Xuất khẩu sang Trung Quốc từ 1/6: 'Sai một dấu phẩy' có thể bị từ chối thông quan

Trung Quốc chuyển mạnh sang quản lý số hóa

Thông tin được đưa ra tại Hội nghị “Cập nhật và phổ biến thông tin các quy định về an toàn thực phẩm và kiểm dịch động, thực vật” (SPS - các biện pháp vệ sinh dịch tễ và kiểm dịch động, thực vật) trong Hiệp định RCEP (Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực) và Nghị định số 280 của Trung Quốc do Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức ngày 14/5.

Tại hội nghị, ông Ngô Xuân Nam - Phó Giám đốc Văn phòng SPS Việt Nam, Bộ Nông nghiệp và Môi trường - cho biết, chỉ riêng ngày 12/5, Trung Quốc đã phát đi 25 thông báo mới liên quan tới thay đổi biện pháp an toàn thực phẩm. Tính từ đầu năm tới ngày 12/5, nhóm 15 quốc gia RCEP đã chiếm 28,2% tổng số thông báo SPS toàn cầu, cao hơn mức trung bình của cả năm 2025.

“Ngay khi chúng ta đang ngồi đây, trên hệ thống có khi đã xuất hiện thêm thông báo mới. Điều đó cho thấy doanh nghiệp phải cập nhật thông tin thường xuyên nếu không muốn gặp rủi ro khi xuất khẩu”, ông Nam nói.

Theo ông Nam, Nghị định 280 của Tổng cục Hải quan Trung Quốc có hiệu lực từ ngày 1/6/2026, thực chất là phiên bản sửa đổi, nâng cấp từ Lệnh 248 trước đây. Tuy nhiên, điểm thay đổi lớn là phía Trung Quốc đang chuyển mạnh sang cơ chế quản lý số hóa, đánh giá rủi ro và hậu kiểm.

Lãnh đạo Bộ NN&MT và Văn phòng SPS Việt Nam thông tin tại hội nghị. Ảnh Phương Chi.

Do đó, doanh nghiệp xuất khẩu phải xác định rõ sản phẩm của mình thuộc nhóm đăng ký qua cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam hay được tự đăng ký trực tiếp trên hệ thống CIFER - hệ thống đăng ký doanh nghiệp sản xuất thực phẩm nhập khẩu của Hải quan Trung Quốc.

“Hiện tại, có 2.589 nhóm sản phẩm thuộc diện phải đăng ký qua cơ quan có thẩm quyền. Trong khi đó, nhiều nhóm hàng rủi ro thấp doanh nghiệp được phép tự đăng ký và tự chịu trách nhiệm. Những sản phẩm rủi ro thấp hiện chiếm khoảng 50% số mã sản phẩm được Hải quan Trung Quốc cấp cho Việt Nam. Đây là lợi thế lớn nếu doanh nghiệp biết khai thác”, ông Nam cho hay.

Chỉ một lỗi dấu phẩy, có thể bị tạm dừng

Dù nhiều quy định được kế thừa từ Lệnh 248 trước đây, nhưng các cơ quan chuyên môn cảnh báo doanh nghiệp không thể tiếp tục làm hồ sơ theo kiểu “sai đâu sửa đó” như trước.

Ông Ngô Xuân Nam cho biết, hệ thống quản lý của Hải quan Trung Quốc hiện gần như tự động hoàn toàn. Chỉ cần sai một ký tự hoặc thông tin không thống nhất giữa hồ sơ đăng ký, bao bì và tờ khai hải quan là doanh nghiệp có thể bị tạm dừng nhập khẩu.

“Giống như chuyển khoản ngân hàng, sai một số là không qua được. Chỉ sai một lỗi chính tả, hệ thống tự động không nhận diện được và doanh nghiệp bị dừng nhập khẩu”, ông Nam nói.

Theo ông Nam, sau khi Việt Nam chuyển sang mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đã xuất hiện trường hợp doanh nghiệp thay đổi địa chỉ trên hệ thống CIFER nhưng bao bì vẫn in địa chỉ cũ. Hai thông tin không khớp khiến phía Trung Quốc từ chối thông quan.

Cơ quan chức năng lưu ý doanh nghiệp xuất khẩu sang Trung Quốc chuẩn hóa hồ sơ khi yêu cầu mới của nước này có hiệu lực từ 1/6.

Ông Nguyễn Tử Hải - Phó Trưởng phòng An toàn thực phẩm và Môi trường, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Bộ Nông nghiệp và Môi trường - cho biết, doanh nghiệp xuất khẩu thực phẩm có nguồn gốc thực vật sang Trung Quốc sẽ phải đáp ứng nhiều yêu cầu khắt khe hơn về quản lý chất lượng, truy xuất nguồn gốc và an toàn thực phẩm.

Phía Trung Quốc sẽ đánh giá doanh nghiệp dựa trên nhiều yếu tố như nguồn nguyên liệu, quy trình sản xuất, lịch sử an toàn thực phẩm, phương thức tiêu thụ và nhóm người tiêu dùng.

Hồ sơ đăng ký bắt buộc phải bằng tiếng Anh hoặc tiếng Trung, kèm các tài liệu như giấy chứng nhận an toàn thực phẩm, sơ đồ quy trình sản xuất, tài liệu HACCP (hệ thống phân tích mối nguy và kiểm soát điểm tới hạn trong an toàn thực phẩm) và bản cam kết tuân thủ quy định.

Bà Vũ Thị Huyền Vinh - đại diện Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường - cho biết, dù Nghị định 280 đã rút gọn danh mục sản phẩm phải đăng ký chính thức từ 19 xuống còn 17 nhóm, thủy sản vẫn thuộc nhóm rủi ro cao và bắt buộc phải đăng ký chính thức thông qua cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam.

Theo bà Vinh, nhiều doanh nghiệp hiện vẫn mắc những lỗi rất cơ bản khi khai báo hồ sơ, do đó, cần đọc kỹ các yêu cầu, đáp ứng đầy đủ các quy định và chuẩn hóa hồ sơ, quy trình theo quy định của Trung Quốc.