Xuất bản TPHCM hướng đến hệ sinh thái công nghiệp văn hóa

Từ những con số…

TPHCM hiện là địa phương tập trung nhiều đơn vị hoạt động trong lĩnh vực xuất bản và phát hành nhất cả nước. Bên cạnh 2 nhà xuất bản (NXB) trực thuộc thành phố là NXB Trẻ và NXB Tổng hợp TPHCM, còn có 4 NXB thuộc các đại học (ĐH), trường ĐH, gồm: ĐH Quốc gia TPHCM, Trường ĐH Sư phạm TPHCM, Trường ĐH Công nghiệp TPHCM và ĐH Kinh tế TPHCM; 4 văn phòng đại diện của NXB nước ngoài cùng 17 chi nhánh, văn phòng đại diện của các NXB trung ương và địa phương.

Lãnh đạo Sở VH-TT TPHCM thăm và chúc mừng các đơn vị phát hành tại Đường sách TPHCM nhân kỷ niệm 74 năm Ngày truyền thống ngành Xuất bản, In và Phát hành sách Việt Nam (10-10-1952 - 10-10-2026). Ảnh: QUỲNH YÊN

Song hành với dòng chảy sách truyền thống tại các NXB, các không gian văn hóa đọc đặc trưng của TPHCM cũng ghi nhận những kết quả đầy khởi sắc. Trong 6 tháng đầu năm 2026, doanh thu của Đường sách TPHCM đạt hơn 32 tỷ đồng (tăng 2,91% so với cùng kỳ năm 2025).

Đặc biệt, Lễ hội Đường sách Tết Bính Ngọ 2026 chỉ trong 8 ngày tổ chức đã thu hút đông đảo người dân, du khách và mang về doanh thu hơn 8,2 tỷ đồng. Những con số trên là minh chứng sinh động cho thấy nhu cầu thụ hưởng văn hóa cũng như tình yêu dành cho sách của người dân thành phố.

Cùng với hoạt động xuất bản, mạng lưới phát hành trên địa bàn TPHCM phát triển hết sức sâu rộng. Hiện TPHCM có 226 đơn vị phát hành sách, gần 1.000 trung tâm, nhà sách tư nhân cùng khoảng 2.800 hộ kinh doanh và hơn 1.000 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực in ấn, sản xuất. Trong đó, Công ty CP Phát hành sách TPHCM (Fahasa) được xem là nhà phát hành lớn nhất nước với hệ thống 150 nhà sách tại 26/34 tỉnh, thành. Doanh thu hàng năm của Fahasa luôn chiếm hơn 70%-80% tổng doanh thu toàn ngành phát hành cả nước.

Đánh giá về cơ hội phát triển của ngành xuất bản, phát hành, ông Phạm Minh Thuận, Chủ tịch HĐQT Fahasa, cho rằng, tại các quốc gia phát triển như Anh, Mỹ, Đức hay Pháp, ngành xuất bản luôn được định vị là ngành kinh tế quan trọng với quy mô hàng tỷ USD. Nhờ đó, các sản phẩm xuất bản của họ không chỉ chiếm lĩnh thị trường nội địa mà còn tạo sức ảnh hưởng lan tỏa mạnh mẽ trên toàn cầu.

“Tuy nhiên, để hiện thực hóa các mục tiêu lớn, ngành xuất bản trong nước đang đứng trước nhiều khó khăn như cần nguồn lực đầu tư lớn, các chính sách hỗ trợ cụ thể…”, ông Phạm Minh Thuận cho biết.

Đến những trợ lực từ chính sách

Ngành xuất bản, phát hành TPHCM đang đứng trước cơ hội lớn khi nhận được sự hậu thuẫn mạnh mẽ từ hệ thống cơ chế, chính sách mà nổi bật là Chỉ thị số 16-CT/TU của Ban Thường vụ Thành ủy TPHCM, ban hành ngày 9-6-2026 về việc tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động xuất bản trong tình hình mới.

Theo đó, dự kiến đến năm 2030, thành phố sẽ có các thương hiệu NXB mang tầm khu vực, đủ sức cạnh tranh với các nền tảng xuyên biên giới. Đến năm 2045, phát triển TPHCM trở thành trung tâm xuất bản uy tín trong và ngoài nước...

Tiếp đó, UBND TPHCM cũng vừa ban hành Kế hoạch phát triển ngành xuất bản, in, phát hành và văn hóa đọc giai đoạn 2026-2030. Kế hoạch đặt ra những chỉ tiêu hành động cụ thể, như: đến năm 2030, nâng mức đọc bình quân của người dân thành phố lên 7-8 bản sách/người/năm (số liệu thống kê năm 2025 là khoảng 6,4 bản sách/người/năm); 100% NXB tham gia xuất bản điện tử... Bên cạnh đó, thành phố cũng nhân rộng các không gian sách kết hợp hoạt động văn hóa, giáo dục và du lịch trải nghiệm.

Ông Nguyễn Thành Lợi, Giám đốc, Tổng Biên tập NXB Tổng hợp TPHCM, cho rằng, thành phố có lợi thế lớn với thị trường tiêu thụ mạnh mẽ, đội ngũ sáng tạo dồi dào, cùng sự hội tụ của doanh nghiệp công nghệ, truyền thông, điện ảnh và giáo dục.

“Ngành xuất bản có thể kết nối với các lợi thế này, khai thác đa tầng giá trị của các xuất bản phẩm, như chuyển thành sách nói, điện ảnh, sân khấu, chương trình giáo dục hay nội dung số. Khi đó, ngành xuất bản sẽ trở thành nguồn cung cấp các nội dung cho toàn bộ hệ sinh thái công nghiệp văn hóa của thành phố”, ông Nguyễn Thành Lợi nhấn mạnh.