Xử phạt góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, ngăn ngừa tái phạm

Mức phạt tương xứng, khả thi khi thi hành

Theo đại biểu, xử phạt cần thấu tình, đạt lý để người làm sai phải chịu trách nhiệm nhưng vẫn có cơ hội khắc phục, sửa sai. Mấu chốt là làm sao để người vi phạm nhận ra lỗi lầm, tự giác chấp hành và không tái phạm; giữ nghiêm kỷ cương, phép nước mà người dân vẫn yên tâm làm ăn, sinh sống.

ĐBQH Vũ Văn Tiến (TP. Hải Phòng) phát biểu tại hội trường. Ảnh: Hồ Long

Về việc nâng mức phạt tiền tối đa, đại biểu cho rằng, khoản 1 Điều 24 dự thảo Luật đề xuất nâng mức trần phạt tiền cao nhất từ 1 tỷ lên 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân, từ 2 tỷ lên 3 tỷ đồng đối với tổ chức, tức tăng 50% so với quy định hiện hành.

Đại biểu cho rằng, với những hành vi cố tình vi phạm, thu lợi bất chính, gây hậu quả nghiêm trọng thì phải xử lý nghiêm, không để tiền phạt chỉ như "muỗi đốt voi" được. Tuy nhiên, cùng số tiền phạt, với các tập đoàn lớn thì chẳng thấm vào đâu, còn với người lao động, hộ kinh doanh nhỏ lại là cả một gánh nặng. Trên cơ sở đó, đại biểu đề nghị tiếp tục đánh giá tác động để bảo đảm mức phạt tương xứng với tính chất, mức độ vi phạm và có tính khả thi khi thi hành.

Đồng thời, đại biểu đề nghị rà soát các quy định tại Điều 65, Điều 66 và Điều 68 về hoãn, giảm, miễn và nộp tiền phạt nhiều lần. Đặc biệt, cần cân nhắc điều kiện phải nộp ít nhất 40% số tiền phạt trong lần đầu và thời hạn nộp tối đa 6 tháng, để người thực sự gặp khó khăn vẫn có khả năng chấp hành, nhưng không tạo kẽ hở cho người cố tình vi phạm lợi dụng.

Bảo đảm người dân được tiếp cận đầy đủ chứng cứ làm căn cứ xử phạt

Theo đại biểu Vũ Văn Tiến, xử phạt mới chỉ giải quyết phần ngọn, còn giải pháp từ gốc rễ là nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân, hoàn thiện hạ tầng và khắc phục những bất cập từ chính sách đến khâu tổ chức thực thi. Người dân có trách nhiệm tuân thủ pháp luật, nhưng cơ quan quản lý cũng phải bảo đảm những quy định đặt ra gắn với đời sống, sinh hoạt, có tính khả thi và tạo điều kiện để người dân chấp hành.

Đại biểu cho rằng, có những vi phạm xuất phát từ thói quen, sự chủ quan, nhưng cũng có những nguyên nhân khách quan cần được nhìn nhận thấu đáo. Đơn cử như biển báo đặt ở những vị trí chưa hợp lý, gây khó khăn cho người đi đường.

Các đại biểu tham dự phiên thảo luận. Ảnh: Khánh Duy

Từ thực tế đó, đại biểu đặt câu hỏi: khi người dân cho rằng mình bị xử phạt không đúng do những yếu tố khách quan, bất khả kháng, ai có trách nhiệm xác minh, giải quyết và trong thời hạn bao lâu?

Ghi nhận điểm đ khoản 1 Điều 3, khoản 3 Điều 44 dự thảo Luật đã quy định trách nhiệm chứng minh vi phạm thuộc về người có thẩm quyền xử phạt, đồng thời có quy định về những trường hợp không xử phạt, quyền yêu cầu cung cấp chứng cứ, hủy bỏ quyết định và bồi thường thiệt hại, đại biểu đề nghị dự thảo Luật quy định cụ thể hơn trách nhiệm kiểm tra, xác minh các yếu tố khách quan có liên quan; bảo đảm người dân được tiếp cận đầy đủ chứng cứ làm căn cứ xử phạt và có thời hạn rõ ràng để giải quyết phản ánh về sai sót.

“Trường hợp xác định quyết định xử phạt trái pháp luật, phải kịp thời hủy bỏ, hoàn trả tiền phạt đã nộp; nếu gây thiệt hại thì giải quyết bồi thường theo quy định” - đại biểu nhấn mạnh.