Xử lý nhà thầu không đáp ứng nguồn lực tài chính thi công mở rộng cao tốc Cam Lộ - La Sơn

Xác định rõ khả năng hoàn thành của từng nhà thầu

Bộ Xây dựng vừa có văn bản chỉ đạo Ban QLDA đường Hồ Chí Minh (chủ đầu tư) khẩn trương thực hiện các giải pháp để đáp ứng chất lượng, tiến độ, giải ngân vốn đầu tư công đối với dự án mở rộng đường bộ cao tốc Bắc - Nam đoạn Cam Lộ - La Sơn.

Thi công mở rộng tuyến đường bộ cao tốc đoạn Cam Lộ - La Sơn (Ảnh chụp tháng 8/2026).

Theo đó, Bộ Xây dựng yêu cầu lãnh đạo Ban QLDA phụ trách phải có mặt thường xuyên trên công trường, làm việc với địa phương để hoàn thành toàn bộ công tác GPMB trong tháng 10/2026.

Chủ đầu tư đồng thời được giao trách nhiệm rà soát toàn bộ năng lực thực tế của từng nhà thầu, từng gói thầu, từng mũi thi công, bao gồm nhân lực, máy móc, thiết bị, vật liệu, nguồn lực tài chính và khả năng tổ chức thi công 2-3 ca/ngày; đối chiếu cụ thể với tiến độ thi công chi tiết đã được Ban chấp thuận để xác định rõ khả năng hoàn thành của từng nhà thầu.

"Kiên quyết xử lý các nhà thầu thi công không đáp ứng yêu cầu; không chấp nhận tình trạng cam kết nhưng không thực hiện. Trường hợp một số nhà thầu (Công ty Khánh Hòa, Công ty Trường Thịnh, Công ty Sơn Hải, Công ty Trường Sơn...) không có chuyển biến sau khi đã được nhắc nhở, cảnh báo thì thực hiện ngay các biện pháp xử lý theo hợp đồng, điều chuyển hoặc cắt giảm khối lượng cho các nhà thầu có đủ năng lực, không để ảnh hưởng đến tiến độ chung của dự án", văn bản nêu rõ.

Bộ Xây dựng cũng chỉ đạo chủ đầu tư cần có giải pháp làm việc với các ngân hàng để xem xét xử lý đối với các nhà thầu có tài chính không đáp ứng cho dự án.

Đối với tư vấn thiết kế, Bộ Xây dựng yêu cầu thực hiện nghiêm trách nhiệm giám sát tác giả, thường xuyên có mặt tại hiện trường, kịp thời xử lý các hạng mục điều chỉnh, bổ sung, phát sinh trong quá trình thi công, đáp ứng tiến độ yêu cầu; đặc biệt phải cử nhân sự kỹ sư cầu trong quá trình thi công cầu sông Bồ.

Tư vấn giám sát có trách nhiệm bổ sung kịp thời nhân sự theo yêu cầu của chủ đầu tư và tiến độ dự án; giám sát chặt chẽ, thường xuyên, liên tục trong quá trình thi công của nhà thầu, đảm bảo tính độc lập, khách quan, minh bạch trong đánh giá chất lượng thi công các hạng mục.

Nhà thầu thi công phải phối hợp chặt chẽ với địa phương trong công tác GPMB; hỗ trợ, chia sẻ với người dân trong công tác di dời để sớm có mặt bằng triển khai thi công.

Các nhà thầu chịu hoàn toàn trách nhiệm về tiến độ, chất lượng theo đúng quy định của hợp đồng; nâng cao tinh thần trách nhiệm, tăng cường máy móc thiết bị thi công, tập trung nguồn lực tài chính, lực lượng thi công, có giải pháp tổ chức thi công phù hợp; Không đánh đổi tiến độ lấy chất lượng.

Trong bối cảnh dự án vừa triển khai thi công, vừa tổ chức khai thác, Bộ Xây dựng cũng lưu ý các nhà thầu chú trọng trong công tác đảm bảo an toàn lao động, vệ sinh môi trường, đảm bảo an toàn giao thông (đặc biệt hạng mục thi công trên cao như trụ cầu, lắp dầm, thi công cầu dưới nước, các vị trí giao cắt, tiếp xúc với đường đang khai thác, thường xuyên theo dõi mực nước tại các vị trí trụ cầu trên sông để có giải pháp phù hợp...); bổ sung đầy đủ các biển báo, chỉ dẫn, trang bị bảo hộ lao động theo quy định; tuyệt đối không để mất an toàn lao động, an toàn cho các phương tiện khi tham gia giao thông, nhất là vào ban đêm.

Riêng với công tác giải ngân vốn tại dự án, Bộ Xây dựng nhấn mạnh: Ban QLDA đường Hồ Chí Minh phải xác định kết quả giải ngân là tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu và tập thể lãnh đạo Ban; Khẩn trương hoàn thiện hồ sơ nghiệm thu, thanh toán ngay đối với các khối lượng đã hoàn thành; không để tồn đọng hồ sơ thanh toán làm ảnh hưởng đến kế hoạch giải ngân.

