Xung đột Mỹ - Iran: Trung Đông có thể 'nóng' tới mức nào?

(Ảnh minh họa)

Cựu Phó Đô đốc Mỹ Robert Murrett nhận định cuộc đối đầu Mỹ - Iran đã bước sang một giai đoạn mới và những diễn biến trong vài ngày gần đây là một bước ngoặt quan trọng.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết đã tấn công các hệ thống phòng thủ bờ biển, bệ phóng tên lửa, máy bay không người lái và năng lực tác chiến trên biển của Iran. Tehran xác nhận các cuộc không kích nhưng không công bố mức độ thiệt hại.

Eo biển Hormuz một lần nữa trở thành điểm nóng, khi các cơ sở quân sự của Iran tại khu vực này có thể tiếp tục là mục tiêu trong những đợt tấn công tiếp theo.

Ngày 14/7, nhiều vụ nổ được ghi nhận tại thành phố cảng Bandar Abbas ở miền nam Iran. Đáp lại, Tehran đe dọa tấn công các căn cứ quân sự của Mỹ trong khu vực, khiến Bahrain, Jordan, Kuwait và Oman đối mặt nguy cơ bị cuốn vào xung đột.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã tấn công Bahrain, Jordan và ba tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz - tuyến đường vận chuyển khoảng 20% lượng dầu và khí đốt toàn cầu.

Theo cựu Phó Đô đốc Hải quân Mỹ Murrett, Iran đang lựa chọn mục tiêu rất thận trọng, cố tránh gây thương vong trực tiếp cho quân đội Mỹ vì hiểu đó là "lằn ranh đỏ". Tuy nhiên, ông cho rằng IRGC dường như không coi điều đó là yếu tố đủ để kiềm chế hành động.

Hai tàu Mombasa và Al Bahiyah, có liên quan đến UAE, đã bị bốc cháy, khiến một thủy thủ thiệt mạng và tám người bị thương. UAE tuyên bố sẽ đáp trả.

Bộ Nội vụ Bahrain liên tiếp phát cảnh báo yêu cầu người dân tìm nơi trú ẩn sau khi IRGC tuyên bố đã tấn công kho vũ khí, trung tâm thông tin vệ tinh, tòa nhà có binh sĩ Mỹ và hệ thống radar kiểm soát không lưu của Hải quân Mỹ.

Jordan cũng cho biết đã đánh chặn bốn tên lửa từ Iran.

Những diễn biến này đồng nghĩa với việc thỏa thuận ngày 17/6 giữa Washington và Tehran nhằm mở lại eo biển Hormuz đã chính thức đổ vỡ.

Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ khôi phục lệnh phong tỏa các cảng của Iran và cho biết Mỹ sẽ thu phí đối với các tàu muốn đi qua eo biển Hormuz, dù trước đây ông từng chỉ trích Iran vì có ý định làm điều tương tự.

Nguy cơ lực lượng Houthi bị kéo vào chiến sự

Ả Rập Xê-út cáo buộc lực lượng Houthi được Iran hậu thuẫn đã phóng tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái vào sân bay dân sự ở thành phố Abha, tây nam nước này.

Đây là cuộc giao tranh lớn đầu tiên kể từ sau thỏa thuận ngừng bắn năm 2022, vốn chấm dứt bảy năm xung đột giữa lực lượng Houthi và liên minh Ả Rập.

Lực lượng Houthi cáo buộc Ả Rập Xê-út đã ném bom sân bay ở thủ đô Sanaa nhằm ngăn máy bay chở phái đoàn Houthi trở về sau lễ tang Lãnh tụ Iran Ali Khamenei hạ cánh.

Theo ông Murrett, Ả Rập Xê-út thời gian qua đã nỗ lực giảm căng thẳng với Iran và chịu ít vụ tấn công hơn các nước vùng Vịnh khác. Tuy nhiên, sau vụ việc tại Sanaa, Riyadh có thể coi đây là cơ hội để giải quyết những mâu thuẫn còn tồn tại với lực lượng Houthi.

Mỹ đe dọa mở rộng mục tiêu tấn công

Mỹ khẳng định các cuộc không kích chỉ nhằm vào hạ tầng quân sự của Iran, đặc biệt quanh eo biển Hormuz, bao gồm Bandar Abbas, đảo Qeshm, Sirik, tỉnh Bushehr và khu vực đảo Jask/Hengam, chứ không nhằm vào cơ sở dân sự.

CENTCOM cho biết các mục tiêu bao gồm hệ thống phòng không, mạng lưới chỉ huy, radar ven biển và năng lực tên lửa chống hạm của Iran.

Washington cũng nhắm vào các trạm radar theo dõi hoạt động hàng hải và quân sự quanh eo biển Hormuz nhằm làm suy giảm khả năng cản trở tàu thuyền của Tehran.

Tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở Ankara tuần trước, Tổng thống Trump nhắc lại cảnh báo Mỹ có thể tấn công các nhà máy khử mặn nếu xung đột tiếp tục leo thang. Ông cũng tuyên bố Mỹ có thể kiểm soát đảo Kharg - trung tâm xuất khẩu dầu lớn nhất của Iran - làm dấy lên lo ngại Washington sẽ mở rộng quy mô chiến dịch.

Ông Trump cũng cảnh báo Mỹ có thể phá hủy các nhà máy điện của Iran nếu cần thiết, đồng thời nhấn mạnh ông không muốn phải thực hiện những bước đi đó nhưng sẽ làm nếu tình hình buộc phải như vậy.