Xuất khẩu của Trung Quốc tăng vọt bất chấp căng thẳng thương mại

Xuất khẩu của Trung Quốc sang các nước châu Á đều tăng mạnh. Ảnh: WSJ

Số liệu xuất khẩu do cơ quan hải quan Trung Quốc công bố ngày 10-3 cao hơn nhiều so với dự báo của các nhà kinh tế. Mức tăng này vượt xa tốc độ tăng trưởng 6,6% theo năm được ghi nhận vào tháng 12.

Kim ngạch xuất khẩu từ Trung Quốc sang Mỹ giảm 11% trong tháng 1 và tháng 2, thu hẹp so với mức giảm 30% trong tháng 12. Trong khi đó, xuất khẩu sang Liên minh châu Âu (EU) tăng gần 28% và sang khu vực Mỹ Latinh tăng 16%.

Xuất khẩu của Trung Quốc sang các nước châu Á khác, bao gồm Nhật Bản và Ấn Độ, cũng tăng mạnh.

Như vậy, bất chấp căng thẳng với Mỹ, xuất khẩu vẫn là điểm sáng của nền kinh tế Trung Quốc. Trong năm 2025, xuất khẩu của nước này tăng 5,5%, đưa thặng dư thương mại lên mức kỷ lục gần 1.200 tỷ USD.

Việc gia tăng xuất khẩu sang các khu vực khác đã giúp bù đắp cho sự suy giảm trong thương mại với Mỹ sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt nhiều mức thuế cao hơn đối với hàng nhập khẩu từ nhiều quốc gia.

Sự bùng nổ trong ứng dụng trí tuệ nhân tạo đang thúc đẩy nhu cầu mạnh mẽ đối với các loại chip máy tính. Giá trị xuất khẩu chất bán dẫn của Trung Quốc đã tăng gần 73% trong 2 tháng đầu năm, một phần do giá tăng khi thế giới đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt chip nhớ. Xuất khẩu ô tô của nước này tăng 67%, trong khi nhóm sản phẩm cơ điện tăng 27%.

Lúc này, giới quan sát đặc biệt quan tâm tới chuyến thăm Bắc Kinh của Tổng thống Mỹ Donald Trump - dự kiến vào cuối tháng 3, bởi đây là thời điểm hai bên có thể gia hạn thỏa thuận "đình chiến" thương mại đạt được vào tháng 10-2025. Kịch bản này nếu thành hiện thực sẽ mang lại tín hiệu tích cực cho xuất khẩu của Trung Quốc sang Mỹ.

Một phán quyết gần đây của Tòa án Tối cao Mỹ chống lại các mức thuế diện rộng của Tổng thống Donald Trump cũng đã dẫn tới việc giảm thuế đối với nhiều quốc gia, trong đó có Trung Quốc.

Theo bà Zichun Huang, chuyên gia kinh tế Trung Quốc tại Capital Economics, dù tốc độ tăng trưởng xuất khẩu gần đây có thể khó duy trì lâu dài, xuất khẩu vẫn có khả năng tiếp tục mạnh nhờ việc Mỹ giảm thuế gần đây và nhu cầu lớn đối với chất bán dẫn.

Tổng kim ngạch nhập khẩu của Trung Quốc trong tháng 1 và tháng 2 tăng gần 20%, so với mức tăng 5,7% theo năm trong tháng 12. Tuy nhiên, nhập khẩu từ Mỹ lại giảm gần 27% so với cùng kỳ năm trước.

Thặng dư thương mại toàn cầu của Trung Quốc trong 2 tháng đầu năm đạt 213,6 tỷ USD. Dữ liệu thương mại thường được gộp chung cho tháng 1 và tháng 2 để loại bỏ tác động mùa vụ của kỳ nghỉ Tết Nguyên đán – kỳ nghỉ lớn nhất trong năm.

Tuy nhiên, nền kinh tế trong nước suy yếu do khủng hoảng kéo dài nhiều năm trong lĩnh vực bất động sản đang gây áp lực lên nền kinh tế lớn thứ hai thế giới. Tuần trước, Trung Quốc đã công bố mục tiêu tăng trưởng kinh tế từ 4,5% đến 5% cho năm 2026 – mức thấp nhất kể từ năm 1991.

Cuộc chiến tại Trung Đông cũng làm gia tăng sự bất định đối với triển vọng thương mại cũng như an ninh năng lượng của Trung Quốc. Nếu eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển phần lớn dầu khí của thế giới – bị phong tỏa, Trung Quốc có thể bị hạn chế tiếp cận nguồn dầu giá rẻ từ Iran và hoạt động thương mại rộng hơn với khu vực này cũng bị ảnh hưởng.

Theo Giám đốc quốc gia Trung Quốc Han Lin của công ty tư vấn The Asia Group, năng lực cạnh tranh xuất khẩu là yếu tố then chốt đối với Trung Quốc. “Lạm phát năng lượng là điều cuối cùng mà các nhà hoạch định chính sách ở Bắc Kinh mong muốn” - chuyên gia này nhận định.

Trong khi đó, chuyên gia cao cấp Daniel Russel tại Viện Chính sách Asia Society cho rằng, nếu cuộc chiến kéo dài, giá dầu tăng vọt có thể thúc đẩy lạm phát toàn cầu, làm suy yếu tiêu dùng ở nhiều thị trường và từ đó sẽ ảnh hưởng đến nhu cầu đối với hàng hóa xuất khẩu của Trung Quốc.

(theo Kyodo, China Daily, Nikkei)

Nguyễn Thúc Hoàng Linh