Xuất khẩu tôm sang Mỹ giảm mạnh dưới áp lực thuế mới

Xuất khẩu tôm của Việt Nam trong tháng 2/2026 ghi nhận sự phân hóa rõ rệt giữa các thị trường. Trong khi kim ngạch sang Mỹ giảm sâu do tác động của chính sách thuế, thị trường Trung Quốc lại tăng trưởng mạnh, giúp tổng thể ngành vẫn duy trì đà tăng tích cực.

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), tháng 2/2026, xuất khẩu tôm đạt gần 310 triệu USD, tăng 17% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế hai tháng đầu năm, kim ngạch đạt 690 triệu USD, tăng 20%.

Dù mức tăng thấp hơn tháng 1, kết quả này vẫn phản ánh nhu cầu thị trường tương đối khả quan, bất chấp ảnh hưởng của kỳ nghỉ Tết Nguyên đán đến hoạt động sản xuất và giao hàng.

Trong tháng 2, xuất khẩu tôm sang Mỹ chỉ đạt 16 triệu USD, giảm tới 61% so với cùng kỳ. Tính chung hai tháng đầu năm, kim ngạch đạt gần 60 triệu USD, giảm 22%.

Ngược lại, Trung Quốc tiếp tục là thị trường lớn nhất của tôm Việt Nam. Riêng tháng 2, xuất khẩu sang thị trường này đạt 168 triệu USD, tăng 131%; lũy kế hai tháng đạt 309 triệu USD, tăng 58%, chiếm khoảng 45% tổng kim ngạch.

Xuất khẩu tôm sang Mỹ giảm mạnh dưới áp lực thuế mới. Ảnh minh họa

Xuất khẩu tôm sang Mỹ giảm mạnh dưới áp lực thuế mới. Ảnh minh họa

Các thị trường khác ghi nhận diễn biến trái chiều. EU đạt 77 triệu USD trong hai tháng, tăng 28%; Nhật Bản đạt 70 triệu USD, tăng nhẹ 1%; trong khi Hàn Quốc đạt 41 triệu USD, giảm 14%.

Theo bà Kim Thu - chuyên gia VASEP, sự bứt phá tại Trung Quốc gắn với nhu cầu cao đối với các sản phẩm tươi sống, đặc biệt là tôm hùm - nhóm hàng đang tăng trưởng mạnh trong giai đoạn đầu năm.

Trong hai tháng đầu năm, xuất khẩu tôm hùm đạt 259 triệu USD, tăng 65% so với cùng kỳ. Đây là mức tăng nổi bật, góp phần quan trọng vào mức tăng chung của toàn ngành.

Trong khi đó, tôm chân trắng - sản phẩm chủ lực đạt 341,5 triệu USD, chỉ tăng 4,5% và chiếm gần một nửa tổng kim ngạch. Tôm sú đạt 44,6 triệu USD, tăng 13%.

Sự thay đổi này cho thấy cơ cấu sản phẩm xuất khẩu đang dịch chuyển, với nhóm sản phẩm giá trị cao như tôm hùm đóng vai trò ngày càng lớn, đặc biệt tại thị trường Trung Quốc.

Theo VASEP, sự sụt giảm mạnh tại thị trường Mỹ chủ yếu đến từ các yếu tố chính sách.

Cụ thể, Bộ Thương mại Mỹ đã công bố kết quả rà soát hành chính lần thứ 19 đối với tôm nước ấm đông lạnh Việt Nam, với mức thuế chống bán phá giá lên tới 25,76% đối với một số doanh nghiệp, trong khi nhiều doanh nghiệp khác chịu mức 4,58%.

Bên cạnh đó, chính sách áp thuế nhập khẩu bổ sung 10% trong thời hạn 150 ngày cũng khiến chi phí gia tăng, làm giảm sức cạnh tranh của tôm Việt tại thị trường Mỹ và khiến các nhà nhập khẩu thận trọng hơn trong việc ký kết đơn hàng.

Ngoài yếu tố thuế, Mỹ còn tăng cường các yêu cầu kỹ thuật như kiểm soát kháng sinh, tiêu chuẩn HACCP và truy xuất nguồn gốc, làm phát sinh thêm chi phí và rủi ro cho doanh nghiệp xuất khẩu.

Bước sang tháng 3, khi hoạt động sản xuất và giao hàng trở lại bình thường, xuất khẩu tôm được kỳ vọng cải thiện về nhịp độ. Tuy nhiên, dư địa tăng trưởng mạnh không lớn khi thị trường Mỹ vẫn đối mặt với nhiều rào cản.

Bên cạnh đó, biến động logistics do căng thẳng địa chính trị có thể tiếp tục gây áp lực lên chi phí vận chuyển và biên lợi nhuận.

Trong bối cảnh đó, triển vọng tăng trưởng của ngành tôm Việt Nam sẽ phụ thuộc nhiều vào khả năng tận dụng nhu cầu tại Trung Quốc, duy trì ổn định tại EU, đồng thời đẩy mạnh các sản phẩm giá trị gia tăng để bù đắp cho sự suy giảm tại thị trường Mỹ.

Nguyễn Hùng

Nguồn DNSG: https://doanhnhansaigon.vn/xuat-khau-tom-sang-my-giam-manh-duoi-ap-luc-thue-moi-334810.html