Xuất khẩu rau quả tăng tốc

Sản phẩm chế biến mở thêm dư địa tăng trưởng

Theo số liệu sơ bộ của Cục Hải quan, trong 10 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu rau quả Việt Nam đạt gần 8,3 tỷ USD, tăng 17,2% so với cùng kỳ năm trước.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NNMT) cho rằng với kim ngạch đã đạt được, ngành rau quả cần mang về thêm khoảng 1,7 tỷ USD trong hai tháng cuối năm để hoàn thành mục tiêu đề ra. Điều này tương đương mức xuất khẩu bình quân khoảng 850 triệu USD mỗi tháng. Đáng chú ý, bên cạnh các mặt hàng trái cây tươi vốn đóng góp quan trọng vào tổng kim ngạch, nhóm rau quả chế biến đang ghi nhận những tín hiệu tăng trưởng khả quan.

Theo số liệu được công bố, riêng quý III/2026, kim ngạch xuất khẩu rau quả chế biến đạt 601 triệu USD, tăng 17,2% so với cùng kỳ năm 2025.

Nhóm hàng này chiếm khoảng 16,7% tổng giá trị xuất khẩu rau quả trong quý, cho thấy vai trò ngày càng đáng chú ý của các sản phẩm có giá trị gia tăng.Trong đó, các sản phẩm chế biến từ dừa nổi lên là một trong những mặt hàng có đóng góp lớn nhất, với kim ngạch xuất khẩu đạt 108 triệu USD, tăng 20% so với cùng kỳ.

Cùng với mở rộng thị trường, DN Việt Nam đang đẩy mạnh xuất khẩu các sản phẩm từ dừa, trong đó Trung Quốc là một thị trường tiêu thụ đáng chú ý. Việc phát triển đa dạng sản phẩm chế biến giúp DN không chỉ tiếp cận nhiều nhóm khách hàng mà còn giảm phụ thuộc vào một số mặt hàng truyền thống.

Đặc biệt, chế biến sâu mang lại lợi thế trong kéo dài thời gian bảo quản, giảm tổn thất sau thu hoạch và mở rộng khả năng vận chuyển đến những thị trường xa. Đây cũng là hướng đi phù hợp với xu thế tiêu dùng quốc tế, khi nhà nhập khẩu ngày càng chú trọng sản phẩm có chất lượng đồng đều, nguồn gốc rõ ràng và đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm.

Tuy nhiên, để lợi thế nguyên liệu thực sự chuyển hóa thành giá trị xuất khẩu, ngành dừa cần tiếp tục đầu tư công nghệ chế biến, nâng cao năng lực quản trị chất lượng và xây dựng mối liên kết ổn định giữa DN với vùng trồng. Đây là điều kiện quan trọng để nâng cao sức cạnh tranh, thay vì chỉ dựa vào lợi thế sản lượng.

Giữ chuẩn chất lượng, mở rộng dư địa

Thực tế cho thấy, khi các thị trường nhập khẩu ngày càng siết chặt tiêu chuẩn kỹ thuật, chỉ một khâu không đáp ứng yêu cầu cũng có thể ảnh hưởng đến tiến độ giao hàng, làm phát sinh chi phí và tác động đến khả năng duy trì thị trường. Do đó, chất lượng không thể chỉ được kiểm soát ở khâu cuối cùng mà phải trở thành yêu cầu xuyên suốt từ sản xuất, thu hoạch, sơ chế đến chế biến và xuất khẩu.

Đối với các mặt hàng trái cây tươi, năng lực bảo quản sau thu hoạch, hệ thống kho lạnh và logistics tiếp tục giữ vai trò quan trọng. Trong khi đó, với nhóm hàng chế biến, DN cần chú trọng tiêu chuẩn sản phẩm, công nghệ sản xuất, bao bì và khả năng đáp ứng những yêu cầu riêng của từng thị trường. Bên cạnh việc củng cố các thị trường truyền thống, khai thác hiệu quả các nghị định thư đã ký kết cũng là giải pháp quan trọng để mở rộng dư địa xuất khẩu.

Theo ông Nguyễn Đình Tùng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam, việc xuất khẩu chính ngạch trực tiếp vào hệ thống siêu thị đã góp phần nâng cao giá trị cho nông dân và DN, tạo đà phát triển trong năm 2027. Tuy nhiên, cơ hội luôn đi kèm thách thức cạnh tranh, đòi hỏi DN phải nâng cao năng lực bảo quản để duy trì độ tươi ngon của sản phẩm, đồng thời tận dụng tốt hơn các nghị định thư nhằm mở rộng tiếp cận thị trường Trung Quốc nói riêng và thị trường quốc tế nói chung.