Xung đột leo thang tại Trung Đông - phép thử với trung tâm trung chuyển hàng không Dubai

Sau bốn thập niên kể từ khi trung tâm thương mại của vùng Vịnh tận dụng vị trí chiến lược để thành lập hãng hàng không Emirates chỉ với hai máy bay thuê và hai đường bay, Dubai hiện đứng ở trung tâm của một mạng lưới toàn cầu trải rộng 110 quốc gia, với 454.000 chuyến bay mỗi năm.

Quang cảnh sân bay quốc tế Dubai. Ảnh: REUTERS.

Trong cuộc phỏng vấn gần đây, trao đổi với Reuters, Giám đốc điều hành Dubai Airports Paul Griffiths khẳng định công ty có mô hình kinh doanh phân bổ rộng về địa lý và cân bằng tốt giữa khách đến và khách quá cảnh, điều đó cho thấy hệ thống này rất vững chắc và tiếp tục tồn tại trước mọi căng thẳng địa chính trị, dù xảy ra ở đâu.

Tuy nhiên, đến ngày 28/2, các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran đã đưa những căng thẳng địa chính trị đến sát cửa ngõ Dubai, trong đó có một tấn công nhằm vào sân bay này, trở thành phép thử với trung tâm trung chuyển hàng không Dubai.

Dubai hiện đối mặt nhiệm vụ nặng nề là xử lý hàng chục nghìn hành khách bị ảnh hưởng và khôi phục mạng lưới bay, trong khi cố gắng giảm thiểu thiệt hại với các chuyến bay đến, vốn chiếm một nửa lưu lượng của sân bay.

Phần lớn các nhà phân tích cho rằng, nếu cuộc chiến khu vực không kéo dài, các trung tâm trung chuyển vùng Vịnh sẽ sớm phục hồi nhờ động lực tăng trưởng và sức mạnh mạng lưới sẵn có.

Tuy nhiên, việc cả ba trung tâm lớn bao gồm Dubai, Abu Dhabi và Doha đồng loạt đóng cửa là chưa từng có tiền lệ, trong khi các trung tâm hàng không khác như Thổ Nhĩ Kỳ, Saudi Arabia và Ấn Độ ngày càng gia tăng cạnh tranh.

Chuyên gia tư vấn du lịch tại Anh Paul Charles nhận định: "Đây chỉ là tình huống tạm thời. Các trung tâm này từng chứng kiến nhiều sự cố lớn trước đây và đã phục hồi rất nhanh nhờ vai trò là trung tâm toàn cầu. Họ sẽ phục hồi nhanh chóng, kể cả khi vẫn còn nhiều bất định trong ngắn hạn".

Tuy nhiên, một số ý kiến khác thận trọng hơn cho rằng ngành hàng không từng phục hồi mạnh mẽ sau cú sốc của đại dịch Covid-19 nhờ nhu cầu vượt nguồn cung nhưng lần này, ngành hàng không đứng trước nguy cơ giảm nhu cầu.

"Hành khách nhiều khả năng cân nhắc các chuyến bay thẳng thay vì quá cảnh tại Dubai hay Doha. Toàn bộ lưu lượng trung chuyển có thể sẽ chịu tác động", cố vấn hàng không độc lập Bertrand Grabowski nhận định.

Theo các chuyên gia, xu hướng này không phải ngẫu nhiên mà là kết quả của những lựa chọn chiến lược có chủ đích. Những mối đe dọa đối với "bộ ba" vùng Vịnh đang hình thành.

Hãng hàng không Turkish Airlines có thể là bên hưởng lợi lớn nhất trong ngắn hạn nhờ siêu trung tâm trung chuyển riêng nằm ngoài vùng xung đột, theo nhà phân tích hàng không độc lập John Strickland.

Saudi Arabia cũng gia tăng hiện diện, tiếp đến là Ấn Độ, trong khi các hãng bay châu Á tranh thủ thu hút hành khách.

Hơn nữa, nhờ những tiến bộ trong thiết kế máy bay, giúp các hãng hàng không có thể thực hiện các chuyến bay xa hơn, đơn cử Tập đoàn Airbus tuần trước đã bắt đầu lắp ráp chiếc A350 với tầm bay siêu xa nhằm hỗ trợ kế hoạch của Qantas khai thác đường bay thẳng từ Sydney (Australia) đến London (Anh), do đó, những lợi thế trung chuyển các hãng vùng Vịnh bắt đầu trở thành bất lợi.

Trang Trần