Xuất khẩu dầu Trung Đông phục hồi, nguồn cung LNG từ Qatar vẫn gián đoạn

Tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) di chuyển qua eo biển Hormuz. Ảnh tư liệu: AA/TTXVN

Truyền thông châu Âu ngày 29/9 dẫn số liệu sơ bộ của Kpler cho biết, Trung Đông xuất khẩu khoảng 16,3 triệu thùng dầu thô mỗi ngày trong tháng 9, cao nhất trong 7 tháng qua. Con số này vẫn thấp hơn khoảng 3,2 triệu thùng/ngày so với mức 19,5 triệu thùng/ngày ghi nhận hồi tháng 2, trước khi chiến sự nổ ra.

Saudi Arabia đóng góp phần lớn vào mức tăng. Lượng dầu xuất khẩu của nước này tăng từ 2,45 triệu thùng/ngày trong tháng 8 lên khoảng 5,4 triệu thùng/ngày trong tháng 9.

Lưu lượng dầu đi qua eo biển Hormuz được dự báo đạt khoảng 9,7 triệu thùng/ngày. Saudi Arabia đã tăng lượng dầu xuất từ các cảng bên bờ Vịnh sau khi các cuộc tấn công làm hư hại đường ống Đông - Tây dẫn ra Biển Đỏ. Tổng lượng xuất khẩu của khu vực còn bao gồm dầu được vận chuyển từ những cảng nằm ngoài eo biển.

Một số tàu chở LNG liên quan đến Qatar đã đi qua Hormuz trong tháng 9, sau khi không ghi nhận lượt qua lại nào trong tháng 8. Dữ liệu theo dõi tàu của Kpler và LSEG cho thấy tàu Al Ghashamiya đã giao LNG của Qatar cho Ấn Độ trong tuần trước. Tàu Shandong Redwood đưa hàng tới Pakistan, còn Al Daayen rời eo biển với lô hàng dự kiến đến Trung Quốc.

Tàu GasLog Skagen, chở LNG từ cơ sở Ras Laffan của Qatar, được ghi nhận ở ngoài khơi Sri Lanka hôm 27/9. Một tàu không chở hàng liên quan đến Qatar cũng được theo dõi khi đi vào eo biển ngày 22/9. Tuy nhiên, chưa rõ tổng số lượt tàu qua Hormuz vì một số tàu tắt hệ thống phát tín hiệu theo dõi trong lúc di chuyển qua khu vực này.

Việc tàu LNG xuất hiện trở lại chưa đồng nghĩa hoạt động giao hàng đã được nối lại bình thường. QatarEnergy tiếp tục kéo dài thời gian tạm ngừng giao hàng cho một số khách hàng ở châu Âu và châu Á. Tập đoàn năng lượng Italy Edison cho biết đã nhận được thông báo mới về việc gia hạn tình trạng bất khả kháng đến đầu tháng 12, khiến 6 lô LNG khác dự kiến đến cảng Adriatic LNG không được giao.

Như vậy, Edison đã không nhận được 35 lô hàng kể từ tháng 4 và phải tìm nguồn thay thế cho 23 lô, chủ yếu từ Mỹ. Theo hợp đồng kéo dài 25 năm, QatarEnergy cung cấp cho Edison 6,4 tỷ m³ khí đốt mỗi năm, tương đương khoảng 10% lượng tiêu thụ của Italy. Một số khách hàng tại Pakistan và Bangladesh cũng được thông báo việc tạm ngừng giao hàng sẽ kéo dài hết tháng 11. Tình trạng bất khả kháng cho phép doanh nghiệp tạm ngừng thực hiện nghĩa vụ hợp đồng khi các sự kiện ngoài tầm kiểm soát khiến họ không thể giao hàng.

Hoạt động vận tải qua Hormuz sụt giảm mạnh sau các cuộc không kích chung của Mỹ và Israel nhằm vào Iran ngày 28/2, mở đầu cuộc chiến đang tiếp diễn. Theo nhà cung cấp dữ liệu ICIS, Qatar chỉ xuất khẩu 18 lô LNG trong 6 tháng đầu chiến sự, ít hơn rất nhiều so với 509 lô cùng kỳ năm trước. Mọi tàu LNG rời Qatar đều phải đi qua Hormuz vì nước này không có tuyến xuất khẩu thay thế.

Các cuộc tấn công vào Ras Laffan còn làm hư hại hai dây chuyền sản xuất LNG, khiến công suất của Qatar giảm khoảng 17%. Bộ trưởng Năng lượng Qatar Saad Sherida Al-Kaabi cho biết việc sửa chữa sẽ mất khoảng ba năm. Trong khi đó, 12 dây chuyền không bị hư hại có thể hoạt động bình thường trở lại trong vài tuần, nếu tàu thuyền có thể đi qua Hormuz an toàn và đều đặn.