Một trong những điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là yêu cầu phải hoàn tất việc xử lý tài chính và phê duyệt phương án sử dụng đất trước khi thực hiện cổ phần hóa doanh nghiệp
Vai trò đặc biệt của doanh nghiệp Nhà nước trong bảo đảm cân đối lớn và ổn định vĩ mô. Tuy vậy, tiến độ cổ phần hóa và thoái vốn còn chậm, hiệu quả sử dụng nguồn lực chưa tương xứng.
Dù đang nắm giữ khối tài sản khổng lồ lên tới 4,5 triệu tỷ đồng, nhưng khu vực doanh nghiệp Nhà nước vẫn đang loay hoay trong vòng xoáy tái cơ cấu với những nút thắt về thể chế và tâm lý 'ngại trách nhiệm'.
Theo các chuyên gia, SCIC cần được định vị là Quỹ đầu tư quốc gia hoạt động theo cơ chế thị trường, với năng lực đầu tư chuyên nghiệp như các quỹ đầu tư lớn trên thế giới. Thay vì chỉ thực hiện nhiệm vụ thoái vốn, SCIC cần có quyền và năng lực mua vốn, đầu tư, tái cơ cấu doanh nghiệp để dẫn dắt quá trình cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước.
Doanh nghiệp Nhà nước (DNNN) đang nắm giữ nguồn lực lớn và giữ vai trò then chốt trong nền kinh tế. Trong bối cảnh hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số, tái cơ cấu DNNN không còn chỉ là sáp nhập hay thoái vốn mà phải tập trung nâng cao hiệu quả quản trị, khơi thông nguồn lực và phát huy vai trò dẫn dắt tăng trưởng.
Tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước trong thời gian tới không chỉ là sắp xếp lại tổ chức hay xử lý tồn tại của quá khứ, mà phải chuyển mạnh sang quản trị vốn nhà nước theo nguyên tắc thị trường, tạo động lực hình thành những doanh nghiệp đủ năng lực dẫn dắt các ngành, lĩnh vực chiến lược.
Theo chuyên gia, nhiều doanh nghiệp nhà nước đang nắm trong tay khối tài sản hàng nghìn tỷ đồng nhưng vẫn khó tăng trưởng do thiếu quyền tự quyết trong sử dụng vốn và tài sản.
Hội thảo 'Tái cơ cấu doanh nghiệp Nhà nước: Từ sắp xếp nguồn lực đến dẫn dắt tăng trưởng' nhìn lại chặng đường tái cơ cấu vừa qua; phân tích nút thắt cản trở tiến trình đổi mới; đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, tài sản nhà nước, thúc đẩy cải cách quản trị và phát huy vai trò của doanh nghiệp.
Chuyên gia đề xuất nâng cấp SCIC thành quỹ đầu tư Nhà nước, chủ động mua bán và cơ cấu danh mục vốn nhằm thúc đẩy quá trình tái cơ cấu doanh nghiệp theo cơ chế thị trường.
Ông Bùi Khắc Hiền, Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), chỉ ra nguyên nhân nhiều doanh nghiệp Nhà nước nắm trong tay hàng nghìn tỷ đồng nhưng vẫn không thể tăng trưởng.
Bộ Tài chính cho hay, kết quả hiện vẫn chưa tương xứng với tiềm lực của khu vực DNNN. Không ít doanh nghiệp có quy mô vốn lớn nhưng hiệu quả kinh doanh và các chỉ tiêu sinh lời còn thấp hơn khu vực tư nhân. Năng lực quản trị, đổi mới sáng tạo, nghiên cứu và phát triển (R&D), chuyển đổi số còn hạn chế; tâm lý trông chờ vào cơ chế hỗ trợ của Nhà nước vẫn tồn tại ở một bộ phận doanh nghiệp.
Trong bối cảnh Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số, việc tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước được xác định phải chuyển từ tư duy sắp xếp tổ chức sang nâng cao hiệu quả quản trị, phân bổ nguồn lực và xây dựng lực lượng doanh nghiệp đủ mạnh để dẫn dắt các ngành, lĩnh vực chiến lược. Đây là nội dung được các chuyên gia trao đổi tại Hội thảo 'Tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước: Từ sắp xếp nguồn lực đến dẫn dắt tăng trưởng' do Báo Tiền Phong tổ chức ngày 21/7.
Phát biểu tại hội thảo về tái cơ cấu doanh nghiệp Nhà nước do Báo Tiền Phong tổ chức, ông Nguyễn Đức Hiển - Phó trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương - cho biết, hiện cả nước có gần 700 doanh nghiệp nhà nước do 45 bộ, ngành, địa phương thực hiện vai trò đại diện chủ sở hữu phần vốn nhà nước. Năm 2025, tổng tài sản khoảng 4,5 triệu tỷ đồng, vốn chủ sở hữu 2,02 triệu tỷ đồng...