Xung đột Mỹ - Iran leo thang, nguy cơ vượt khỏi tầm kiểm soát
Trong tuần qua, xung đột giữa Mỹ và Iran đã chuyển từ những đòn đáp trả qua lại ở mức độ hạn chế sang tình trạng ngày càng giống một cuộc xung đột toàn diện.
Tuần trước, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đe dọa sẽ mở rộng cuộc đối đầu nếu Iran không chấm dứt các vụ tấn công nhằm vào tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz.
Xung đột leo thang
Theo hãng tin WANA, trong những ngày gần đây, Mỹ đã mở rộng danh sách mục tiêu tấn công từ các cơ sở radar và máy bay không người lái (UAV) của Iran ở khu vực ven biển sang các tuyến đường bộ, đường hầm, đường sắt, cơ sở hạ tầng cảng biển và cả một nhà máy khử mặn nước biển.
Iran đã mở rộng danh sách mục tiêu tấn công trả đũa tại các nước Trung Đông. Ảnh: WANA
Ngược lại, Iran cũng đã mở rộng danh sách mục tiêu sang 7 quốc gia trong khu vực. Các cơ quan truyền thông chính thức của Iran cho biết những cảng biển lớn tại các quốc gia Ảrập vùng Vịnh có thể sớm được đưa vào danh sách mục tiêu. Kuwait hiện là nước chịu thiệt hại nặng nề nhất do các cuộc tấn công của Iran, với một nhà máy khử muối và một nhà máy lọc dầu bị hư hại. Jordan cũng thường xuyên hứng chịu các đợt tập kích.
Ngoài ra, lần đầu tiên trong hai cuộc xung đột gần đây nhất, các vị trí của Mỹ ở Syria cũng được cho đã bị tấn công.
Theo đài CNN, cuộc xung đột đang ở thời điểm bước ngoặt và các bên vẫn có khả năng sẽ quay trở lại với một vòng hòa giải, đàm phán mới. Tuy nhiên, theo nhận định của đa số các nhà phân tích, kịch bản này khó có thể xảy ra. Cả hai bên dường như không muốn đối thoại và đều tuyên bố rằng Biên bản ghi nhớ (MoU) được ký kết vào tháng 6 sau nhiều tuần đàm phán căng thẳng hiện không còn hiệu lực.
Sau khi 2 quân nhân Mỹ thiệt mạng tại Jordan hôm 17/7 trong một loạt cuộc tấn công bằng tên lửa của Iran, ông Ian Bremmer, nhà sáng lập Tập đoàn Eurasia chuyên phân tích rủi ro địa chính trị nhận định "những ngày tới sẽ là một trong những giai đoạn nguy hiểm nhất của cuộc xung đột".
Mỹ cũng thông báo thêm một quân nhân thiệt mạng ở miền bắc Iraq hôm 19/7 và tuyên bố sẽ "nhanh chóng trừng phạt" Tehran vì các cuộc tấn công này. Trong khi đó, Iran tiếp tục nhắm mục tiêu vào Jordan trong ngày 19/7.
Rủi ro xung đột lan khắp Trung Đông
Ảnh: WANA
Ông Danny Citrinowicz, một nhà phân tích thuộc Viện nghiên cứu An ninh quốc gia tại Tel Aviv, bình luận: "Ngày càng rõ ràng rằng các diễn biến đang bắt đầu vượt khỏi tầm kiểm soát của tất cả các bên". Ông Citrinowicz tin dù Washington và Tehran ban đầu đều muốn giữ cuộc đối đầu trong những giới hạn nhất định, nhưng cuộc xung đột hiện đang tiến rất gần đến ngưỡng mà những giới hạn đó có thể sụp đổ.
"Cuộc đối đầu Mỹ - Iran có thể vượt xa phạm vi hiện tại, lôi kéo các quốc gia vùng Vịnh trực tiếp hơn vào xung đột và gây thêm rủi ro cho các mục tiêu chiến lược và cơ sở hạ tầng quan trọng", ông Citrinowicz nói thêm.
Vụ tấn công bằng tên lửa của Iran nhằm vào Aqaba, Jordan hôm 19/7 là minh chứng rõ ràng cho nguy cơ đó khi Israel cho biết các mảnh văng từ tên lửa đã rơi xuống lãnh thổ nước này. Cho đến nay, Israel vẫn đứng ngoài cuộc xung đột, được cho theo đề nghị của chính quyền Tổng thống Donald Trump. Tuy nhiên, việc Tel Aviv không hài lòng với thỏa thuận đạt được với Iran vốn không phải là điều bí mật. Các quan chức quốc phòng Israel đã cảnh báo rằng nước này sẽ đáp trả mạnh mẽ nếu Iran tấn công Israel.
Theo các nhà phân tích, nếu xung đột tiếp tục leo thang, có khả năng Iran sẽ tranh thủ sự giúp đỡ của đồng minh Houthi ở Yemen để gia tăng áp lực lên nền kinh tế thế giới và Ảrập Xêút bằng cách can thiệp vào hoạt động vận chuyển hàng hải ở Biển Đỏ xung quanh điểm nghẽn chiến lược Bab al-Mandeb.
Mỹ hay Iran sẽ giành chiến thắng?
Một chiến thắng quân sự mang tính quyết định của Mỹ trước Iran hiện vẫn là triển vọng rất xa vời. Để đạt được điều đó, Washington nhiều khả năng sẽ phải triển khai lực lượng bộ binh và tiến hành một chiến dịch không kích với quy mô lớn và cường độ cao hơn nhiều so với những gì đã diễn ra trong tuần qua. Nếu không, rất khó để buộc chính quyền Tehran phải thay đổi lập trường trong cuộc đối đầu mà họ coi là mang tính sống còn.
