Xuất khẩu gạo Việt Nam vượt Thái Lan, đứng thứ 2 toàn cầu

Theo cập nhật mới nhất trong báo cáo tháng 11 của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam trong năm 2026 được dự báo vượt 8 triệu tấn. Đáng chú ý, triển vọng này được dự báo tiếp tục duy trì trong năm 2027, trong bối cảnh 2 đối thủ lớn là Ấn Độ và Thái Lan có thể sụt giảm xuất khẩu do ảnh hưởng của hiện tượng El Niño.

Việt Nam tiếp tục khẳng định vị thế trên bản đồ lúa gạo thế giới khi vượt Thái Lan, duy trì vị trí quốc gia xuất khẩu gạo lớn thứ 2 toàn cầu. Ảnh: Markettimes

Tính đến hết tháng 9-2026, Việt Nam xuất khẩu khoảng 6,4 triệu tấn gạo, với kim ngạch 3,1 tỷ USD. Trong khi đó, theo Bộ Thương mại Thái Lan, nước này xuất khẩu gần 5 triệu tấn, trị giá 2,9 tỷ USD. Như vậy, lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam đã cao hơn Thái Lan khoảng 1,4 triệu tấn.

Đến cuối tháng 10, sản lượng xuất khẩu gạo của Việt Nam tiếp tục tăng lên khoảng 6,8 triệu tấn. Với đà giao dịch hiện nay, khả năng xuất khẩu vượt mốc 8 triệu tấn trong cả năm 2026 được đánh giá tích cực.

Trong khi đó, USDA dự báo xuất khẩu gạo của Thái Lan giảm 200.000 tấn, xuống còn 6,8 triệu tấn. Ấn Độ - quốc gia đứng đầu thế giới về xuất khẩu gạo - cũng được dự báo giảm 500.000 tấn, còn khoảng 22,5 triệu tấn, tương đương 39% tổng lượng gạo xuất khẩu toàn cầu.

Diễn biến này cho thấy vị thế của Việt Nam ngày càng được củng cố trong cuộc cạnh tranh trên thị trường lương thực quốc tế. Đặc biệt, nhu cầu tích trữ lương thực của nhiều quốc gia đang tăng lên trước những lo ngại về biến động khí hậu, trong đó có El Niño và nguy cơ ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp.

Một trong những động lực quan trọng thúc đẩy xuất khẩu gạo Việt Nam là nhu cầu từ Philippines - thị trường tiêu thụ lớn nhất. Quốc gia này đang tăng cường nhập khẩu nhằm chuẩn bị nguồn dự trữ, ứng phó nguy cơ thiếu hụt nguồn cung do tác động của El Niño.

Bên cạnh đó, Trung Quốc cũng nổi lên là thị trường đầy tiềm năng. Trong 8 tháng năm 2026, nước này đã chi gần 505 triệu USD để nhập khẩu hơn 1 triệu tấn gạo Việt Nam, tăng mạnh so với cùng kỳ năm trước.

Theo số liệu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Philippines chiếm 40,9% thị phần xuất khẩu gạo của Việt Nam trong 8 tháng đầu năm, trong khi Trung Quốc chiếm khoảng 17,4%.

Tuy nhiên, việc hơn 64% lượng gạo xuất khẩu tập trung vào hai thị trường này cũng đặt ra yêu cầu đa dạng hóa đối tác, tránh phụ thuộc quá lớn vào một số thị trường chủ lực.

Không chỉ tăng trưởng về sản lượng, ngành gạo Việt Nam đang từng bước chuyển dịch sang phân khúc chất lượng cao, gạo thơm và gạo đặc sản nhằm nâng giá trị xuất khẩu.

Theo dữ liệu Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) công bố tháng 10-2026, gạo thơm và gạo chất lượng cao chiếm gần 68% tổng lượng gạo xuất khẩu, trong khi gạo trắng phổ thông chiếm hơn 19%.

Đáng chú ý, khoảng 70.000 tấn gạo thuộc Đề án phát triển bền vững 1 triệu hec ta lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long đã được cấp nhãn hiệu “Gạo Việt xanh phát thải thấp”.

Đây được xem là bước tiến quan trọng trong quá trình xây dựng thương hiệu gạo Việt gắn với tiêu chuẩn chất lượng và sản xuất thân thiện môi trường.