịch Hữu Liên. Đây cũng là hướng đi phù hợp với xu thế du lịch sinh thái và du lịch cộng đồng.

Những con số ấy cho thấy du lịch không còn là câu chuyện riêng của doanh nghiệp hay cơ quan quản lý. Một căn nhà sàn có thể trở thành homestay; một bữa cơm gia đình có thể trở thành trải nghiệm ẩm thực; một câu chuyện về nghề truyền thống có thể trở thành sản phẩm văn hóa; một người dân am hiểu đường núi có thể trở thành hướng dẫn viên bản địa. Khi người dân trực tiếp tham gia và hưởng lợi từ du lịch, việc bảo vệ cảnh quan, giữ gìn văn hóa và nâng cao chất lượng dịch vụ cũng trở thành nhu cầu tự thân của cộng đồng. Đó chính là nền tảng quan trọng của du lịch bền vững. Với Lạng Sơn, những con số tăng trưởng của năm 2026 cho thấy thị trường đang mở rộng. Với Hữu Liên, những bước đi mới về hạ tầng, sản phẩm và du lịch cộng đồng đang tạo nền móng cho một giai đoạn phát triển mới.

Từ trung tâm Lạng Sơn lên Mẫu Sơn, qua Bắc Sơn rồi về Hữu Liên, hành trình khám phá Xứ Lạng hôm nay không còn chỉ là chuyến đi ngắm cảnh. Đó là hành trình khám phá địa chất – sinh thái – văn hóa – cộng đồng, nơi mỗi ngọn núi, dòng suối, căn nhà sàn và bữa cơm bản địa đều góp một câu chuyện vào bức tranh du lịch mới của vùng Đông Bắc.