Xử lý sau thanh tra, tạo chuyển biến từ khâu 'then chốt'

Ngành thanh tra thu hồi số tiền lớn từ sai phạm khai thác mỏ trái phép

Nhìn thẳng vào hạn chế

Năm 2025, toàn ngành thanh tra thành phố đã triển khai 30 cuộc thanh tra hành chính, ban hành 21 kết luận đối với 164 đơn vị. Qua thanh tra, đã phát hiện vi phạm với tổng số tiền hơn 36 tỷ đồng; kiến nghị thu hồi gần 31,9 tỷ đồng và xử lý nhiều sai phạm liên quan. Cơ quan thanh tra đã tiến hành đôn đốc thực hiện đối với 133 kết luận thanh tra, qua đó có 35 kết luận đã hoàn thành việc thực hiện.

Đáng chú ý, tổng số tiền thu hồi sau thanh tra đạt hơn 17,4 tỷ đồng, trong đó có cả các khoản tồn đọng từ các năm trước. Tuy nhiên, tỷ lệ thu hồi đối với các quyết định xử lý ban hành trong năm mới đạt hơn 45%. Đây là con số cho thấy vẫn còn khoảng cách giữa kết luận thanh tra và việc tổ chức thực hiện trên thực tế.

Thực trạng này xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó có yếu tố khách quan như khó khăn tài chính của doanh nghiệp, thời gian thực hiện chưa đủ dài; song cũng có nguyên nhân chủ quan từ việc phối hợp chưa đồng bộ, việc đôn đốc chưa thật sự quyết liệt ở một số thời điểm.

Nhận diện rõ vấn đề, Thanh tra thành phố xác định: Nếu không nâng cao hiệu quả xử lý sau thanh tra thì kết quả của hoạt động thanh tra sẽ chưa được phát huy đầy đủ, thậm chí làm giảm tính răn đe và phòng ngừa.

Chánh Thanh tra thành phố Nguyễn Quang Huy nhấn mạnh: “Thanh tra chỉ thực sự có ý nghĩa khi các kết luận được thực hiện nghiêm túc, đầy đủ. Chúng tôi xác định xử lý sau thanh tra là khâu then chốt, mang tính quyết định đến hiệu lực, hiệu quả của toàn bộ hoạt động thanh tra chúng tôi đặc biệt chú trọng việc gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả thực hiện kết luận thanh tra. Đây là giải pháp quan trọng để nâng cao tính tự giác, chủ động của các đơn vị”.

Việc công khai kết luận thanh tra và tiến độ thực hiện cũng được xác định là một công cụ hữu hiệu nhằm tăng cường giám sát xã hội, qua đó nâng cao hiệu quả thực thi.

Đồng bộ giải pháp, hướng tới hiệu quả thực chất

Thanh tra viên chính Nguyễn Minh Nhật, Phòng Xử lý sau thanh tra, Thanh tra thành phố cho rằng, để nâng cao hiệu quả xử lý sau thanh tra, trước hết phải nâng cao chất lượng ngay từ khâu ban hành kết luận.

“Một kết luận thanh tra muốn đi vào cuộc sống thì phải bảo đảm rõ ràng, cụ thể, có căn cứ pháp lý vững chắc và đặc biệt là có tính khả thi cao. Nếu kết luận còn chung chung hoặc thiếu tính thực tiễn thì việc tổ chức thực hiện sẽ gặp nhiều khó khăn”, ông Nhật phân tích.

Theo ông Nhật, bên cạnh việc hoàn thiện nội dung kết luận, cần tăng cường công tác hướng dẫn, đối thoại với các đơn vị được thanh tra để kịp thời tháo gỡ vướng mắc, nhất là trong các trường hợp liên quan đến nghĩa vụ tài chính. Xử lý sau thanh tra không chỉ là yêu cầu các đơn vị thực hiện, mà còn là quá trình đồng hành, giám sát, hỗ trợ để bảo đảm các kiến nghị được thực thi đúng quy định, đúng thực tế.

Thời gian tới, Thanh tra thành phố xác định rõ nhiệm vụ trọng tâm là tăng cường công tác giám sát, đôn đốc và xử lý sau thanh tra, coi đây là một trong những giải pháp đột phá để nâng cao hiệu quả hoạt động của ngành.

Nhiều giải pháp sẽ được triển khai đồng bộ như: Rà soát toàn bộ các kết luận thanh tra chưa thực hiện xong; phân loại cụ thể từng vụ việc để có biện pháp xử lý phù hợp; tăng cường phối hợp với các cơ quan tài chính, thuế, công an trong quá trình tổ chức thực hiện.

Thanh tra thành phố sẽ nghiên cứu, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, theo dõi tiến độ thực hiện kết luận thanh tra, góp phần nâng cao tính minh bạch và hiệu quả giám sát.

Chánh Thanh tra thành phố Nguyễn Quang Huy khẳng định: “Chúng tôi đặt mục tiêu nâng cao rõ rệt tỷ lệ thu hồi và tỷ lệ thực hiện kết luận thanh tra trong năm 2026, xử lý dứt điểm các tồn đọng kéo dài. Đây không chỉ là yêu cầu nghiệp vụ mà còn là trách nhiệm chính trị trong việc bảo đảm kỷ cương, phép nước”.

Trong bối cảnh yêu cầu về xây dựng nền hành chính liêm chính, kiến tạo ngày càng cao, việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả xử lý sau thanh tra không chỉ góp phần khắc phục sai phạm mà còn có ý nghĩa quan trọng trong phòng ngừa, răn đe, củng cố niềm tin của Nhân dân.