"Tôi không muốn làm như vậy", Tổng thống Donald Trump nói khi được hỏi về khả năng phát động một chiến dịch trên bộ trong cuộc phỏng vấn với Fox News tuần trước. Tuy nhiên, ông Trump cũng lưu ý: "Đôi khi bạn cần một chiến dịch trên bộ, nhưng chúng tôi có những người khác có thể tiến hành chiến dịch đó thay chúng tôi."
CNN đưa tin ông Trump đang xem xét các phương án quân sự mới, trong đó có khả năng tấn công đảo Kharg, địa điểm chiến lược đóng vai trò trung tâm trong hoạt động xuất khẩu dầu mỏ của Iran.
Theo chuyên gia Sina Toosi thuộc Trung tâm Chính sách quốc tế, việc mở một chiến dịch trên bộ tại miền nam Iran vào thời điểm nắng nóng cực điểm của mùa hè, đối đầu với một quân đội đã được huy động toàn diện và lực lượng đông đảo người dân đang đoàn kết ủng hộ nỗ lực chống lại Mỹ sẽ là "một canh bạc cực kỳ mạo hiểm và gần như chắc chắn trở thành một thảm họa mang tính lịch sử".
Một chiến dịch như vậy sẽ khó khăn hơn nếu các đồng minh như Ảrập Xêút không sẵn lòng cho phép sử dụng lãnh thổ và không phận của họ cho các cuộc tấn công vào Iran.
Tin nóng
Thủ tướng Phần Lan Petteri Orpo và Chính phủ nước này ngày 21/7 đã vượt qua cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm tại Quốc hội, sau khi lực lượng đối lập yêu cầu tiến hành bỏ phiếu về cách xử lý dự án phát triển tổ hợp Garden Helsinki với hạng mục trung tâm là sân vận động có sức chứa 19.000 chỗ ngồi.
Tháng 9/1944, George H.W. Bush cùng 8 phi công Mỹ thực hiện nhiệm vụ tấn công đảo Chichijima do Nhật Bản kiểm soát. Chỉ mình ông sống sót, trong khi những người còn lại rơi vào một bi kịch bị che giấu suốt nhiều thập kỷ.
Cuộc chiến với Iran đang tạo sức ép ngày càng lớn lên ngân sách và năng lực quân sự của Mỹ.
Mỹ đang chuẩn bị áp các mức thuế quan mới đối với khoảng 60 đối tác thương mại, động thái có thể làm gia tăng căng thẳng thương mại toàn cầu.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã quyết định cách chức Tổng tư lệnh quân đội Oleksandr Syrsky và bổ nhiệm Tướng Mykhailo Drapaty làm người kế nhiệm.
Ông Trump quyết định áp mức thuế 50% đối với nhiều mặt hàng nhập khẩu từ Canada, do Ottawa có những chính sách mà ông gọi là 'không công bằng' đối với hàng Mỹ.
Tin mới
Đảng Dân chủ đang gia tăng sức ép tại Quốc hội Mỹ, tìm cách sử dụng các dự luật quốc phòng và ngân sách nhằm hạn chế khả năng mở rộng chiến dịch quân sự của Tổng thống Donald Trump tại Iran.
Saudi Arabia và các đối tác châu Âu khẳng định cần bảo vệ tự do hàng hải tại Biển Đỏ và Vùng Vịnh trong bối cảnh lực lượng Houthi gia tăng các động thái đe dọa hoạt động vận tải biển. Trong khi đó, Houthi tuyên bố 6 tàu thương mại đã quay đầu sau khi nhận được cảnh báo liên quan đến lệnh phong tỏa hàng hải do nhóm này đơn phương áp đặt.
Theo cơ sở dữ liệu của Bộ Nội vụ Nga, tân Tổng tư lệnh Các lực lượng vũ trang Ukraine Mykhailo Drapatyi nằm trong danh sách truy nã của Nga.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 22/7 đã bổ nhiệm Thiếu tướng Mykhailo Drapatyi làm Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang, thay thế Đại tướng Oleksandr Syrskyi. Đây được xem là cuộc cải tổ lớn nhất trong bộ máy lãnh đạo quân sự Ukraine kể từ khi xung đột với Nga bùng phát.
Giá dầu tăng khoảng 2% trong phiên giao dịch ngày 21/7, lên mức cao nhất trong 5 tuần, do lo ngại tình trạng gián đoạn nguồn cung năng lượng tại Trung Đông có thể trở nên nghiêm trọng hơn trong bối cảnh Mỹ và Iran tiếp tục tấn công lẫn nhau, cùng với nguy cơ lực lượng Houthi tại Yemen phong tỏa đường biển đối với Saudi Arabia.
Mỗi đợt tấn công mới lại đẩy Mỹ và Iran sâu hơn vào vòng xoáy trả đũa, làm tăng cái giá chính trị của sự nhượng bộ. Trong khi các bên trung gian chạy đua thúc đẩy một lệnh ngừng bắn, giới phân tích cảnh báo cánh cửa ngoại giao đang nhanh chóng thu hẹp.
Còn hai tháng trước cuộc bầu cử Quốc hội, Thụy Điển đã chính thức áp dụng các quy định nhập cư nghiêm ngặt hơn, trong đó lần đầu tiên đưa tiêu chí 'lối sống' vào việc xem xét cấp và thu hồi giấy phép cư trú.
Quốc hội Pháp vừa thông qua dự luật cấm trẻ em dưới 15 tuổi sử dụng mạng xã hội, đưa Pháp trở thành quốc gia đầu tiên trong Liên minh châu Âu (EU) thiết lập độ tuổi giới hạn kỹ thuật số.