Khó khăn nguồn vật liệu, một số nhà thầu còn chủ quan

Trước đó, báo cáo Bộ Xây dựng tiến độ triển khai dự án, Ban QLDA đường Hồ Chí Minh cho biết, tính đến trung tuần tháng 10/2026, lũy kế sản lượng thi công dự án đạt gần 43% giá trị hợp đồng, chậm hơn 31% so với kế hoạch.

Các nhà thầu đang huy động 143 mũi thi công với hơn 1.100 nhân lực và gần 600 đầu máy, thiết bị.

Đối với công tác giải ngân, trên tổng kế hoạch vốn hơn 4.400 tỷ đồng được bố trí năm 2026, dự án đã giải ngân hơn 1.300 tỷ đồng, tương ứng hơn 30% kế hoạch.

Theo đánh giá của chủ đầu tư, một trong những nguyên nhân lớn ảnh hưởng đến tiến độ triển khai dự án là giá nhiên liệu, giá vật liệu vẫn ở mức cao, các nhà thầu gặp nhiều khó khăn trong công tác tập kết vật liệu.

Đáng chú ý, hiện tượng khan hiếm không chỉ xảy ra với vật liệu đá trên địa bàn TP Huế mà còn xảy ra với nguồn nhựa đường trong thời gian gần đây. Trong đó, nhà cung cấp Petrolimex có văn bản thông báo tháng 10/2026 dừng cung cấp nguồn nhựa Singapore do hết nguồn, tiến độ thi công hạng mục bê tông nhựa trên công trường bị tác động lớn.

Chủ đầu tư cũng đặc biệt nhấn mạnh đến sự chủ quan của nhà thầu. Theo Ban QLDA đường Hồ Chí Minh, quá trình thi công dự án, một số nhà thầu chưa tập trung tài chính để huy động vật liệu, nhân công, thiết bị triển khai đồng loạt các hạng mục trên phạm vi toàn tuyến theo hình thức cuốn chiếu dẫn đến làm chậm tiến độ.

Điển hình như Công ty CP Tập đoàn Trường Thịnh thiếu nhân công triển khai thi công các cống ngang, hầm chui, một số cầu, thiếu xe vận chuyển phục vụ đắp nền đường, nhiều thời điểm phải dừng thi công do vật liệu huy động chậm...

Công ty TNHH Tập đoàn Sơn Hải triển khai chậm các lớp móng cấp phối đá dăm do Nhà thầu chưa sử dụng nguồn đá mua thương mại mà chờ thủ tục cấp mỏ theo cơ chế đặc thù. Ngày 28/9/2026 UBND tỉnh Quảng Trị đã cấp giấy phép khai thác mỏ đá ở Diên Sanh cho nhà thầu. Hiện, nhà thầu đang tiến hành khai thác, chưa tập kết đá bê tông nhựa để triển khai hạng mục mặt đường dẫn đến sản lượng thấp...

Công ty CP quản lý và Xây dựng Đường bộ Khánh Hòa vào cuộc chậm, đặc biệt các vị trí cầu, chậm thi công cấp phối đá dăm, cấp phối đá dăm gia cố xi măng, thảm bê tông nhựa.

Công ty CP Giao thông xây dựng số 1 chậm triển khai công tác thảm bê tông nhựa, hạng mục ATGT chưa tập kết về hiện trường để có thể triển khai.

Công ty CP Đầu tư Phát triển Hugia chưa có kế hoạch triển khai (chưa ký hợp đồng với các trạm bê tông nhựa đã chấp thuận của dự án).

"Bù lại sản lượng chậm vừa qua, Ban QLDA đường Hồ Chí Minh đã chỉ đạo 100% nhà thầu tranh thủ thời tiết thuận lợi tổ chức thi công làm đêm và yêu cầu các nhà thầu triển khai thi công tập trung, thi công cuốn chiếu và ưu tiên rải cấp phối đá đăm, cấp phối đá dăm gia cố xi măng ngay khi có đủ công địa thi công.

Đối với công tác thi công nền đường tập trung thiết bị máy móc đẩy nhanh các vị trí đắp cao. Các vị trí thi công cầu (cầu Thạch Hãn, cầu Sông Bồ...) thi công đồng loạt tại các vị trí mố, trụ, hoàn thành phần hạ bộ trước mùa mưa lũ năm 2026...", báo cáo nêu.

Một số yếu tố khác cũng được chủ đầu tư đánh giá là nguyên nhân kéo chậm dự án như: thời tiết bất lợi, từ đầu tháng 9/2026 đến nay thời tiết mưa kéo dài; việc huy động nhân công, lái xe lái máy gặp nhiều khó khăn do trong cùng thời điểm triển khai dự án, trên cả nước có nhiều công trình lớn do các tập đoàn tư nhân triển khai có mức đãi ngộ tốt hơn, một số nhà thầu có hiện tượng nhân công, lái xe, lái máy bỏ việc…