Xung đột Iran làm suy yếu đà phục hồi kinh tế toàn cầu

Trụ sở Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) tại Washington, D.C., Mỹ. Ảnh: THX/TTXVN

Theo Nikkei Asia ngày 14/4, IMF đã hạ dự báo tăng trưởng đối với các nền kinh tế mới nổi tại châu Á, đồng thời cảnh báo xung đột tại Trung Đông, đặc biệt là chiến sự tại Iran, đang tạo ra lực cản đáng kể đối với đà phục hồi kinh tế toàn cầu.

Trong báo cáo công bố trước thềm cuộc họp mùa xuân của IMF và Ngân hàng Thế giới (WB) tại Washington, tổ chức này cho biết tăng trưởng của nhóm “châu Á mới nổi và đang phát triển” dự kiến đạt 4,9% trong năm 2026, giảm nhẹ so với mức dự báo 5% đưa ra hồi tháng 1/2026, thời điểm trước khi xung đột tại Trung Đông leo thang. Mức tăng trưởng này cũng thấp hơn so với mức 5,5% của năm 2025 và được dự báo tiếp tục giảm xuống 4,8% vào năm 2027.

IMF nhận định, nếu không có xung đột tại Iran và khu vực Trung Đông, triển vọng tăng trưởng toàn cầu có thể đã được điều chỉnh theo hướng tích cực hơn. Tuy nhiên, những gián đoạn do chiến sự gây ra đã đảo ngược phần nào các yếu tố hỗ trợ trước đó, bao gồm đầu tư liên quan đến công nghệ và đồng USD suy yếu.

Trên phạm vi toàn cầu, IMF dự báo tăng trưởng kinh tế sẽ giảm từ 3,4% trong năm 2025 xuống còn 3,1% vào năm 2026. Đồng thời, triển vọng lạm phát năm nay cũng bị điều chỉnh tăng thêm 0,6 điểm phần trăm, lên mức 4,4%. Theo báo cáo, căng thẳng địa chính trị hiện nay đang tạo ra lực cản đáng kể thông qua tác động đến thị trường hàng hóa, kỳ vọng lạm phát và điều kiện tài chính.

Khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất được cho là Trung Đông và Trung Á, nơi tăng trưởng năm 2026 bị hạ mạnh 2 điểm phần trăm, xuống còn 1,9%. IMF cũng cảnh báo các nền kinh tế mới nổi phụ thuộc vào nhập khẩu hàng hóa, đặc biệt là năng lượng, sẽ chịu tác động tiêu cực do giá cả biến động và gián đoạn nguồn cung.

Tại Đông Nam Á, triển vọng tăng trưởng của 5 nền kinh tế lớn thuộc ASEAN được điều chỉnh giảm 0,1 điểm phần trăm, xuống còn 4,1% trong năm 2026, từ mức 4,5% của năm trước. IMF cho rằng xung đột tại Trung Đông có thể làm suy giảm dòng khách du lịch và lượng kiều hối, từ đó ảnh hưởng đến nhu cầu nội địa.

Một số nền kinh tế ghi nhận điều chỉnh đáng chú ý. Trong đó, Philippines bị hạ dự báo mạnh nhất, giảm 1,5 điểm phần trăm xuống còn 4,1%, do tác động kép từ cú sốc chiến sự và hiệu ứng nền tiêu cực liên quan đến suy giảm đầu tư công và niềm tin. Trong khi đó, Malaysia là trường hợp hiếm hoi được nâng dự báo tăng trưởng thêm 0,4 điểm phần trăm, lên 4,7%, dù vẫn thấp hơn mức 5,2% của năm 2025.

Đối với các nền kinh tế lớn trong khu vực, Trung Quốc được dự báo tăng trưởng 4,4% trong năm 2026, giảm so với mức 5% của năm trước. Ấn Độ có triển vọng tích cực hơn khi được nâng nhẹ dự báo lên 6,5%, dù vẫn thấp hơn mức 7,6% của năm 2025.

Trong nhóm các nền kinh tế phát triển tại châu Á, dự báo hầu như không thay đổi. Nhật Bản được dự báo tăng trưởng 0,7% trong năm nay, giảm từ mức 1,2% của năm trước, trong khi Hàn Quốc có thể đạt mức tăng trưởng 1,9%, cao hơn so với 1% của năm 2025.

IMF cũng đưa ra kịch bản rủi ro, trong đó tăng trưởng toàn cầu có thể giảm xuống chỉ còn 2% nếu cơ sở hạ tầng năng lượng tại khu vực xung đột tiếp tục bị tổn hại. Trong trường hợp đó, lạm phát toàn cầu có thể vượt 6% vào năm tới.

Bên cạnh đó, báo cáo cảnh báo việc gia tăng chi tiêu quốc phòng có thể hỗ trợ tăng trưởng trong ngắn hạn, nhưng đồng thời gây áp lực lạm phát, làm suy yếu tính bền vững tài khóa và cán cân đối ngoại, cũng như làm giảm nguồn lực dành cho chi tiêu xã hội. Điều này tiềm ẩn nguy cơ gia tăng bất ổn xã hội trong trung và dài hạn.